H6 Chi Minh
Mire gia 90 nghin d6ng/kg khuy€n khich nguoi ban s~n long cung ung nhi8u thit nhung khong khuy~n khich nguoi tieu dung mua n6 t~i mire
gia nay. D~ giai quy€t luqng hang chua ban dugc da thuc dAy nguoi ban c~nh tranh nhau giam gia nh~m khuy€n khich nguoi mua mua phftn du cung nay. Khi gia giam, S\1' sin long cung ung cua nguoi ban giam va S\f sin long mua cua nguoi tieu dung tang len theo dung quy lu~t cung va cftu.
Ti€n trinh di€u chinh gifra luqng va gia cua cung lftn cftu se ti€p t\lc th\fc hi~n cho d€n khi tinh tr~ng du cung kh6ng con. Theo vi d\l tren, luqng cung giam tu 22 nghin kg xu6ng con 15 nghin kg khi gia giam tu 90 nghin d6ng/kg xu6ng con 80 nghin d6ng/kg. Ngugc l~i, luqng cftu se tang tu 10 nghin kg thjt len 15 nghin kg thit tuong ung v6i S\1' giam gia con 80 nghin d6ng/kg. Khi luqng cung va luqng cftu b~ng nhau thi kh6ng con ap l\fc len thi truang nfra trir khi c6 S\1' tac d9ng thay d6i cua cung ho~c cftu tren thi truang.
Nhu v~y, khi luqng cung Ian hon luqng cftu gia hang h6a c6 khuynh huang giam xu6ng. Nhung vi~c giam gia hang h6a dftn d€n luqng cung t\1' d9ng giam, luqng cftu se t\1' d9ng tang theo quy lu~t cung cftu cho den khi luqng cung b~ng luqng cftu, thi truang d~t tr~ng thai can b~ng.
2.1.3.3. Tr¥,ng thtii can bdng tren thi truimg
Chung ta thdy r~ng tren thi truang lu6n c6 di~n bien nghjch nhau v€ gia gifra nguoi mua va nguoi ban: nguoi mua thi lu6n mong mu6n mua hang h6a v6i gia thdp, con nguoi ban thi lu6n mong mu6n ban hang h6a v6i gia cao d~ thu cang nhi€u lgi nhu~n cang t6t.
Neu gia ban m9t m~t hang tren thi truang qua cao, luqng cung se vugt qua luqng cftu, thi truang se du thua hang h6a. Ngugc l~i, nSu gia qua thdp, luqng cftu se vugt qua luqng cung, thi truang se thieu h\lt hang h6a. Chi c6 m9t mire gia ma luqng cung va lugng cftu kh6ng con di€u chinh nfra, d6 la mire gia ma luqng cung va luqng cftu b~ng nhau, luc d6 thi truang d~t tr~ng thai can b~ng hay con g9i di~m can b~ng thi truang.
V~y, tr~ng thai can b~ng cua thi truang la tr~ng thai ma luqng cung
va luqng cftu can b~ng nhau, gia ca hang h6a tren thj truang kh6ng con d9ng l\fc tang ho~c giam, trong di€u ki~n cac ySu t6 khac kh6ng d6i [7].
Mire gia t~i tr~ng thai can b~ng dugc g9i la gia can b~ng. 06 la mire gia ma t~i d6 s6 luqng hang h6a ma nguoi mua mu6n mua dung b~ng s6 luqng hang h6a ma nguoi ban mu6n ban.
Lugng hang h6a duqc mua ban tren thi tnrcmg t~i tr~ng thai can bing duqc g9i la san lugng can bing. 06 la mire san lugng ma t~i d6 mire gia hang h6a ma nguoi mua mu6n mua bing v6i mire gia hang h6a ma nguoi ban mu6n ban.
T6ng hqp tir vi dl;l 1 va vi d\12 ta c6 bang s6 li~u sau:
Bang 2.7: Bidu cung va cdu vJ thjt heo tr;ti Thanh ph6 H6 Chi Minh trong m9t nam
Gia (P) LtrQ'Dg cau ' LtrQ'Dg cung LtrQ'Dg thjt thira
r
(nghin (Qo) (Qs) (+), thieu (-) (nghin
' kg)
dong/kg) (nghin kg) (nghin kg)
100 5 29 +24
90 10 22 +12
80 15 15 0
70 20 8 -12
60 25 1 -24
p
80
(D)
0 15 Q
Hinh 2.18: Trr;tng thai can bi'tng cung- cdu vJ thjt heo tr;ti Thanh ph6 H6
Chi Minh
Theo vi d\l duqc mo ta trong phdn du cung va du cdu vS thit heo t~i Thanh ph6 H6 Chi Minh, chung ta c6 th~ t6ng hqp s6 li~u thanh bang 2.7 va bi~u di~n bing d6 thi hinh 2.18.
