Ph� b� Globigerinina Delage and Hérouard, 1896

Một phần của tài liệu hóa thạch trùng lỗ kainozoi thềm lục địa và các vùng lân cận ở việt nam (Trang 176 - 200)

Gi ng Globorotalia Cushman, 1927

93. Globorotalia fohsi lobata Bermudez, 1949 B�n�nh 25; hình 7a,b

1957- Globorotalia fohsi lobata: Bolli, tr. 119, b. 28, h. 13a-14b;

1966-Globorotalia (Globorotalia) fohsi forma lobata: Blow and Banner, tr. 293, b.4, h, 1-3;

1969- Globorotalia (Globorotalia) fohsi forma lobata: Blow, tr. 362 1972- Globorotalia fohsi lobata: Lamb and Beard, tr. 53, b. 19, h. 4-6;

1972- Globorotalia fohsi lobata: Jenkins and Orr, tr. 1098, b. 24, h. 3-5;

1983- Globorotalia fohsi lobata: Kennet and Srinivasan, b.21, h.2;

b.23, h. 4-6

1985- Globorotalia fohsi lobata: Bolli and Saunders, tr. 215, b. 29, h.

2a-c.

1995- Fohsella lobata: Pearson, tr. 45, b. 4, h. 12.

V� d�t, hình b�u d�c tròn ��n b�u d�c th��ng, m�t l�ng ph�ng hay ph�ng y�u, m�t b�ng ph�ng m�nh, vòng t�ng tr��ng cu�i cùng có 7-8 phòng phát tri�n t�ơng��i nhanh v�kích th��c, trong �ó 3 phòng cu�i có kích th��c l�n nh�t. Ph�n rìa ngoài v�t�o thành góc nh�n h�p v�i c�u t�o kin phát tri�n vi�n quanh. Các ���ng khâu gi�a các phòng � m�t l�ng d�ng g�n�i, nh�ng 3-4 ���ng cu�i không phát tri�n vào t�i���ng ng�n cách gi�a vòng t�ng tr��ng cu�i cùng và vòng t�ng tr��ng áp chót, mà k�t thúc cách m�t �o�n ng�n t�o nên s� thông th�ơng c�a b� m�t gi�a các

phòng, �m�t b�ng có d�ng khe rãnh nh�và sâu, th�ng hay cong nh�. R�n v�nh�và sâu. Mi�ng d�ng khe �cơs�vách ng�n phòng cu�i và kéo dài t�rìa ngoài vào t�i r�n v�, có ���ng môi m�ng vi�n quanh. T��ng v�c�u t�o l�h�ng nh�, b�m�t các phòng �tr��c c�a mi�ng có các c�u t�o d�ng h�t nh�ph�kín.

Bi�n d�loài: ph� loài mô t� có hình dáng chung thay ��i t� hình b�u d�c th��ng��n b�u d�c tròn ph�thu�c vào s�phát tri�n c�a 2-3 phòng cu�i, �m�t s� cá th�chúng phát tri�n kéo dài ra phía rìa v�t�ơng t�nh�

hình dáng mào gà n�u nhìn �m�t l�ng.

So sánh: ph�loài mô t� khác bi�t v�i ph�loài Globorotalia fohsi fohsi Cushman and Ellizor b�i c�u t�o kin c�a ph�n rìa ngoài v�phát tri�n hơn và rìa v�phân thu�rõ ràng.

Phân b� ��a t�ng và ��a lý: Ph�loài mô t� là hoá th�ch ��c tr�ng c�a kho�ng ��a t�ng Miocen gi�a thu�c ��i Globorotalia fohsi lobata � Trinidad (trung M�) t�ơng�ng v�i các ��i N11-N12 c�a thang ��a t�ng

��i c�a Blow (1969). Lúc ��u Blow xác ��nh m�c phân b� ��a t�ng c�a ph� loài mô t� là các ��i N12-N13 � Trinidad, nh�ng sau này nó ���c phát hi�n�nhi�u nơi trên Th�gi�i trong kho�ng��a t�ng t�ơng�ng v�i các ��i N11-N12 thu�c các v� �� th�p c�a v� Tái ��t và là m�t trong nh�ng d�ng ch� ��o��a t�ng c�a kho�ng��a t�ng này. �Vi�t Nam, d�ng hoá th�ch trên g�p trong các tr�m tích Miocen gi�a � các b�n tr�m tích Kainozoi Nam Côn Sơn, nam b�Sông H�ng (tr�ng Hu�-Qu�ng Ngãi) và có th� �m�t s� b� tr�m tích khác c�a th�m l�c��a. Nó là m�t trong các hoá th�ch ch�th� ��a t�ng c�a��iGloborotalia fohsi fohsi - Globorotalia fohsi lobata t�ơng�ng v�i các ��i N10-N12 c�a Blow �các b�n tr�m tích nghiên c�u c�a th�m l�c��a Vi�t Nam.

