4. TÍNH CHẤT VẬT LÝ ĐẤT 1 THÀNH PHẦN CƠ GIỚ
4.2. CẤU TRÚC ĐẤT 1 Khái niệm
4.2.1. Khái niệm
Các hạt đơn lẻ của đất (các phần tử cơ giới đất) dính lại với nhau nhờ một lý do nào đó để thành hạt đất có kích thước lớn hơn, ta gọi đó là các hạt kết đất (cịn gọi
là đồn lạp). Như vậy, hạt kết đất là do 2 hay nhiều hạt đơn dính lại với nhau.
Ta gọi trạng thái đất có chứa các hạt kết là đất có kết cấu.
Tuy nhiên, nếu ở trạng thái hạt đơn rời rạc hoặc hạt kết có kích thước q nhỏ hoặc tạo thành từng tảng lớn thì đều ít có ý nghĩa về mặt nông học. Đối với cây trồng, những hạt kết có kích thước từ 0,25 - 10mm và bền trong nước mới là hạt kết tốt, trong đó những hạt có kích thước từ 1 - 3mm là nhóm bền trong nước nhất và có nhiều mùn, đạm, lân hơn cả.
Trong sản xuất nông lâm nghiệp, từ lâu người ta nhận thấy rằng nhiều tính chất của đất đặc biệt là những tính chất lý học đều phụ thuộc vào đặc trưng cấu trúc của đất.
Vì vậy những vấn đề về nguồn gốc phát sinh của cấu trúc đất, ảnh hưởng của chúng đến các tính chất của đất, đến độ phì nhiêu của đất, đến năng suất thu hoạch từ lâu được nhiều nhà nông học, nhiều nhà thổ nhưỡng học của tất cả các nước trên thế giới chú ý tới.
Cần phân biệt các khái niệm về cấu trúc đất: Khái niệm đặc trưng về phương diện hình thái và khái niệm về ý nghĩa nơng học, phương diện chất lượng.
Về phương diện hình thái, gồm những dạng cấu trúc sau đây: I. Dạng cấu trúc hình khối
1 Cấu trúc cục lớn, 2. Cấu trúc cục, 3. Cấu trúc cục nhỏ,
4. Cấu trúc phấn bụi, 5. Cấu trúc hạt lớn, 6. Cấu trúc hạt, 7. Cấu trúc hạt nhỏ, 8. Cấu trúc viên lớn, 9. Cấu trúc viên, 10. Cấu trúc bột,
11. Những cấu trúc riêng biệt.
II. Dạng cấu trúc hình lăng trụ
12. Cấu trúc cột, 13. Cấu trúc trụ,
14. Cấu trúc lăng kính cỡ to. 15. Cấu trúc lăng kính, 16. Cấu trúc lăng kính cỡ nhỏ, 17. Cấu trúc lăng kính cỡ nhỏ nhất, III. Cấp trúc dạng hình phiến dẹt: 18. Cấu trúc dẹt, 19. Cấu trúc tấm, vỉa, 20. Cấu trúc hình lá, 21 . Cấu trúc vẩy, 22. Cấu trúc vẩy nhỏ.
Về phương diện nông học: cấu trúc viên và cấu trúc cục nhỏ được gọi là những cấu trúc tốt, gồm những đồn lạp có kích thước trong khoảng từ 0,25-10mm.
Về phương diện chất lượng: cấu trúc được coi là tốt nếu chúng có độ xốp thích hợp. Sau khi mưa, sau khi tưới, qua suốt quá trình làm đất như cày, bừa, vun xới... chúng vẫn giữ được độ bền trong nước, độ bền cơ học.