V 6i muc gia 80 nghin d6ng/kg thi lugng cfiu v€ thjt la 15 nghin kg, trong khi d6 nguoi ban cilng s~n sang cung ung dung bing lugng mua la 15 nghin kg thjt heo. Nhu v~y, lugng cung hoan toan dap ung du lugng cfiu v€ thjt heo tren thi truang. d muc gia nay, thi truang khong du thua cling khong thi~u hang h6a. Chung ta n6i thj truang thjt heo da d;;tt tr;;tng thai can bing.
Tit ca nhfrng di€u neu tren duqc bi€u di~n tren d6 thj hinh 2.18.
Tren d6 thi, duang cfru v€ thjt heo la (D) va duang cung v~ thjt heo la (S).
Duong cfiu va duang cung c~t nhau t;;ti di€m E, day duqc g9i la diSm can b~ng (Equilibrium point). Muc gia t;;ti diSm can bing duqc g9i la gia can b~ng, thuang duqc ky hi~u la PE. Muc san lugng t;;ti diSm can bing duqc g9i la lugng can bing, thuang duqc ky hi~u la QE.
2.1.3.4. Sv thay d6i tr,-ng thtii can hdng tren thj tririmg
Tr;;tng thai can bing tuy 6n dinh vi khong c6 ap h;c dS thay d6i muc gia va lugng mua ban tren thi truang, nhung muc gia va san lugng nay khong luon cf> djnh. Khi cfiu hoijc cung c6 S\f djch chuy~n vi nhfrng y~u t6 khac gia tac d(:mg, di~m can bing vi th~ se thay d6i theo.
Sv thay d6i tr;;tng thai can bing c6 th€ do S\f thay d6i cua cung ho~c cfru hoijc ca cung va cfiu. Ta lfin luqt xet cac truang hqp c6 th€ xay ra nhu sau:
- Trll'ong hQP 1: Cung thay d6i va ciu khong d6i
+ Cung giam va cdu khong d6i
Vi d1=1, djch ta heo Chau Phi da bung phat tren ph;;tm vi toan qu6c t;;ti Vi~t Nam tu dfru nam 2019 d~n gifra nam 2019, s6 lugng heo m~c b~nh va bj tieu huy Ian cung v6i vi~c khong th~ tai dan 6 cac vung djch trong thai gian ng~n da tac d(:>ng Ian d~n ngu6n cung thit heo cho thi truang trong nuac [16], cung thjt heo giam, do d6 duang cung thjt heo djch chuy~n sang trai, lam gia thjt heo tang nhanh trong thai gian nay.
0 Q
Hinh 2.19: Sv thay d6i trgng thai cdn bdng cua m(lt hang thjt heo khi c6 djch ta xay ra
Trong d6 thi hinh 2.19 cho thfiy ducmg cung (S) va ducmg cAu (D) thit heo ban dfru khi chua c6 dich ta heo Chau Phi giao nhau t~i di~m can b~ng E v6i muc gia can b~ng ban dfru PE va luqng can b~ng ban dfru QE.
Khi c6 djch ta heo Chau Phi xay ra lam cung thit heo giam, ducmg cung djch chuySn tu ducmg cung (S) sang ducmg cung m6i (S'). Duong cfru kh6ng d6i do nhu cfru an thit heo cua m9i nguai vfin binh thucmg.
Djch ta anh hucmg d~n chi phi con gi6ng, chi phi phong dich, chi phi ki~m djch tang cao lam giam S\f s~n long cung ung cua nha chan nu6i t~i muc gia can b~ng cil PE, do d6 t~i muc gia can b~ng cil PE luqng cfru vuqt qua luqng cung. Thi trucmg du cfru, dfty gia thit heo tang, khuy~n khich h(> gia dinh va doanh nghi~p chan nu6i heo tang luqng cung, d6ng thai nguai tieu dung giam luqng cfru thit heo do gia tang. Gia thjt heo ti~p t\lc tang cho d~n di Sm can b~ng m6i E ', luqng cfru va luqng cung l~i can b~ng nhau v6i gia can b~ng m6i PE' > PE va luqng can b~ng m6i QE' < QE.
DiSm can b~ng m6i E' la di~m giao nhau gifra ducmg cung m6i (S ') va ducmg cfru kh6ng d6i (D).