94. Globorotalia fohsi fohsi Cushman and Ellizor, 1939 B�n�nh 25; hình 6a,b

1955- Globorotalia fohsi: Weiss, tr. 35, b. 2, h. 24-26;

1957- Globorotalia fohsi fohsi: Bolli, tr. 119, b. 28, h. 9a-10c;

1962- Globorotalia fohsi fohsi: Belford, tr. 28, b. 8, h. 7-11;

1966- Globorotalia (Globorotalia) fohsi: Blow and Banner, tr, 290, b.

1, h. 5-7; b. 2, h. 8-9, 12;

1966- Globorotalia (Globorotalia) fohsi: Bolli, tr. 457;

1969- Globorotalia (Globorotalia) fohsi: Blow, tr. 362;

1971- Globorotalia (Globorotalia) fohsi: Jenkins, tr. 88, b. 4, h. 108-110;

1972- Globorotalia fohsi fohsi: Jenkins and Orr, tr. 1098;

1977- Globorotalia fohsi fohsi: Takayanagi, Takayana and Oda, tr5. 85;

1983- Globorotalia (Fohsella) fohsi fohsi: Kennet and Srinivasan, b.

23, h.1-3;

1985- Globorotalia fohsi fohsi: Bolli and Saunders, tr 28, b. 8, h. 7-11;

1995- Fohsella fohsi: Pearson, tr. 45, b. 4, h. 9-11.

Globorotalia fohsi fohsi là m�t ph� loài có c�u t�o hình thái v�t�ơng

��i gi�ng v�i ph� loài Globorotalia fohsi lobata Bermudez mô t� �trên, c�ng d�t và c�u t�o ki�u chóp xo�n th�p, nh�ng các phòng phát tri�n s�m có �� ph�ng trung bình, còn các phòng c�a giai �o�n phát tri�n mu�n d�t (��c bi�t�ph�n rìa ngoài c�a v�); c�u t�o kin kém phát tri�n, c�u t�o này ch� th� hi�n rõ � các phòng t�o v� cu�i cùng c�a giai �o�n phát tri�n mu�n, còn �giai �o�n phát tri�n s�m thay vì c�u t�o kin là m�t b�ng vi�n nh�không có c�u t�o l�h�ng.

So sánh: xem mô t�Globorotalia fohsi lobata Bermudez.

Phân b� ��a t�ng và ��a lý: ph�loài mô t�là hoá th�ch ch� ��o��a t�ng Miocen gi�a c�a kho�ng ��a t�ng t�ơng �ng v�i các ��i N12-N13 c�a thang ��a t�ng ��i Trùng l� c�a Blow � Trini�ad, Venezuela, v�nh Mehico, Peru, các vùng xích ��o tây Thái Bình D�ơng và lân c�n.�Vi�t Nam d�ng hoá th�ch này g�p trong các tr�m tích Miocen gi�a và là m�t trong các hoá th�ch ��c tr�ng c�a ��i Globorotalia fohsi fohsi- Globorotalia fohsi lobata �th�m l�c ��a t�ơng�ng v�i các ��i N10-N12 c�a Blow.

95. Globorotalia margaritae Bolli and Bermudez, 1965 B�n�nh 26; hình 6a,b

1967- Globorotalia margaritae: Parker, tr. 179, b. 32, h. 1-2;

1969- Globorotalia (Globorotalia) margaritae: Blow, tr. 363, b. 45, h.

1-3, h. 5-6; b. 44, h. 1-6;

1972- Globorotalia margaritae: Lamb and Beard, tr. 53, b. 18, h. 1-6;

1972- Globorotalia margaritae: Jenkins and Orr, tr. 1100, b. 26, h. 1-3;

1977- Globorotalia (Turborotalia) margaritae: Takayanagi, Takayana and Oda, b. 11, h. 1;

1981- Globorotalia margaritae: Wang, He, Hu, Qiu et al., b. 40, h. 13-14;

1983- Globorotalia (Hirsutella) margaritae: Kennet and Srinivasan, b.

32, h. 4-6;

1985- Globorotalia margaritae margaritae: Bolli and Saunders, tr, 217, b. 30, h. 9-14;

1995- Globorotalia margaritae: Pearson, tr. 49.

V� nh�, c�u t�o ki�u chóp xo�n th�p, d�t, trong �ó m�t l�ng có ��

ph�ng trung bình, m�t b�ng ph�ng hay hơi lõm, g�m các phòng phát tri�n t�ơng ��i nhanh v�kích th��c. Vòng t�ng tr��ng cu�i cùng có 4-5 phòng,

trong �ó phòng cu�i cùng trong m�t s� tr��ng h�p chi�m t�i 1/3 kh�i l��ng v�. Ph�n rìa ngoài v�h�p, c�u t�o���ng kin nh�và m�ng. R�n v�

nh� và nông. ���ng khâu � m�t b�ng d�ng khe rãnh nh� và sâu, th�ng hay hơi cong, � vòng t�ng tr��ng cu�i cùng c�a m�t l�ng t�ơng��i��c bi�t: phía ngoài d�ng g�n�i do ���ng kin kéo vào, phía trong d�ng khe rãnh nh�, trong khi �ó �ph�n phát tri�n s�m d�ng g� n�i hay d�ng khe rãnh nh�. Mi�ng � ph�n cơ s� phía trong vách ng�n phòng cu�i � m�t b�ng, d�ng vòm th�p và r�ng, có ���ng môi m�ng vi�n quanh. T��ng v�

b�ng ch�t vôi, c�u t�o l� h�ng nh�, b� m�t 1-2 phòng c�a vòng t�ng tr��ng cu�i cùng � tr��c c�a mi�ng ���c ph� b�i các c�u t�o d�ng h�t t�ơng ��i thô.

