8. Các hoạt động xuất bản, bảo tàng và thông tin
8.1. Hoạt động xuất bản
Xuất bản các ấn phẩm khoa học và công nghệ dưới dạng các tạp chí khoa học, các sách chuyên khảo, tham khảo, các bộ giáo trình v.v... là một trong các hoạt động KH&CN quan trọng của Viện KHCNVN. Hàng năm, với đội ngũ các nhà khoa học trình độ cao Viện đã có hàng trăm cuốn sách được xuất bản, hàng nghìn bài báo được đăng trong 12 tạp chí KH&KT chuyên ngành, hàng trăm bài báo được đăng trong các tạp chí quốc tế với chất lượng khoa học ngày càng được khẳng định.
8.1.1. Xuất bản các tạp chí KH&CN
Hiện nay VAST đang xuất bản 12 tạp chí khoa học kỹ thuật chuyên ngành.
Đây là các tạp chí Quốc gia có uy tín đã được Nhà nước công nhận và cấp giấy phép hoạt động. Nhiều tạp chí được nâng cấp từ xuất bản tiếng Việt sang xuất bản tiếng Anh như tạp chí Toán học, Cơ học, Tạp chí Vật lý, tạp chí Advances in Natural Sciences. Tạp chí Toán học đã được Nhà xuất bản Springer Singapore hợp tác xuất bản và phát hành ra quốc tế trong nhiều năm. Các tạp chí được nâng cao chất lượng cả về nội dung và hình thức, dung lượng, tần số xuất bản trong năm v.v...
Chính sự nâng cấp này, phần nào đáp ứng nhu cầu công bố các công trình, kết quả nghiên cứu khoa học của các tác giả trong nước và quốc tế.
Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác uất bản Tạp chí Toán học - Vietnam Journal of Mathematics giữa Viện KHCNVN và Nhà uất bản Springer
62
Hội đồng biên tập các tạp chí là các nhà khoa học đầu ngành thuộc các Trường đại học, các Viện nghiên cứu trong cả nước, một số tạp chí còn mời thêm một số nhà khoa học nước ngoài như Anh, pháp, Nga, v.v... tham gia.
Từ năm 2010, trước yêu cầu hội nhập và phát triển, Viện KHCNVN đã quyết định đầu tư nâng cấp xuất bản 12 tạp chí của Viện, phấn đấu đến 2014 có ít nhất có từ 1 đến 3 trong số các tạp chí trên đạt chuẩn quốc tế ISI. Đó là tạp chí Adavances in Natural Sciences, Tạp chí Acta Mathematica Vietnammica và tạp chí Vietnam Journal of Mathematics. Năm 2011 là năm thứ hai tạp chí điện tử Advances in Natural Sciences: NanoSciences and Nanotechnology được xuất bản theo thoả thuận hợp tác với Nhà xuất bản quốc tế IO đã có lượng truy cập tăng đáng kể (năm 2011 có bài trong một tháng đã có đến 500 lượt truy cập, trung bình 286 lượt/bài) và được nhiều khách hàng quan tâm đặt mua ở dạng ấn phẩm.
8.1.2. Xuất bản các ấn phẩm khoa học dưới dạng sách
Bên cạnh việc xuất bản định kỳ các tạp chí khoa học, VAST hàng năm cũng dành một khoản kinh phí đáng kể cho việc xuất bản các ấn phẩm dưới dạng sách.
Viện tiếp tục xuất bản bộ sách Chuyên khảo. Bộ sách được chia theo 4 lĩnh vực:
- Các chuyên khảo thuộc lĩnh vực Công nghệ và phát triển công nghệ.
- Các chuyên khảo thuộc lĩnh vực TNTN và môi trường Việt Nam.
- Các chuyên khảo thuộc lĩnh vực Biển và công nghệ Biển.
- Các bộ sách giáo trình đào tạo đại học và sau đại học.
Hội đồng biên tập của bộ sách được thành lập theo từng lĩnh vực kể trên.
Các chuyên khảo được tuyển chọn và xuất bản đều là những kết quả về một lĩnh vực KH&CN chuyên sâu do tác giả hoặc tập thể tác giả của Viện thực hiện. Về hình thức được trình bày thống nhất, in ấn với chất lượng cao. Sau khi xuất bản, Nhà xuất bản đã tổ chức phát hành tới các địa chỉ có nhu cầu. Theo kế hoạch trung bình một năm bộ sách sẽ xuất bản khoảng 5 đến 10 đầu sách, riêng năm 2011 đã xuất bản được 07 cuốn chuyên khảo.
Viện tiếp tục xuất bản bộ sách về Biển - Đảo Việt Nam. Đây là bộ sách đặt hàng của nhà nước mà Viện KHCNVN có thế mạnh. Đến hết năm 2011, bộ sách đã xuất bản được 20 đầu sách về các lĩnh vực liên quan đến biển và hải đảo. Qua đánh giá của các nhà khoa học và các đọc giả, đây là bộ sách có giá trị khoa học cao và rất có giá trị trong việc phổ cập và nâng cao dân trí về lĩnh vực biển góp phần thực hiện chiến lược Biển Quốc gia đến năm 2020.
63
Sách đạt giải bạc Giải thưởng Sách Việt Nam
Trong năm 2011 đã triển khai đăng ký kế hoạch xuất bản được 18 đợt gồm 130 đầu sách. Cấp quyết định xuất bản cho các xuất bản phẩm đủ tiêu chuẩn theo các tiêu chí phù hợp với tôn chỉ mục đích của NXB được các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép. Trong năm 2011 không để xảy ra bất kỳ sai sót nào khi xuất bản các ấn phẩm.
Nhà xuất bản tiếp tục tham gia Giải thưởng Sách Việt Nam đạt giải cao: Cuốn Động đất sóng thần, tác giả GS.TS. Bùi Công Quế và Cuốn Atlas Côn trùng Việt Nam, tác giả TS. Nguyễn Xuân Thành, GS.TSKH. Vũ Quang Côn cùng đạt giải Bạc về sách hay.
8.1.3. Định hướng cho công tác xuất bản cho năm 2012 và những năm tiếp theo Duy trì xuất bản 12 tạp chí chuyên ngành với chất lượng ngày càng nâng cao cả về nội dung và hình thức, chất lượng in ấn.
Tiếp tục đầu tư nâng cấp chất lượng xuất bản 3 tạp chí xuất bản bằng tiếng Anh là tạp chí Toán học và tạp chí ADVANCES, tạp chí Acta phấn đấu nâng cấp chất lượng sau năm 2014 đạt chuẩn quốc tế (ISI).
Tiếp tục xuất bản các chuyên khảo trong bộ sách chuyên khảo theo các thế mạnh của Viện KHCNVN.
64
Tham gia vào xuất bản các sách theo đơn đặt hàng của Nhà nước trong tủ sách Quốc gia, đặc biệt là các lĩnh vực mà Viện có thế mạnh như bộ sách về biển đảo, tài nguyên và môi trường, nghiên cứu cơ bản.