+ Cung tiing, cdu khong il8i
0 Q
Hinh 2.20: Duong cung djch chuydn sang phai (cung tang), duimg cdu kh6ng d6i
T~i diSm can biing ban dfru cua m9t m~t hang la E, gia va luqng can biing ban dfru lfrn luqt la PE va QE, Khi cung cua m9t m~t hang tang len c6 th~ do S\f ti~n b9 cua cong ngh~, duong cung m~t hang nay dich chuySn sang phai (S '), cfru khong d6i, duong cfru se gifr nguyen vi tri cu.
Thi truong se can biing t~i di~m can biing m6i (E'), hinh thanh nen gia can biing m6i la PE' va luqng can bing m6i la QE'. Quan sat d6 thi hinh 2.20 chung ta thfty riing, gia can biing m6i nho hon gia can biing cu (PE' < PE) va luqng can biing m6i 16n hon luqng can biing cu (QE' > QE).
Di~u nay cho chung ta th~y, khi cung cua m<)t m~t hang tang len, cfiu m~t hang d6 khong d6i, thi truong du cung, gia ca cua m~t hang d6 tren thi truong se giam trong khi luqng mua ban m~t hang d6 se tang Ien.
- Tnrirng hQ'P 2: Ciu thay d6i, cung khong d6i
+ Cliu tang, cung khong t1Ji
Hinh 2.21: Duong cdu djch chuydn sang phai (cdu tang) va duong cung khongd6i
T~i di8m can bfing ban dfru cua m9t m~t hang la E, gia va luqng
' ' ' '
can bang ban dau Ian luqt la PE va QE, Khi cau cua m9t m~t hang tang len va cung khong d6i, duang cfru m~t hang nay dich chuy8n sang phai (D'), con duang cung se gift nguyen vi tri cfi. Thi tnrang se can bfing t~i di8m can bfing m6i (E '), hinh thanh nen gia can bfing m6i la PE' va luqng can bfing m6i la QE'. Quan sat d6 thi hinh 2.21 chung ta thdy rfing, gia can bfing m6i se cao hon gia can bfing cfi (PE' > PE) va luqng can bfing m6i Ian hon luqng can bfing cfi (QE' > QE).
Di~u nay cho thdy, khi cfru cua m9t m~t hang tang len, cung m~t hang do khong d6i, thi truang du cfru, gia ca cua m~t hang do tren thi
truang se tang va san luqng mua ban m~t hang do tren thi truang se cung tang len.
+ Ciu giam, cung khong d6i
0 Q
Hinh 2.22: Du&ng cdu djch chuyin sang trai (cdu giam) va tluang cung kh6ng t16i
T~i di8m can bfing ban dfru cua m~ m~t hang la E, gia va luqng ca~ b~ng ban dfru IAn l'!qt la PE v~ QE, ~~ cAu cua m9t m~t. hang giam xuong va cung khong doi, duang cau m~t hang nay djch chuyen sang trai (D'), con duang cung se gift nguyen vi tri cfi. Thi truang se can bfing t~i di8m can bing m6i (E'), hinh thanh nen gia can bfing m6i la PE' va luqng can bfing m6i la QE'. Quan sat d6 thj hinh 2.22 chung ta thfry ring, gia can bfing m6i se thdp hon gia can bfing cii (PE'< PE) va luqng can bfing m6i thfrp hon luqng can bfing cfi (QEã < QE).
Di~u nay cho th~y, khi cfiu cua m(:>t m~t hang giam xu6ng, cung m~t hang do khong d6i, thi tnrong du cung, gia ca cua m~t hang do tren thi tnrong se giam va san luqng mua ban m~t hang do tren thi tnrong se giam.
- Trtrong hQll 3: Cung thay d6i, ciu thay d6i
Hai tnrong hgp tren la sg thay d6i rieng le cua cung ho~c cfiu lam thay d6i tr~ng thai can b~ng. Thi tnrong co nhung sg thay d6i phuc t~p hon khi cung l~n cfiu cung thay d6i, v~y gia ca va san luqng can b~ng m&i se thay d6i nhu the nao?
Vi d1=1, vao dip Tet Nguyen Dan nhu cfiu thgc phfim cua nguai dan tang cao, ngu6n cung cung tang len d~ dap ung nhu cfiu thgc phfim. Trong truong hgp nay, cung tang, cfiu tang, v~y gia ca va san luqng can b~ng cua thgc phfim tren thi tnrong se thay d6i nhu the nao?
+ N~u muc tang cua cfiu thgc phfim cao hon muc tang cua cung thgc phdm.