Bi�n d�loài: Hình dáng c�a v� thay ��i t�hình b�u d�c tròn ��n b�u d�c dài do t�l�gi�a���ng kính l�n và ���ng kính nh�(hay chi�u dài và chi�u r�ng) không �n��nh. Ngoài ra, ��l�n c�a phòng t�ng tr��ng cu�i cùng chi�m t�1/4 - 1/3 kh�i l��ng v�.

So sánh: loài mô t�, v� c�u t�o hình thái v�, g�n gi�ng v�i Globorotalia scitula (Brady), nh�ng khác bi�t b�i v� m�ng hơn (hay có

�� ph�ng y�u hơn), 2 m�t bên có ��ph�ng không ��u, trong �ó m�t l�ng ph�ng m�nh, còn m�t b�ng ph�ng hay hơi lõm so v�i 2 m�t l�ng và b�ng có �� ph�ng g�n nh�nhau; ���ng khâu �m�t l�ng cong, n�a ngoài d�ng g�n�i, n�a trong d�ng khe rãnh nh�so v�i toàn b�d�ng khe rãnh nh�.

Phân b� ��a t�ng và ��a lý: Theo Parker (1967), loài này phát tri�n t�

��i N18 c�a Miocen mu�n��n��i N20 c�a Pliocen gi�a�các vùng bi�n sâu c�a �n�� D�ơng và Thái Bình D�ơng. Nh�ng các nghiên c�u ti�p theo c�a nhi�u tác gi� �các khu v�c khác nhau trên Th� gi�i (Châu Á, Châu Âu, Châu M�, Châu Úc c�ng nh� �các vùng bi�n sâu c�a�n ��- Thái Bình D�ơng, ��i Tây D�ơng, v.v…) cho th�y loài này xu�t hi�n�ph�n d��i c�a Miocen trên và t�n t�i t�i ph�n th�p c�a Pliocen ) t�ơng �ng v�i các

��i N16-N19. �các b�n tr�m tích Kainozoi th�m l�c��a Vi�t Nam loài này g�p trong kho�ng ��a t�ng Miocen trên ��n ph�n th�p c�a Pliocen hay t� ��i Neogloboquadrina acostaensis ��n ��i Sphaeroidinella dehiscens- Globigerina nepenthes �b�n tr�m tích Nam Côn Sơn (B�ng 4.4)

96. Globorotalia mayeri Cushman and Ellizor, 1939 B�n�nh 26; hình 2a,b

1955- Globorotalia mayeri: Weiss, tr, 38, b. 3, h. 12-14;

1957- Globorotalia mayeri: Bolli, tr. 118, b. 2, h. 4a-c;

1960- Globorotalia mayeri: Jenkins, tr. 360, b. 4, h. 6a-c;

1965- Globorotalia mayeri: Jenkins, b. 2, h. 7a-c;

1969- Globorotalia (Turborotalia) mayeri: Blow, tr. 351, b. 3, h. 7-9;

1971- Globorotalia (Turborotalia) mayeri: Jenkins, tr. 120, b. 11, h. 297-302;

1983- Globorotalia (Jenkinsella) mayeri: Kennet and Srinivasan, b. 43, h.4-6;

1985- Globorotalia mayeri: Bolli and Saunders, tr. 203, b. 26, h. 31-43;

1995- Paragloborotalia mayeri: Pearson, tr. 51, b. 1, h. 7;

2000- Globorotalia (Turborotalia) mayeri: Banda, b. 3, h. 3a-c.

Loài mô t� thu�c nhóm loài không có c�u t�o kin �rìa ngoài c�a v�

thu�c gi�ngGloborotalia, v� hình b�u d�c th��ng��n b�u d�c tròn (ph�

bi�n), g�m các phòng hình c�u phát tri�n t�ng d�n ��u v�kích th��c, c�u t�o ki�u chóp xo�n th�p, trong �ó m�t l�ng ph�ng y�u hay d�t (�u th�) và m�t b�ng ph�ng m�nh, vòng t�ng tr��ng cu�i cùng có 5-6 phòng cách nhau b�i các ���ng khâu d�ng khe rãnh nh� và sâu. R�n v� h�p và sâu.

Ph�n rìa ngoài v�tròn. Mi�ng d�ng vòm r�ng và t�ơng��i cao, kéo dài t�

rìa ngoài vào r�n v�,���ng môi vi�n t�ơng��i d�y. T��ng v�c�u t�o l�

h�ng nh�, d�ng m�ng l��i m�t d�y và nh�.

