Chương 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP KHAI THÁC TÀI NGUYÊN PHÁT TRIỂN DU LỊCH BẾN TRE
3.2 Định hướng khai thác tài nguyên phát triển du lịch Bến Tre
3.2.3 Định hướng thị trường sản phẩm
3.2.3.1 Định hướng về các thị trường khách du lịch quốc tế
TP. Hồ Chí Minh là trung tâm thu hút và phân phối khách du lịch quốc tế lớn nhất ở phía nam. Hàng năm, TP. Hồ Chí Minh đón tiếp hàng triệu lượt khách du lịch quốc tế với các mục đích, sở thích, khả năng tài chính,... khác nhau. Từ TP. Hồ Chí Minh, khách du lịch quốc tế đi đến khắp các tỉnh trong vùng và cả nước. Bến Tre là một tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, nằm trong tiểu vùng du lịch Tây Nam Bộ, có những nét đặc thù riêng về tài nguyên tự nhiên, có những nét đặc thù riêng về bản sắc văn hóa của người dân,... đã và đang thu hút một số lượng lớn khách du lịch quốc tế đến từ TP. Hồ Chí Minh. Các thị trường khách du lịch quốc tế đến Bến Tre không thể tách rời các thị trường chính của TP. Hồ Chí Minh, tuy nhiên mục đích du lịch thì có khác nhau. Trong những năm qua, khách quốc tế đến Bến Tre chủ yếu với mục đích du lịch thuần túy; khách thương mại, thăm thân nhân hầu như không có. Đây là những cơ sở rất quan trọng để xây dựng các sản phẩm du lịch phù hợp với mục đích và đối tượng khách.
Nằm trong vùng đồng bằng sông Cửu Long, cùng với một số tỉnh thành khác như Tiền Giang, Cần Thơ, Hậu Giang, Vĩnh Long, Sóc Trăng, Trà Vinh,... Bến Tre cũng có nhiều sản phẩm du lịch tương đồng (du lịch sinh thái miệt vườn, du lịch sông nước,...). Do vậy, đây sẽ là những điểm du lịch cạnh tranh của du lịch Bến Tre. Những yếu tố này cần được xem xét khi xây dựng các sản phẩm du lịch cũng như chiến lược thu hút các thị trường tương ứng.
Tuy nhiên, bên cạnh những nét chung đó, Bến Tre còn có nhiều những yếu tố đặc thù để xây dựng nên các sản phẩm du lịch đặc thù mà ở các tỉnh khác trong vùng không có (đó là bản sắc văn hóa của người dân, đặc sản địa phương, các di tích lịch sử văn hóa, truyền thống cách mạng v.v...). Một trong những hướng tạo nét đặc sắc của sản phẩm du lịch Bến Tre có thể là năng lực của đội ngũ nhân viên ngành du lịch và phong cách phục vụ du lịch. Đây là
một hướng đầu tư quan trọng của du lịch Bến Tre và bước đầu đã được Sở Thương mại – Du lịch triển khai thực hiện có hiệu quả.
Căn cứ vào thực tế phát triển của các thị trường khách du lịch quốc tế đến Bến Tre trong những năm qua cho thấy: hiện nay khách du lịch quốc tế đến Bến Tre có cơ cấu về nguồn gốc, đặc điểm về sở thích, thành phần,... gần giống với các tỉnh trong vùng đồng bằng sông Cửu Long; và họ đến từ nhiều quốc gia khác nhau. Những thị trường then chốt, chiếm tỷ lệ cao trong cơ cấu khách quốc tế đến Bến Tre bao gồm các nước Đông Bắc Á (trung bình chiếm trên dưới 50%) mà tiêu biểu là Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Hồng Kông (Trung Quốc); tiếp đến là các nước Tây Âu (chiếm trung bình 32 – 40%) như Pháp, Đức, Anh, Bỉ, Hà Lan, Đan Mạch, Thụy Điển, Thụy Sỹ; tiếp theo là các nước Bắc Mỹ như Hoa Kỳ, Canada (chiếm trung bình 5 – 10%). Các nước Đông Âu (chủ yếu là Nga); các nước ở Châu Đại Dương như Úc, Niu Zi Lân;
và các nước ASEAN chiếm tỷ lệ nhỏ trong cơ cấu khách quốc tế đến Bến Tre.
Tuy nhiên, đây là những thị trường tiềm năng trong tương lai của du lịch Việt Nam nói chung và Bến Tre nói riêng.
