Bài 5 PHƠI NHIỄM VỚI HIV/AIDS DO TAI NẠN NGHỀ
B. Chọn câu trả lời đúng nhất cho các câu hỏi sau
2. Dự phòng lây truyền HIV qua đường tình dục
2.2. Các biện pháp dự phòng lây nhiễm qua đường tình dục
Điều trị ARV là một thành phần quan trọng trong chiến lược phòng chống HIV toàn cầu trong tương lai. Những tiến bộ vượt bậc gần đây trong khoa học phòng chống HIV bao gồm cả việc sử dụng thuốc kháng virus cho điều trị và dự phòng phơi nhiễm HIV có tác dụng dự phòng lây truyền qua đường tình dục. Điều trị bằng ARV và tuân thủ tốt góp phần làm giảm tải lượng virus trong máu và dịch tiết về dưới ngưỡng phát hiện, do đó làm giảm nguy cơ lây truyền HIV cho người khác.
2.2.2. Chương trình thay đổi hành vi
- Cung cấp bao cao su và sử dụng bao cao su đúng cách
Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục sẽ ngăn không cho dịch sinh dục của người này tiếp xúc với người khác do đó hạn chế được nguy cơ lây nhiễm HIV. Bên cạnh đó bao cao su có tác dụng tránh mang thai ngoài ý muốn và dự phòng lây nhiễm các bệnh lây qua đường tình dục.
Hướng dẫn sử dụng bao cao su nam đúng cách có thể làm giảm nguy cơ lây truyền HIV qua đường tình dục. Do đó cần hướng dẫn sử dụng bao cao su đúng như sau:
+ Sử dụng bao cao su mới cho mỗi lần sinh hoạt tình dục.
+ Lồng bao cao su khi dương vật cương cứng và trước khi tiếp xúc với bất kỳ phần nào trên cơ thể bạn tình như hậu môn, âm đạo…
+ Nếu dương vật không cắt bao quy đầu, cần lột da bao quy đầu trước khi lồng bao cao su vào.
+ Dùng tay kẹp đầu chóp của bao cao su, đặt miệng bao cao su vào đầu dương vật rồi kéo tới gốc dương vật.
+ Đảm bảo không có không khí ở đầu chóp bao cao su vì có thể gây vỡ bao cao su.
+ Nếu rách bao cao su trong khi quan hệ tình dục cần thay bao mới.
+ Sau khi đã xuất tinh, cầm miệng của bao cao su cẩn thận tháo ra khi dương vật còn cương cứng.
+ Các chất bôi trơn sử dụng khi quan hệ tình dục đường hậu môn hoặc âm đạo giúp làm giảm nguy cơ lây nhiễm HIV.
+ Bao cao su nên được bảo quản nơi khô mát
+ Không được sử dụng bao cao su khi đã hết hạn sử dụng.
Hình 15. Cách sử dụng bao cao su nam
Sử dụng bao cao su nữ đúng cách cũng có tác dụng bảo vệ giống bao cao su nam, tuy nhiên có môt số điểm khác biệt:
+ Bao cao su nữ làm bằng chất liệu polyurethan + Có thể sử dụng lại được.
+ Đặt vào âm đạo trước khi quan hệ tình dục + Không cần dương vật phải cương cứng + Không cần phải tháo ra ngay
+ Có thể sử dụng các chất bôi trơn
+ Người phụ nữ có thể chủ động kiểm soát được
Hình 16. Bao cao su nữ - Thực hành tình dục an toàn
Tình dục an toàn là cách vẫn đạt được khoái cảm tình dục nhưng không để máu, tinh dịch, dịch tiết âm đạo từ người này xâm nhập vào người khác, nhằm giảm sự lây truyền của các bệnh lây qua đường tình dục trong đó có HIV.
Tránh sinh hoạt tình dục trong kỳ kinh nguyệt, tránh thụt rửa âm đạo sau khi
sinh hoạt tình dục, tránh quan hệ “tình dục khô” bằng sử dụng các loại chất nhờn.
Tình dục an toàn không chỉ giảm nguy cơ lây truyền HIV cho vợ, bạn tình và cộng đồng mà còn giúp cho phụ nữ tránh có thai ngoài ý muốn, giảm nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con. Ngoài ra còn giảm nguy cơ mắc thêm các chủng HIV mới, đặc biệt các chủng HIV kháng thuốc.
- Giáo dục giới tính trong trường học
Chương trình giáo dục giới tính trong trường học dựa trên cung cấp thông tin cho các thanh thiếu niên và củng cố các chuẩn mực đạo đức lành mạnh.
Một số nghiên cứu cho rằng nếu chỉ giáo dục giới tính sẽ không đủ để tạo ra sự thay đổi hành vi lâu dài và cần được bổ sung thêm bằng các can thiệp khác.
áCc chương trình học trên cũng có hạn chế là không tiếp cận được với giới trẻ ngoài trường học, những người thường xuyên có hành vi nguy cơ cao và cần được giáo dục các biện pháp can thiệp dự phòng.
- Tư vấn xét nghiệm tự nguyện (Voluntary Counselling and Testing - VCT) Tư vấn xét nghiệm tự nguyện nhằm khuyến khích cộng đồng làm xét nghiệm HIV, giáo dục về nguy cơ lây truyền HIV trong sinh hoạt tình dục, khuyến khích giảm số lượng bạn tình để giảm khả năng mắc các bệnh lây qua đường tình dục cũng như giảm số bạn tình có nguy cơ như gái mại dâm, nghiện ma túy,...
- Sàng lọc và điều trị các bệnh lây qua đường tình dục
Các bệnh lây truyền qua đường tình dục nếu không được điều trị sẽ làm tăng nguy cơ lây nhiễm HIV qua đường tình dục.
Khuyến khích xét nghiệm phát hiện các bệnh truyền qua đường tình dục, chẩn đoán sớm và điều trị hiệu quả. Đảm bảo bạn tình của họ cũng được điều trị các bệnh lây qua đường tình dục.
3. Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.
Lây truyền từ mẹ sang con là đường lây nhiễm HIV phổ biến nhất ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Mẹ lây truyền HIV sang cho con có thể xảy ra trong thời kỳ mang thai, khi chuyển dạ đẻ và sinh con, hoặc thời kỳ cho con bú.