Kích th��c v�:���ng kính l�n 0,35-0,39mm, ���ng kính nh�0,29-0, 35mm, b�d�y 0,11-0,15mm.

Bi�n d�loài: Hình dáng chung c�a v�t�ơng��i�n��nh, thay ��i nh�

t� d�ng hình b�u d�c th��ng ��n b�u d�c tròn, vòng t�ng tr��ng cu�i cùng có 4 ��n 5 phòng, r�n v� �ôi khi b�che ph�m�t ph�n b�i rìa trong c�a các phòng phát tri�n thành các d�ng t�m nh�.

So sánh: Trong s�các loài c�a gi�ngGloborotalia g�p trong các tr�m tích Kainozoi �Vi�t Nam thì loài mô t�có c�u t�o hình thái v� �m�c ��

nh�t��nh g�n gi�ng v�iGloborotalia obesa Bolli, nh�ng khác bi�t b�i s�

l��ng phòng c�a vòng t�ng tr��ng nhi�u hơn (5-6 phòng so v�i 4-4,5 phòng), �� c�u c�a các phòng y�u hơn do hơi b�d�t�m�t l�ng so v�i��

c�u m�nh, t��ng v�có c�u t�o l� h�ng nh� d�ng m�t l��i nh�và d�y so v�i c�u t�o l�h�ng t�ơng��i th�a và sâu.

Phân b� ��a t�ng và ��a lý: M�t s�tác gi�cho r�ng loài này phát tri�n t� Oligocen ��n cu�i Miocen gi�a, nh�ng nhi�u nhà nghiên c�u kh�ng

��nh r�ng loài này ch�xu�t hi�n vào cu�i Miocen s�m, phát tri�n m�nh t�

��u t�i g�n cu�i Miocen gi�a và là m�t trong các hoá th�ch ��c tr�ng c�a c�a kho�ng ��a t�ng này (��i N9-N13-N14 ?) �các v� �� th�p c�a v�

Trái ��t hi�n nay nh�vùng v�nh Caribê, vùng xích ��o�ông và tây Thái Bình d�ơng, khu v�c qu�n ��o Marshall, th�m l�c ��a Nam Trung Hoa, Philippin, Indonesia, v.v.... Trong ph�m vi các b�n tr�m tích Kainozoi � th�m l�c ��a Vi�t Nam loài này g�p ch� y�u � Miocen gi�a t� ��i Orbulina universa-Globorotalia praescitula ��n��iGloborotalia mayeri- Sphaeroidinellopsis subdehiscens �b�n tr�m tích Nam Côn Sơn và là m�t trong các hoá th�ch ��c tr�ng c�a��i này.

97. Globorotalia menardii (Parker, Jones et Brady), 1865

B�n�nh 24; hình 6a,b; 7a,b; B�n�nh 28; hình 1a,b

1826- Rotalia menardii: d’ Orbigny, tr. 273, Modeles, N10 (nomen nudum);

1884- Pulvinulina menardii: Brady, 1884, tr. 660, b. 103, h. 1-2;

1921- Pulvinulina menardii: Cushman, tr. 333, b. 66, h. 1a-c;

1941a- Globorotalia menardii: Le Roy, tr. 45, b. 1. h. 17-19;

1941b- Globorotalia menardii: Le Roy, tr. 87. b. 4, h. 4-6;

1941c- Globorotalia menardii: Le Roy, tr. 118, b. 1, h. 6-8;

1944a- Globorotalia menardii: Le Roy, tr. 41, b. 2, h. 40-42;

1955- Globorotalia menardii: Weiss, tr. 38, b. 3, h. 21-23 1957- Globorotalia menardii: Bolli, tr. 120, b. 29, h. 6a-10b;

1960- Globorotalia menardii menardii: Jenkins, tr. 362, b. 4, h. 8a-c;

1965- Globorotalia menardii: Jenkins, b. 1, h. 1a-c;

1967- Globorotalia menardii menardii: Huang, b. 15, h. 12a-b;

1969- Globorotalia (Globorotalia) cultrata menardii:Blow,tr.359, b.16, h.9-11

1969- Globorotalia menardii: Bizon et Mirkou, b. 1, h. 7a-c, 8a-c;

1971- Globorotalia (Globorotalia) menardii: Jenkins, tr. 90, b. 6, h.

135-137;

1972- Globorotalia menardii: Lamb and Beard, tr. 54, b.11, h. 1-3; b.

13, h. 1-5; b. 14, h. 1-3; b. 17, h.4;

1972- Globorotalia cultrata menardii: Huang, tr. 51, b. III-1, h. 31-35;

1972- Globorotalia menardii: Jenkins and Orr, tr. 1100, b. 26, h. 4-6;

1980- Globorotalia menardii: Nguy�n Ng�c, tr. 232, b. 102, h. 3a-c;

1981- Globorotalia menardii: Wang, He, Hu, Qiu et al., b. 49, h. 1-3;

1982- Globorotalia menardii: Nguy�n Ng�c, tr. 47, b. 1, h. 1a-c;

1983- Globorotalia (Menardella) menardii: Kennet and Srinivasan, b.