D6 thi hinh 2.23 cho th~y duong cfiu dich chuy~n sang phai (D') cit duong cung dich chuy~n sang phai (S') t~i di~m can b~ng m6i E'. Luc nay muc tang cua cfiu 16n hon muc tang cua cung, thi tnrong du cfiu lam cho gia can b~ng m6i tang cao hon gia can b~ng cu (PE' > PE) va luqng can b~ng m6i 16n hon luqng can b~ng cu (QEã > QE).
0 Q
Hinh 2.23: Muc tang cua cdu nhiJu han muc tang cua cung
+ NSu muc tang cua cAu thtJC ph~m it han muc tang cua cung th\IC ph~m.
D6 thi hinh 2.24 cho th~y, trong tnrong hgp nay t~i di~m can bing m6i E', muc tang cua cung Ian han muc tang cua cAu, thi tnrong du cung lam cho gia can bing m6i se th~p han gia can bing cu (PE' < PE) va luqng can bing m6i Ian han luqng can bing cu (QE' > QE).
p (S)
0 Q
Hinh 2.24: Mite tang eua edu it h011 mite tang eua eung
+ NSu muc tang cua cAu th\IC ph~m bing muc tang cua cung th\IC ph~m.
D6 thi hinh 2.25 cho th~y, trong tnrong hgp nay t~i di~m can bing m6i E', muc tang cua c!u bing muc tang cua cung, thi tnrong can bing
' ' '
lam cho gia can bang m6i se bang v6i gia can bang cu (PE' = PE) va luqng can bing m6i Ian han luqng can bing cu (QE' > QE).
p
0 Q
Hinh 2.25: Mite tang cua cdu bdng mite tang cua cung
V~y, v&i vi d\l tren khi cung va cftu cung tang, tuy thUQC vao muc tang cua cung va muc tang cua cftu lam cho thj trucmg du cftu hay du cung
7 ? 7 r
ho~c khong doi de muc gia thvc pham tren thj trucmg cao hon, thap hon hay bing so v&i muc gia ban dftu, con luqng thvc phfim tren thj trucmg luon cao hon so v&i ban dftu.
N goai trucmg hgp cung tang va cftu tang con c6 cac trucmg hgp khac nhu cung tang cftu giam; cung giam cftu tang hay cung giam cftu giam se c6 nhung k€t qua v€ sv thay d6i cua gia va san luqng can bing m&i khac nhau.
2.2. HE • s6 co GIAN CUA CUNG VA cAu
Trong phftn nay chung ta se tra lai m<)t s6 cau h6i: T~i sao khi gia thjt heo tang len thi phan ung cua nguai mua la giam dang k~ luqng thjt heo tieu dung nhung khi gia xang tang thi phan ung cua nguai mua la chi cit giam m<)t chut luqng tieu th\l xang? Khi gia thjt heo tang len c6 anh huong gi d€n nhu cftu tieu th\l thjt ga khong? Va doanh thu cua nguai ban thjt heo tang hay giam v&i sv thay d6i gia nay? Phan ung cua nguai ban thjt heo trong vi~c giam luqng cung ung ra thj trucmg nhi~u hay it khi gia thjt heo tang?
T~i sao khi thu nh~p cua nguai tieu dung tang len thi nhu cftu d6i v&i m<)t s6 san phfim nhu du Itch tang nhi€u trong khi nhu cftu d6i v&i cac san phfim khac nhu sua chi tang m<)t chut?
H~ s6 co gian se ma r<)ng S\l' hi~u bi~t cua chung ta v~ thj trucmg bing each cho chung ta bi€t muc d<) cua nhung sv thay d6i gia ca (thu nh~p) anh huong d~n phan ung cua nguai mua va nguai ban tren thj trucmg.
2.2.1. Hf s6 co gian ctia ciu
,
McConnell, Brue va Flynn [4] da djnh nghia h~ so co gian cua cAu nhu sau: H¢ s6 co gian cua cdu do luirng phan ung (hoijc d(J nhgy cam) cua nguai lieu dung thong qua Slf thay d6i lu(7ng cdu truac cac ydu t6 tac d(Jng /en n6, trong aiJu ki¢n cac ydu t6 khac khong d6i.
H~ s6 co gian cua cAu duqc trinh bay du&i ha d~ng sau: h~ s6 co gian cua cftu theo gia; h~ s6 co gian cua cftu theo thu nh~p va h~ s6 co gian cheo cua cAu theo gia.
, '
2.2.1.1. Hj so co giiin ciia cau theo giti (ED)
, '