I. Mục tiêu cần đạt:
1. Kiến thức: Giúp HS: Cách lập dàn ý cho văn bản tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm.
2. Kĩ năng:
- Xây dựng bố cục, sắp xếp các ý cho bài văn tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả và biểu cảm.
- Viết 1bài văn tự sự có sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm có độ dài khoảng 450chữ.
3. Thái độ: Có ý thức trau dồi vận dụng. Vận dụng tốt khi viết đoạn văn, bài văn.
II. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1. Giáo viên: Giáo án, tư liệu tham khảo,
2. Học sinh: Đọc bài và soạn bài theo câu hỏi hướng dẫn III. Các hoạt động dạy và học:
1. Ổn định tổ chức:
8A:...8B:...
2. Kiểm tra bài cũ: (4’)
H. Tác dụng của việc kết hợp các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự?
3. Bài mới:
Hoạt động 1. Giới thiệu bài:
- Mục tiêu: Định hướng, tạo tâm thế cho học sinh.
- Phương pháp: Thuyết trình, gợi mở.
- Thời gian: 2’.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Nội dung cần đạt
H. Vì sao trong VBTS thường sử dụng kết hợp các yếu tố MT, BC trong bài văn? Cách lập ý cho bài văn đó như thế nào?
Lắng nghe, suy nghĩ.
Hoạt động 2. Tìm hiểu sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự.
- Mục tiêu: HS hiểu được sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự làm cho việc kể chuyện sinh động và sâu sắc hơn.
- Phương pháp: Phân tích, thực hành, gợi mở.
- Thời gian: 12’.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Nội dung cần đạt Hs đọc bài văn.
- Bài văn trên có thể chia làm 3 phần mở bài, thân bài, kết bài. Hãy chỉ ra 3 phần đó và nêu nội dung khái quát của mỗi phần?
Đọc ví dụ.
Lắng nghe Suy nghĩ, trả lời
I- Dàn ý của bài văn tự sự:1- Tìm hiểu dàn ý của bài văn tự sự:
* Bài văn: Món quà sinh nhËt.
a- Bè côc: 3 phÇn
- Mở bài (từ đầu -> la liệt
- Lần lợt tìm và chỉ ra các yếu tố sau:
+ Truyện kể về việc gì? Ai là ngời kể chuyện, ở ngôi thứ mấy?
+ Câu chuyện xảy ra ở đâu? Vào lúc nào?
Trong hoàn cảnh nào?
+ Câu chuyện xảy ra với ai? Có những nhân vật nào? Ai là nhân vật chính? Tính cách của mỗi nhân vật ra sao?
+ Câu chuyện diễn ra nh thế nào? (Mở đầu nêu vấn đề gì? Đỉnh điểm câu chuyện ở
đâu? Kết thúc ở chỗ nào? Điều gì đã tạo nên sự bất ngờ?)
Câu chuyện xảy ra tại nhà Trang, trong buổi sinh nhật của nhân vật “tôi”. Vào buổi sáng. Trong hoàn cảnh ngày sinh nhật của Trang có các bạn đến chúc mừng.
- Câu chuyện xảy ra với Trang. Có nhân vật Trang - ngời kể chuyện và Trinh-bạn thân của Trang, cùng các bạn. Nhân vật chính là Trang, Trinh. Tính cách của Trinh thì hiền lành, kín đáo, sâu sắc và chân thành; còn Trang thì hồn nhiên, vô t.
- Diễn biến của câu chuyện:
+ Mở đầu: Buổi sinh nhật vui vẻ đã sắp
đến hồi kết, Trang sốt ruột vì ngời bạn thân nhất cha đến.
+ Đỉnh điểm: Trinh đến mang theo món quà độc đáo: 1 chùm ổi đợc Trinh chăm sóc từ khi còn là những nụ hoa. Điều đó đã
giải toả đợc những băn khoăn của Trang.