28, h. 2; b. 29, h. 1-3;

1985- Globorotalia menardii: Pletnev, b. 8, h. 1a-b;

1985- Globorotalia menardii menardii: Bolli and Saunders, tr. 226, b.

12, h. 4a-c; b. 4, h. 5-7;

1995- Globorotalia menardii: Nguy�n Ng�c, tr. 10, b. 2. h. 28a-b;

1995- Globorotalia menardii: Pearson, tr. 49, b. 4, h. 13;

2001- Globorotalia menardii: Nguy�n Ng�c, tr. 26, b. 2, h. 2a-c.

V� m�ng, hình b�u d�c th��ng ��n b�u d�c tròn, c�u t�o ki�u chóp xo�n th�p v�i 2 m�t có ��ph�ng y�u g�n b�ng nhau. Vòng t�ng tr��ng cu�i cùng có 5-6 �ôi khi t�i 7 phòng hình t�giác tròn và d�t�m�t l�ng,

hình tam giác tròn và ph�ng �m�t b�ng. Ph�n rìa ngoài v� vát nh�n t�o thành góc nh�n h�p và có c�u t�o kin vi�n quanh. R�n v� h�p và sâu, th��ng b� rìa trong c�a các phòng kéo dài ra che ph� m�t ph�n. Các

���ng khâu d�ng g� n�i � m�t l�ng, d�ng khe rãnh nh� và sâu � m�t b�ng. Mi�ng n�m � phía trong ph�n cơ s� vách ng�n phòng cu�i, d�ng khe ho�c vòm th�p, kéo dài t� rìa ngoài ��n r�n v�, có ���ng môi nh�

vi�n quanh. T��ng v� c�u t�o d�ng l� h�ng nh� hình �a giác (th��ng là ng�giác).

Kích th��c v�:���ng kính l�n 0, 46-0,63mm, ���ng kính nh� 0,40- 0,58mm, b�d�y v�0,13-0,17mm.

Bi�n d�loài: hình dáng chung c�a v� thay ��i t�b�u d�c th��ng��n b�u d�c tròn là h�qu�c�a s�thay ��i t�l�gi�a���ng kính l�n và ���ng kính nh�, s�l��ng phòng c�a vòng t�ng tr��ng cu�i cùng thay ��i t�5-7 phòng.

So sánh: loài mô t�khác bi�t v�iGloborotalia praemenardii Cushman and Stainford �các �i�m sau:

- V�th��ng có kích th��c l�n hơn, d�t so v�i kích th��c nh�hơn và ��

ph�ng l�n hơn;

- Ph�n phát tri�n s�m nh� và vòng t�ng tr��ng cu�i cùng phát tri�n m�nh so v�i ph�n phát tri�n s�m t�ơng��i r�ng và vòng t�ng tr��ng cu�i cùng phát tri�n t�ơng��i y�u hơn v�kích th��c.

Ghi chú: Tính h�p l�c�a tác gi�loài mô t�t�ơng��i ph�c t�p do l�ch s� �� l�i. Trong v�n li�u c� �i�n v� c� sinh (Trùng l�) Th�gi�i, tên loài menardii l�n ��u tiên g�p trong công trình c�a d’Orbigny, 1826, tr. 273, nh�ng theo lu�t Qu�c t�v�phép ��t tên sinh v�t và quy�n�u tiên tác gi�

thì tên này không h�p l� vì tên loài và mô t� không trùng nhau (nomen nudum). Sau �ó Parker, Jones và Brady, 1865 (tr. 20, b3. h. 81) nghiên c�u l�i loài này và xác minh tính h�p th�c c�a nó. Do �ó, tên tác gi� loài h�p l� là Parker, Jones và Brady, 1865 ch�không ph�i d’Orbigny, 1826.

Tuy nhiên, tr��c Parker, Jones và Brady c�ng�ã có m�t s�tác gi�nghiên c�u t�ơng��i chi ti�t loài này nh�Brady, 1884 nh�ng v�n��tên tác gi�

loài là d’Orbigny, 1826. Do �ó r�t nhi�u tác gi� nghiên c�u sau �ó có l�

ch�y�u theo Brady nên v�n coi d’Orbigny, 1826 là tên tác gi�loài. Chính vì v�y, trong v�n li�u v� Trùng l�Th� gi�i hi�n nay ta th�y có 2 tác gi�

c�a loài Gl. menardii là d’Orbigny, 1826 và Parker, Jones và Brady, 1865. Tình hình còn ph�c t�p hơn n�a do m�t s�tác gi� coi loài Rotalia menardii d’Orbigny, 1826 là ��ng ngh�a c�a Rotalina (Rotalina )cultrata d’Orbigny, 1839 (nh� Jenkins, 1962, tr. 235; Belford, 1962, tr.24;

Krasheninnikov, 1980, 519; v.v…)

Phân b� ��a t�ng và ��a lý: loài mô t� có kho�ng phân b� ��a t�ng t�ơng ��i r�ng (t�Miocen gi�a��n ngày nay t�ơng�ng v�i các ��i N13