Trong những năm tới, các nhóm thị trường này vẫn giữ vai trò quan trọng nhất, vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu khách quốc tế đến Bến Tre. Tuy nhiên, cũng đối với những thị trường này, nhưng các đối tượng cần được hướng tới là nhóm khách du lịch "chất lượng cao", có thời gian lưu trú dài hơn, có khả năng chi tiêu cao hơn,... Do vậy, thị trường mục tiêu mà du lịch Bến Tre cần đầu tư khai thác và hướng tới trong những năm tiếp theo là các thị trường du lịch cao cấp, có trình độ học vấn cao, có khả năng chi tiêu lớn và thời gian lưu trú dài ngày hơn. Với mục tiêu này thì ngành du lịch Bến Tre cần mở rộng và hướng tới khai thác một số thị trường khách với mục đích thương mại (tuy nhiên, thị trường khách thương mại phụ thuộc vào khả năng thu hút đầu tư nước ngoài và phát triển kinh tế của tỉnh); tham quan, nghiên cứu; tìm hiểu văn
hóa; sinh thái,... đến từ các nước Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, các nước Tây Âu v.v...
Dựa trên những nét đặc thù về tài nguyên du lịch, tâm lý và sở thích của các thị trường khách du lịch quốc tế,... có thể hình thành và xây dựng một số sản phẩm du lịch tương ứng với đặc điểm về sở thích của một số thị trường cơ bản của Bến Tre như sau:
a. Đối với nhóm thị trường Đông Bắc Á
- Thị trường khách Nhật Bản: Đây là thị trường có khả năng chi trả cho chuyến đi du lịch rất cao, đòi hỏi nhiều dịch vụ du lịch cao cấp, có yêu cầu cao về vệ sinh môi trường. Đối với loại thị trường khách du lịch Nhật Bản, du lịch Bến Tre có thể đáp ứng những sản phẩm du lịch theo thứ tự ưu tiên như sau:
Du lịch sinh thái miệt vườn (rất được khách Nhật Bản ưa thích); du lịch sông nước (du lịch câu cá, chèo thuyền,...); du lịch tham quan, du lịch nghiên cứu văn hóa, lễ hội truyền thống, làng nghề; du lịch mua sắm (các đặc sản địa phương) v.v...
- Thị trường khách Hàn Quốc: Thị trường Hàn Quốc có khả năng thanh toán cao, và có yêu cầu cao về chất lượng các sản phẩm du lịch và dịch vụ,...
Khách Hàn Quốc có sở thích gần như khách Nhật Bản. Các đối tượng chính của thị trường này cần tiếp thị là những khách Hàn Quốc đã là cựu chiến binh ở Việt Nam (muốn thăm lại chiến trường xưa), các nhà đầu tư kết hợp tham quan du lịch, khách tham quan tìm hiểu vùng sông nước Mê Kông, khí hậu nhiệt đới của Việt Nam,... Các sản phẩm du lịch mà Bến Tre có thể đáp ứng cho thị trường này bao gồm: du lịch sinh thái; du lịch sông nước; du lịch miệt vườn làng quê; du lịch tham quan; du lịch nghiên cứu tìm hiểu văn hóa lịch sử, lễ hội, làng nghề; du lịch mua sắm v.v...
- Thị trường khách Đài Loan và Hồng Kông (Trung Quốc): Những đặc điểm chính của thị trường khách Trung Quốc đến Việt Nam nói chung là tiêu thụ ít, khả năng thanh toán thấp (trừ đối tượng là khách thương mại), thích các dịch vụ giá rẻ, thích những nơi ồn ào, náo nhiệt với các dịch vụ vui chơi giải trí, phương tiện đi lại chủ yếu là tàu biển, đường sắt, đường bộ,... Với những đặc điểm này, có thể đáp ứng cho thị trường khách Trung Quốc những sản phẩm du lịch theo thứ tự ưu tiên sau: Du lịch tham quan thắng cảnh sông nước đồng bằng sông Cửu Long; du lịch sinh thái miệt vườn; du lịch mua sắm; du lịch vui chơi giải trí sông nước; du lịch thưởng thức trái cây, đặc sản địa phương v.v...
b. Đối với nhóm thị trường Châu Âu
- Thị trường Pháp:Đây là thị trường chính, chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng số khách Châu Âu đến Bến Tre. Khách Pháp đến Việt Nam nói chung và Bến Tre nói riêng thuộc nhiều thành phần khác nhau, với nhiều lứa tuổi khác nhau từ thanh niên đến trung niên và những người nghỉ hưu. Khách Pháp đòi hỏi chất lượng các dịch vụ du lịch cao, họ có khả năng chi trả cao, thích những sản phẩm và dịch vụ mang phong cách Pháp,... Tuy nhiên họ rất thực dụng, chỉ chấp nhận giá cả phải tương xứng với chất lượng dịch vụ. Các sản phẩm du lịch của Bến Tre có thể đáp ứng cho thị trường Pháp bao gồm: Du lịch nghiên cứu văn hóa, lịch sử; du lịch sinh thái, miệt vườn làng quê; du lịch tham quan v.v...