+ Kết thúc: Cảm nghĩ của Trang về món quà độc đáo.
+ Các yếu tố miêu tả, biểu cảm đợc kết hợp và thể hiện ở những chỗ nào trong truyện? Nêu tác dụng của những yếu tố miêu tả và biểu cảm này?
->Tác dụng: miêu tả tỉ mỉ diễn biến của buổi sinh nhật giúp cho ngời đọc có thể hình dung ra không khí của buổi sinh nhật và cảm nhận đợc tình bạn thắm thiết giữa Trang và Trinh.
-> Tác dụng: bộc lộ tình cảm bạn bè chân thành và sâu sắc giúp cho ngời đọc hiểu rằng tặng cái gì không quý bằng tặng nh thế nào.
- Những nội dung trên (câu b) đợc tác giả
kể theo thứ tự nào? (Tuần tự theo thời gian trớc - sau hay có gì đảo ngợc, từ hiện tại nhớ về quá khứ...)
Trình tự: kể theo thứ tự thời gian trớc - sau,
- Nhận xét.
Suy nghĩ, trả lời khái quát.
Ghi bài
Trả lời, nhận xét.
Khái quát.
Ghi bài.
trên bàn): Kể và tả lại quang cảnh chung của buổi sinh nhật.
- Thân bài (tiếp -> chỉ gật đầu không nói): Kể về món quà sinh nhật
độc đáo của Trinh.
- KB (còn lại): Cảm nghĩ của nhân vật “tôi” về món quà sinh nhật của Trinh.
b- Các yếu tố trong bài văn:- Truyện kể về món quà sinh nhật đặc biệt của ngời bạn thân.
Kể ở ngôi thứ nhất (tôi - Trang).
- Diễn biến của câu chuyện:
- Các yếu tố miêu tả và biểu cảm:
+ Miêu tả: suốt cả buổi sáng, nhà tôi tấp nập kẻ ra, ngời vào... các bạn ngồi chật cả nhà... nhìn thấy Trinh đang tơi cời...
Trinh lom khom... Trinh vẫn lặng lẽ cời, chỉ gật
đầu không nói.
+ Biểu cảm: tôi vẫn cứ bồn chồn không yên...
bắt đầu lo... tủi thân và giËn Trinh... giËn m×nh quá... tôi run run... Cảm
ơn Trinh quá... quí giá
làm sao...
c- Trình tự: kể theo thứ tự thêi gian tríc - sau,
nhng có chỗ đảo ngợc thời gian từ hiện tại nhớ về quá khứ rồi lại trở về hiện tại khiến cho câu chuyện kể thêm thú vị, hấp dẫn làm cho món quà sinh nhật của Trinh càng có thêm ý nghĩa.
- Từ việc tìm hiểu bài văn trên, ta có thể rút ra cách xây dựng dàn ý 1 bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm nh sau: Hs
đọc dàn ý bài văn tự sự sgk.
Học sinh rút ra nhận xét về bố cục và dàn ý bài văn tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảmHọc sinh đọc ghi nhớ
Trả lời.
- Khái quát kiến thức.
Đọc ghi nhớ- SGK.
2. Dàn ý một bài văn tự sù.*Ghi nhí- SGK.T95
Hoạt động 3. Luyện tập:
- Mục tiêu: HS luyện kĩ năng lập dàn ý cho bài văn tự sự có sử dụng các yếu tố tả, biểu cảm.
- Phương pháp: Phân tích mẫu, thực hành, hoạt động nhóm.
- Thời gian: 22’.
Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
Nội dung cần đạt
Giáo viên hướng dẫn học sinh l m b i tà à ập.
B i 1: à
- Từ văn bản Cô bé bán diêm, hãy lập ra một dàn ý cơ bản theo gợi ý sau:
+ Mở bài: Giới thiệu ai? Trong hoàn cảnh nào?+ Thân bài: Nêu các sự việc chính xảy ra với nh©n vËt theo tr×nh tù thêi gian?