?��n N23), nh�ng trong m�t s�tr��ng h�p chúng có ý ngh�a��a t�ng��c bi�t��i v�i kho�ng��a t�ng cu�i Miocen gi�a. Ngo�i ra, loài này còn có phân b�r�ng c�v�không gian (có Th�gi�i tính), g�p�r�t nhi�u nơi trên Th�gi�i (��c bi�t�d�i nhi�t��i và c�n nhi�t��i hi�n nay). Hi�n nay loài này phát tri�n r�ng rãi � các vùng bi�n và ��i d�ơng Th� gi�i. � Vi�t Nam, loài mô t� g�p t�ơng ��i liên t�c trong các tr�m tích t� Miocen gi�a-Pliocen-�� t�và hi�n��i�vùng tr�ng Hà N�i và th�m l�c��a.

98. Globorotalia miocenica Palmer, 1945 B�n�nh 26; hình 11a,b

1960- Globorotalia menardii miocenica: Jenkins, tr. 362, b. 4, h. 7a-c;

1962- Globorotalia cultrata miocenica: Takayanagi and Saito, tr. 77, b. 24, h. 5a-c;

1964- Globorotalia menardii miocenica: Todd, tr. 1093, b. 295, , h.4;

1969- Globorotalia (Globorotalia) miocenica: Blow, tr. 365, b. 8, h.

10-12; b. 42, h. 4, 8;

1972- Globorotalia miocenica: Lamb and Bear, tr. 54, b. 16, h. 1-4;

1972- Globorotalia miocenica: Jenkins and Orr, tr. 1101, b. 28, h. 1-3;

1981- Globorotalia miocenica: Wang, He, Hu Qiu et al., b. 41, h. 10-12;

1983- Globorotalia (Menardella) miocenica: Kennet and Srinivasan, b.

30, h. 4-6;

1985- Globorotalia miocenica: Bolli and Saunders, tr. 230, b. 33, h.

2a-c; b. 35, h. 4-8.

V� t�ơng ��i m�ng, c�u t�o ki�u chóp xo�n th�p, m�t l�ng d�t, m�t b�ng phòng m�nh, vòng t�ng tr��ng cu�i cùng có 6-8 phòng cách nhau b�i các ���ng khâu d�ng g�n�i�m�t l�ng và d�ng khe rãnh sâu làm cho các phòng n�i lên d�ng múi �m�t b�ng. Ph�n rìa ngoài v� h�p, góc c�nh v�i c�u t�o kin vi�n quanh. R�n v�nh�, sâu, h�u nh� l� thiên (không b�

che ph� b�i ph�n rìa trong c�a các phòng kéo dài ra). Mi�ng d�ng khe r�ng, n�m�phía trong ph�n cơs�vách ng�n phòng cu�i và kéo dài t�rìa ngoài vào t�i r�n v�, có ���ng môi m�ng vi�n quanh. T��ng v�c�u t�o l�

h�ng nh�, b�m�t các phòng ��i di�n v�i c�a mi�ng và xung quanh r�n tô

�i�m b�i các c�u t�o d�ng h�t nh�.

Kích th��c v�: ���ng kính l�n 0, 41-0,67mm, ���ng kính nh� 0,39- 0,61mm, b�d�y v�0,14-0,19mm.

Bi�n d�loài: Kích th��c và hình dáng phòng t�o v� cu�i cùng không gi�ng nhau �các cá th� khác nhau. �m�t s�cá th� nhìn t� m�t l�ng nó t�ơng ��ơng hay nh�nh hơn phòng áp chót, hình tam giác có c�nh�áy tròn và ��nh��i di�n kéo sát t�i r�n v�, nh�ng� m�t s� cá th� khác nó nh�

hơn phòng áp chót, hình tam giác tròn �áy và ��nh��i di�n không t�i r�n

v�. Thêm vào �ó, � t�t c� các cá th� nét ��c tr�ng là m�t l�ng d�t và ph�ng, nh�ng �� ph�ng c�a m�t b�ng c�ng không ��ng ��u, có cá th�

ph�ng m�nh hơn, có cá th�ph�ng y�u hơn.

So sánh: Loài mô t� khác bi�t v�i loài khác c�a gi�ng Globorotalia c�ng có m�t l�ng ph�ng, d�t và m�t b�ng ph�ng m�nh nh� loài Globorotalia truncatulinoides (d’Orbigny), nh�ng khác bi�t v�i nó b�i các

��c�i�m sau:

- S�l��ng phòng c�a vòng t�ng tr��ng nhi�u hơn (6-8 so v�i 5-6) và có hình d�ng múi � m�t b�ng do các ���ng khâu gi�a chúng d�ng khe rãnh r�ng và sâu và b� m�t các phòng có �� ph�ng l�n so v�i các phòng s�p x�p k� sát li�n nhau do các ���ng khâu d�ng khe rãnh nh�

nông và ��ph�ng c�a v�y�u;

- M�t b�ng có �� ph�ng y�u hơn và vùng r�n v� nh� hơn so v�i ��

ph�ng m�nh hơn và vùng r�n v�r�ng hơn t�o nên hình chóp c�t.

