Tiết 61: THUYẾT MINH VỀ MỘT THỂ LOẠI VĂN HỌC
II. Tìm hiểu nội dung văn bản
- Ông đồ viết câu đối tết
-Hình ảnh thân quen không thể thiếu trong mỗi dịp tết đến.
Ông đồ trở thành trung tâm của sự chú ý, là đối tợng đợc mọi ngời ng- ìng mé.
2. Hình ảnh ông đồ thời tàn :
- Cảnh tợng vắng vẻ, thê lơng
- Nghệ thuật : nhân hoá-> Hình ảnh
ông đồ buồn, tàn tạ, lạc lõng, đáng thơng.
dông ?
- Nhân hoá, sự buồn tủi lan cả sang những vật vô tri vô giác->Hình ảnh ông đồ buồn, tàn tạ, lạc lõng đáng thơng.
HS đọc khổ cuối
? Đọc khổ cuối và khổ đầu có gì giống và khác nhau ?
-Giống : Thời điểm xuất hiên
- Khác : Có và không có hình ảnh ông đồ
? ý nghĩa của sự giống và khác nhau đó ?
?Theo em có cảm xúc nào ẩn chứa sau cái nhìn đó của tác giả ?
? Tìm hiểu ý nghĩa của câu hỏi tu từ cuối bài thơ để hiểu rõ tâm trạng của nhà thơ ?
- Thơng cảm, nuối tiếc những tinh hoa tốt
đẹp của dân tộc đã đi vào lãng quên
- H/ dẫn HS tìm hiểu ý nghĩa của văn bản, rót ra phÇn ghi nhí.
3. Lêi tù vÊn :
-Thơng cảm, nuối tiếc những tinh hoa tốt đẹp của dân tộc đã đi vào lãng quên.
* Ghi nhí : SGK
3. Củng cố.
Gv nhắc lại nội dung chính của bài.
4. Hớng dẫn học ở nhà:
- Tập PT các hình ảnh đặc sắc
- Học thuộc bài thơ, soạn : Quê hơng - Đánh giá, rút kinh nghiệm.
Ng y soà ạn /2015 8B 17/12/2012– 8C 19/12/2012– Tiết 66: (Hớng dẫn đọc thêm)
Hai chữ nớc nhà (TrÝch)
Trần Tuấn Khải I. Mục tiêu cần đạt
Gióp HS : 1. Kiến thức:
- Cảm nhận đợc nội dung trữ tình trong đoạn trích : nỗi đau mất nớc và ý chí phục thù cứu nớc.
- Tìm hiểu sức hấp dẫn NT của ngòi bút Trần Tuấn Khải : cách khai thác đề tài lịch sử, sự lựa chọn thể thơ thích hợp, việc tạo dựng không khí, tâm trạng, giọng điệu thơ thống thiết.
2. Kĩ năng : Đọc diễn cảm bài thơ.
3. Thái độ: Thêm yêu quê hơng đất nớc.
II. các phơng pháp và kỹ thuật dạy học
Phơng pháp thực hành có hớng dẫn, động não, thảo luận nhóm.
III. Chuẩn bị
- T liệu lịch sử về Nguyễn Phi Khanh, Nguyễn Trãi IV. Tiến trình hoạt động dạy và học 1. Bài cũ :
- Phân tích cái “ ngông ” của Tản Đà trong ớc muốn đợc làm thằng Cuội (các câu 3 6)?…
- Phân tích hình ảnh cuối bài thơ?
2. Bài mới :
Giới thiệu : Dựa vào chú thích và sở trờng khai thác đề tài lịch sử của tác giả.
Hoạt động của giáo viên học sinh– Nội dung cần đạt Hoạt động 1 :
- Dựa vào CT, nêu hiểu biết về tác giả?
- Hiểu biết về tác phẩm? Bài thơ đợc viết theo thể thơ gì? (song thất lục bát)
- Đoạn thơ có thể chia ba đoạn. Hãy tìm hiểu ý chính của từng phần?
- Nêu ý chính và cảm xúc bao trùm của đoạn thơ?
Hoạt động 2:
- Cuộc chia li diễn ra trong bối cảnh không gian ntn? Em cã nhËn xÐt g× vÒ tõ ng÷ (cò mòn, ớc lệ)
- Không gian ấy phản ánh trạng nào của con ngêi?