Thảo luận nhóm.
Trả lời, - Nhận xét.
Ghi bài
II. Luyện tập:
B i tà ập 1- SGK T95.
a- Mở bài: Giới thiệu quang cảnh đêm giao thừa và gia cảnh của cô bé bán diêm.
b- Thân bài:
- Lúc đầu: Do không bán đợc diêm nên em không dám về nhà vì sợ bố đánh. Em tìm 1 góc t- ờng ngồi tránh rét.
- Sau đó: Em đành liều quẹt các que diêm để sởi cho ấm. Mỗi lần quẹt diêm (4 lần), em lại thấy hiện lên 1 viễn cảnh ấm áp và đẹp đẽ; nhng khi diêm vụt tắt là lúc em trở lại với hiện tại đau buồn.
- Cuối cùng: Em quẹt tất cả những que diêm còn lại để níu kéo bà em ở lại
- Chỉ ra các yếu tố miêu tả và biểu cảm đ- ợc sử dụng trong đó?
- Kết bài: Kết cục số phận của nhân vật nh thế nào? Và cảm nghĩ của ngời kể ra sao?
Học sinh hãy lựa chọn nhân vật sự việc, ngôi kể Giáo viên: Gợi ý học sinh lập dàn ý
Dựa vào dàn ý chung Học sinh tự lập dàn ý
Trả lời, bổ sung.
- Nhận xét.
Ghi bài
Hoạt động nhóm.
-> Các yếu tố miêu tả và biểu cảm đợc đan xen vào trong quá trình kể chuyện, đặc biệt là cứ sau mỗi lần em bé quẹt diêm thì cảnh mộng tởng cũng nh cảnh thực sau khi diêm tắt đợc tác giả
miêu tả rất sinh động. Kèm theo đó là những suy nghĩ và tâm trạng của nhân vật.
c- Kết bài: Kết cục em bé bán diêm đã chết vì giá
rét trong đêm giao thừa. Mọi ngời không thấy đ- ợc điều kì diệu mà em đã thấy.
Bài tập 2. SGK T95.
Lập dàn ý cho đề bài
Hãy kể về một kỷ niệm với ngời bạn tuổi thơ
khiến em xúc động nhớ mãi.
1. Mở bài:
- Giới thiệu bạn mình là ai?
Kỷ niệm khiến mình xúc động là gì?
2. Thân bài
Tập trung kể về kỉ niệm xúc động ấy:
- Xảy ra ở đâu, lúc nào, với ai?
- Chuyện xảy ra nh thế nào?
(Mở đầu, diễn biến, kết quả) - Điều gì khiến em xúc động?
Xúc động nh thế nào (miêu tả các biểu hiện) 3. Kết bài
Em có suy nghĩ gì về kỉ niệm đó.
Hoạt động 4. Củng cố:
- Mục tiêu: HS hiểu tác dụng của việc sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong VBTS.
- Phương pháp: vấn đáp, khái quát hoá.
- Thời gian: 2’.
Hoạt động của thầy Hoạt động của
trò Nội dung cần đạt H. Tác dụng của việc sử dụng
kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong VBTS?
Ghi nhớ kiến thức.
Hoạt động 5. Hướng dẫn học ở nhà:
- Mục tiêu: Giúp HS học bài, làm bài tập, chuẩn bị bài mới tốt hơn.
- Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề, gợi mở.
- Thời gian: 3’.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
Nội dung cần đạt GV định hướng nội dung
cho HS:
- Học kĩ nội dung. Làm bài tập.
- Chuẩn bị bài: Hai cây phong.
Lắng nghe Lập dàn ý cho một bài văn tự sự. Ở mỗi phần của bài làm văn tự sự. tìm yếu tố miêu tả và biểu cảm có thể kết hợp.
Ngày soạn: 17 . 10 . 2010
Ngày giảng: 8A: ...
8B: ...
. Tiết 33