Phân b� ��a t�ng và ��a lý: Loài mô t�theo ph�n l�n tác gi�có kho�ng phân b� ��a t�ng t�ph�n trên c�a��i N19 ��n cu�i��i N21 (ngh�a là n�m tr�n trong Pliocen) (Kennet and Srinivasan, 1983; Bolli and Saunder, 1985), nh�ng theo m�t s�tác gi�khác nó có th�xu�t hi�n s�m hơn�m�t s� nơi t� n�a cu�i c�a Miocen trên (Blow, 1969) t�i cu�i Pliocen. Loài này ��c tr�ng cho Pliocen � nhi�u nơi trên Th�gi�i t�Trung M� (vùng bi�n Caribê, v�nh Mêhicô) t�i Châu Á (Nh�t b�n, th�m l�c��a nam Trung Hoa, Bi�n �ông Vi�t Nam) và Úc Châu. �Vi�t Nam loài này g�p trong các tr�m tích Pliocen c�a các b�Kainozoi �th�m l�c��a.

99. Globorotalia obesa Bolli, 1957 B�n�nh 25; hình 8a,b

1957- Globorotalia obesa: Bolli, tr. 119, b. 29, h. 2-3;

1962- Globorotalia obesa: Takayanagi and Saito, tr. 79, b. 24, h.7a-c;

1964- Globorotalia obesa: Todd, tr. 1079, b. 202, h. 4;

1966- Globorotalia obesa: Huang, b. 28, h. 7;

1969- Globorotalia (Turborotalia) obesa: Blow, tr. 352;

1971- Globorotalia (Turborotalia) obesa: Bronnimann and Resig, tr.

1314, b. 50, h. 7-8; hình 19 (trong mô t�);

1971- Globorotalia (Turborotalia) obesa: Jenkins, tr. 127, b. 13, h.

348-350;

1972- Globorotalia obesa: Jenkins and Orr, tr. 110;

1973- Globorotalia (Turborotalia) obesa: Ujie’and Samata, b. 15, h. 6;

1981- Globorotalia obesa: Wang, He, Hu Qiu et al., b. 43, h. 12-13;

1985- Globorotalia obesa: Bolli and Saunders, tr. 206, b. 26, h. 41a-c;

1995- Globigerinella obesa: Pearson, tr. 47;

2000- Globorotalia (Turborotalia) obesa: Banda, b. 3, h. 5a.

V�c�u t�o ki�u chóp xo�n th�p v�i các phòng có ��ph�ng m�nh (hình c�u) phát tri�n t�ơng��i nhanh v� kích th��c nh�ng có ��liên k�t v�i nhau không ch�t, cách bi�t nhau b�i các ���ng khâu d�ng rãnh sâu r�ng� c� m�t l�ng và m�t b�ng.M�t l�ng ph�ng hay hơi lõm, m�t b�ng ph�ng m�nh. Vòng t�ng tr��ng cu�i cùng có 4-5 phòng, trong �ó phòng cu�i cùng có kích th��c l�n nh�t chi�m trên 1/3 kh�i l��mg v�. Ph�n rìa ngoài c�a v� tròn. R�n v� t�ơng��i r�ng và sâu. Mi�ng d�ng vòm t�ơng ��i th�p và n�m�phía ngoài r�n v�, th��ng không rõ c�u t�o môi. T��ng v�

c�u t�o l�h�ng nh�, trong m�t s�tr��ng h�p b�m�t có nhi�u gai nh�ph�

kín (Jenkins, 1971).

Kích th��c v�: chi�u dài 0,38-0,51mm, chi�u r�ng 0,25-0,46mm.

Bi�n d�loài: Hình dáng chung c�a v�ph�thu�c vào s�s�p x�p và ��

t�ng tr��ng c�a các phòng �vòng t�ng tr��ng cu�i cùng. �m�t s�cá th�

các phòng này phát tri�n t�ơng��i nhanh v�kích th��c và s�s�p x�p c�a chúng có ph�n kém ch�t xít nên v� th��ng có chi�u dài l�n hơn chi�u r�ng, � m�t s� cá th� khác s� t�ng tr��ng v� kích th��c c�a các phòng t�ơng ��i ch�m hơn và các phòng liên k�t v�i nhau ch�t ch�hơn nên gi�a chi�u dài và chi�u r�ng không có s� khác nhau l�n do�ó v� phát tri�n t�ơng ��i cân b�ng v�m�i phía t�o nên hình d�ng g�n tròn.

So sánh: xem mô t�Globorotalia mayeri Cushman and Ellizor.

Phân b� ��a t�ng và ��a lý: Loài mô t�có có kho�ng phân b� ��a t�ng r�ng t�cu�i Oligocen t�i Holocen �nhi�u nơi trên th� ti�i (t�Trung M�

��n Châu Á và Châu Úc, �các vùng bi�n c�a Thái Bình D�ơng), nh�ng th��ng là h�p ph�n quan tr�ng c�a hoá th�ch Miocen gi�a. � các b�n tr�m tích Kainozoi th�m l�c��a Vi�t Nam loài này c�ng th��ng g�p trong Miocen gi�a và lác �ác �các múc ��a t�ng cao hơn.