- Các thị trường khác:Chiếm tỷ trọng thấp hơn, nhưng có tiềm năng lớn;
bao gồm các thị trường Anh, Đức, Bỉ, Hà Lan, Đan Mạch,... Các thị trường này có những tâm lý, sở thích tương tự như thị trường Pháp. Các thị trường Đông Âu bắt đầu phát triển trở lại và đây sẽ là những thị trường tiềm năng của Việt Nam nói chung và Bến Tre nói riêng (thị trường này đã từng là thị
trường truyền thống của du lịch Việt Nam và nay đang có xu thế phát triển trở lại, đặc biệt là ở các tỉnh phía nam). Các sản phẩm ưa thích của thị trường Đông Âu là: du lịch tham quan, mua sắm, du lịch sinh thái, miệt vườn v.v...
c. Đối với thị trường Bắc Mỹ
Đây là thị trường có khả năng thanh toán cao, đòi hỏi chất lượng các sản phẩm và dịch vụ du lịch rất khắt khe,... Hiện nay thị trường này đến Bến Tre còn ít, tuy nhiên mối quan hệ hợp tác giữa hai nước Việt Nam và Hoa Kỳ ngày càng được củng cố và phát triển, Việt Nam gia nhập tổ chức Thương mại thế giới (WTO),... do vậy đây sẽ là cơ hội cho khách du lịch thương mại Mỹ đến Việt Nam nhiều hơn và sẽ là thị trường nguồn tiềm năng cho Bến Tre. Đặc biệt thị trường này đang có những bước tăng trưởng đột biến thời gian gần đây. Các đối tượng cần được quan tâm khai thác của thị trường Mỹ là các cựu chiến binh Mỹ, các nhà đầu tư, Việt kiều,... Các sản phẩm du lịch mà Bến Tre có thể đáp ứng được cho thị trường này bao gồm: Du lịch tham quan, nghiên cứu (đặc biệt đối với bà con Việt kiều và các cựu chiến binh Mỹ); du lịch sinh thái; du lịch văn hóa; du lịch thương mại v.v...
d. Các nhóm thị trường khác
- Thị trường các nước ASEAN: Hiện nay, các thị trường này đến Bến Tre còn ít, nhưng đây là thị trường các nước trong khối ASEAN đang phát triển trong xu thế hội nhập khu vực; đang dần xóa bỏ mọi rào cản, mọi thủ tục hành chính (như miễn thị thực nhập cảnh, cho phép xe ôtô đi lại vào lãnh thổ của nhau,...); đặc biệt với sự hỗ trợ của Ngân hàng Phát triển Châu Á, dự án phát triển Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng (trong đó có sự tham gia của các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long) đang được triển khai thực hiện. Do vậy ngành Du lịch Bến Tre cần xác định đây là những thị trường tiềm năng trong chiến lược phát triển. Đối với thị trường các nước ASEAN cần phát triển và cung cấp các
sản phẩm du lịch sau: du lịch tham quan nghiên cứu; du lịch sinh thái sông nước; du lịch văn hóa; du lịch vui chơi giải trí, thể thao; du lịch thương mại, hội nghị, hội thảo v.v...
- Thị trường Úc và Niu Zi Lân:Các đối tượng chính cần khai thác của thị trường này là tầng lớp trung niên; cán bộ công chức; thanh niên, học sinh, sinh viên,... Các sản phẩm du lịch ưa thích của thị trường này mà du lịch Bến Tre có thể đáp ứng được bao gồm: Du lịch tham quan nghiên cứu; du lịch sinh thái; du lịch nghiên cứu văn hóa, lịch sử v.v...
Căn cứ vào những đặc điểm về tâm lý, về sở thích,... của một số thị trường chính như trên; căn cứ vào đặc điểm tài nguyên và khả năng cung cấp các sản phẩm du lịch của Bến Tre, có thể tổng hợp một số sản phẩm du lịch cơ bản cho một số thị trường chủ yếu ở bảng sau.
Bảng 3.1: Một số sản phẩm du lịch ưu tiên cho các thị trường chính ở Bến Tre
Sản phẩm Thị trường
Tham quan
Sinh thái
Miệt vườn làng quê
Thể thao sông nước
Nghiên cứu văn hóa, lịch
sử
lịch Du mua sắm Trung Quốc (đại
lục) 1 3 2 4 5 3
Đài Loan, Hồng
Kông 1 2 2 3 4 5
Nhật, Hàn Quốc 3 1 1 2 4 5
ASEAN 2 1 1 4 3 5
Châu Úc 2 1 1 4 3 -
Châu Mỹ 1 1 2 - 3 -
Tây Âu 3 2 2 - 1 4
Đông Âu 1 3 3 5 4 2
Chú thích: 1. Ưu tiên một; 2. Ưu tiên hai; 3. Ưu tiên ba; 4. Ưu tiên bốn; 5. Ưu tiên năm.