- Hãy phân tích hoàn cảnh éo le và tâm trạng của hai cha con?
- Trong bối cảnh không gian và tâm trạng ấy, lời khuyên của ngời cha có ý nghĩa ntn?
I. T×m hiÓu chung 1. Tác giả
- Là một hồn thơ yêu nớc
- Thành công về khai thác đề tài lịch sử.
2. Tác phẩm
- Trích trong tập “ Bút quan hoài I ” (1924)
3. Bè côc : 3 phÇn
II. Ph©n tÝch
1. Nỗi lòng ngời cha trong cảnh ngộ phải rời xa đất nớc
- Bối cảnh không gian : nơi biên giới ảm đạm heo hút (ải Bắc, mây sầu, gió thảm )…
- Hoàn cảnh éo le : cha bị giải sang Tàu, con muốn đi theo, cha dằn lòng khuyên con…
- Tâm trạng NV : Tình nhà, nghĩa nớc, xúc động.
- Lời khuyên – lời trăng trối thiêng liêng, xúc động.
Hoạt động 3:
- Tâm sự yêu nớc của tác giả bộc lộ qua những tình cảm nào? (Tự hào, đau xót, căm uất, sầu thảm trớc một đất nớc có truyền thống anh hùng nay đang rơi vào thảm hoạ x©m l¨ng).
- Tại sao sau khi khuyên con trở về tìm cách cứu nớc, cứu nhà, ngời cha lại nhắc đến lịch sử oai hùng của dân tộc? (DT ta vốn có lịch sử hào hùng, ngời cha muốn khích lệ dòng máu anh hùng DT ở ngời con)
- Nỗi đau xót đợc diễn tả ở những lời thơ
nào? Bằng BPNT gì? (nhân hoá, so sánh). ý nghĩa của các BPNT này? (cực tả nỗi đau mất nớc thấm đến cả trời đất )…
- Giọng điệu của đoạn thơ này ntn? (lâm li, thống thiết, xen lẫn phẫn uất, hờn căm, mỗi dòng thơ là một tiếng than xót xa, cay đắng
→ Sở trờng của TTK → có sức rung động lín.
Hoạt động 4:
- ND của 8 câu cuối? (thế bất lực của mình và sự nghiệp tổ tông)
- Ngời cha nói đến cái thế bất lực của mình và sự nghiệp tổ tông để nhằm mục đích gì?
- Tại sao tác giả lấy “ Hai chữ nớc nhà ” lên dầu đề bài thơ? Nó vốn gắn với t tởng chung của đoạn thơ ntn?
- Qua đoạn trích, em cảm nhận điều quý giá
nào trong tấm lòng nhà thơ?
- Sức hấp dẫn của bài thơ là ở chỗ nào?
Hoạt động 5:
- HS đọc yêu cầu BT
2. Nỗi lòng ngời cha trớc cảnh nớc mất nhà tan.
- Niềm tự hào dân tộc - Khẳng định chủ quyền
- Nỗi đau mất nớc lên đến tột độ (lời cảm thán) → nỗi đau thiêng liêng, cao cả (vợt lên số phận cá
nh©n)
→ cảm xúc chân thành → xúc động
3. Nỗi lòng ngời cha dành cho con - Mong con thay mình nối chí cứu níc
- Khích lệ con nối nghiệp vẻ vang của tổ tông
III. Tổng kết 1.ND :
- Là lời nhắc nhở con : Hãy lấy nớc làm nhà, lấy cái nghĩa với nớc thay cho ch÷ hiÕu víi cha.
- Khích lệ lòng yêu nớc, ý chí cứu nớc của đồng bào.
2. Nghệ thuật - Thể thơ thích hợp
- Giọng điệu trữ tình thống thiết IV. Luyện tập
- Từ ngữ mang tính chất ớc lệ, sáo mòn : ải Bắc, mây sầu, gió thảm, hổ thét, chim kêu, Hồng Lạc, vong quèc…
- Sức truyền cảm : cảm xúc chân thành, mãnh liệt vừa gợi tả tâm
trạng khắc khoải, đau thơng của NV lịch sử, vừa khích lệ lòng yêu nớc của mọi ngời.
3. Củng cố.
GV nhắc lại cách đọc và tìm hiểu bài thơ.
4. Hớng dẫn học ở nhà.
- Học thuộc lòng một đoạn - Đánh giá, rút kinh nghiệm.