100. Globorotalia plesiotumida Banner and Blow, 1965 B�n�nh 26; hình 4a,b; B�n�nh 28; hình 10a,b

1965- Globorotalia (Globorotalia) tumida (Brady) plesiotumida:

Banner and Blow, tr. 1353, h. 2a-c (trong mô t�);

1969- Globorotalia (Globorotalia) tumida plesiotumida: Blow, tr.

371, b. 47, h. 6-8;

1972- Globorotalia plesiotumida: Jenkins and Orr, tr, 1103, b. 30, h. 1-3;

1973- Globorotalia (Globorotalia) tumida plesiotumida: Ujie’ and Samata, b. 16, h. 4;

1977- Globorotalia (Globorotalia) tumida plesiotumida: Takayanagi, Takayana and Oda, b. 11, h. 2;

1981- Globorotalia plesiotumida: Wang, He, Hu, Qiu et al., b. 42, h. 7-9;

1985- Globorotalia plesiotumida: Bolli and Saunders, tr. 217, b. 33, h. 5a-c;

1995- Globorotalia plesiotumida: Pearson, tr. 49, b. 4, h. 16.

V� t�hình b�u d�c tròn ��n g�n hình tr�ng, c�u t�o ki�u chóp xo�n th�p, 2 m�t ph�ng g�n b�ng nhau, trong �ó m�t b�ng ph�ng m�nh hơn m�t l�ng. M�t l�ng c�u t�o vòng ôm h� v�i các phòng hình t� giác tròn và cong, b� m�t ph�ng, cách nhau b�i các ���ng khâu d�ng g� n�i và m�t b�ng c�u t�o vòng ôm kín v�i các phòng hình tam giác g�n nh�cân, �áy cong, b� m�t ph�ng, cách nhau b�i các ���ng khâu d�ng rãnh sâu. Vòng t�ng tr��ng cu�i cùng có 6-7 phòng phát tri�n t�ng d�n��u v�kích th��c.

Ph�n rìa ngoài v� vát nh�n v�i c�u t�o kin nh� vi�n quanh. Mi�ng d�ng vòm th�p, r�ng, n�m � phía trong ph�n cơ s�vách ng�n phòng cu�i và kéo dài t� r�n t�i rìa ngoài v�, ���ng môi h�p và m�ng phát tri�n vi�n quanh. T��ng v�c�u t�o l�h�ng nh�.

Kích th��c v�: ���ng kính l�n 0,35-0,47mm, ���ng kính nh� 0,31- 0,43mm, b�d�y 0,16-0,20mm

Bi�n d�loài: Hình dáng v�t�ơng��i�n��nh, bi�n��i nh�t�hình b�u d�c tròn ��n g�n hình tr�ng do kích th��c c�a phòng cu�i cùng phát tri�n m�nh-y�u khác nhau �các cá th�khác nhau.

So sánh: Loài mô t�có c�u t�o hình thái v�g�n gi�ng v�iGloborotalia tumida (Brady), nh�ng khác bi�t b�i các ��c�i�m sau:

- Kích th��c v�nh�hơn và phát tri�n theo xu th�tròn so v�i kích th��c v�t�ơng ��i l�n và xu th�phát tri�n theo chi�u dài;

- C�u t�o kin c�a loài này kém phát tri�n hơn: nh�và m�ng so v�i t�ơng

��i to và d�y;

- �� ph�ng c�a v�nh�hơn, mi�ng th�p hơn và môi vi�n kém phát tri�n hơn so v�i�� ph�ng v� m�nh hơn, mi�ng d�ng vòm cao hơn và môi vi�n phát tri�n m�nh hơn.

Phân b� ��a t�ng và ��a lý: loài mô t� có kho�ng phân b� ��a t�ng t�ơng ��i h�p trong ph�m vi t�ơng�ng các ��i N17-N18 và là hoá th�ch

��c tr�ng c�a ph�n gi�a và trên c�a Miocen trên � nhi�u khu v�c khác nhau trên Th� gi�i: Venezuela, Trung M�, th�m l�c��a nam Trung Hoa,

�ông Nam Á (Philippin, Vi�t Nam), các vùng bi�n Thái Bình D�ơng. � Vi�t Nam, loài mô t� g�p trong các tr�m tích Miocen trên c�a các b�n tr�m tích Kainozoi �th�m l�c��a.

101. Globorotalia praemenardii Cushman and Stainford, 1945 B�n�nh 28; hình 6a,b

1957- Globorotalia praemenardii: Bolli, tr. 120, b. 29, h. 4a-c;

Một phần của tài liệu hóa thạch trùng lỗ kainozoi thềm lục địa và các vùng lân cận ở việt nam (Trang 176 - 200)

Tải bản đầy đủ (PDF)

(398 trang)