Chương 8 Điều chỉnh bằng tay và tự động trong máy thu
1. Công dụng và phân loại
Để đảm bảo thông tin không tìm kiếm và tinh chỉnh trong quá trình thông tin có thể giải quyết theo hai hướng: hoặc là nâng cao độ chinh xác (độ ổn định) tần số của các bộ tự tạo dao động trong hệ thống thông tin, hoặc là mở rộng dải
thông của máy thu đến một trị số nào đó,để độ không ổn định tần số của đường thông tin không thể đ−a tín hiệu ra ngoài dải thông của máy thu. Hai cách này không
ợ
ng tin.
bảo cho việc thu đ−ợc ổn định khi tần số của máy phát và bộ ngoại
sai m hông ổn định khác nhau, mà
không của thiết bị thu.
òi hỏi của ph−ơng pháp thu kết hợp, cần phải g bộ với tín hiệu nhận đ−ợc. Hơn nữa sử dụng ng yêu cầu có các hệ thống TĐT có độ
ới độ chính xác đến pha.
h, đặc điểm của các phần tử trong mạch điều c
các loại khác nhau.
c
- Hệ thống TĐT làm việc theo nguyên lý ổn định tân số trung gian của máy
thu (h ần số trung gian đã đ−ợc
khuếch đại đ−a tới phần g i giá
trị danh đinh
giải quyết đ−ợc trọn vẹn vì các bộ dao động tự tạo dao động không thể đạt
đ− c độ chính xác tuyệt đối về tần số, và việc mở rộng dải thông tần làm giảm độ chống nhiễu của thô
Sử dụng hệ thống tự động tinh chỉnh tần số cho phép ta giải quyết nhiệm vụ này. Nó đảm
áy thu thay đổi dưới tác dụng của các yếu tố k cần tăng quá nhiều dải thông
Trong kỹ thuật hiện đại, do đ có những bộ ngoại sai đặc biệt đồn các thiết bị thu có dải thông rất hẹp cà chính xác rất cao, đảm bảo tinh chỉnh tần số v
Tuỳ theo đối t−ợng điều chỉn
hỉnh, chế độ tinh chỉnh tần số ngoại sai mà người ta sẽ chia hệ thống TĐT thành
a) Dựa theo đối t−ợng điều chỉnh, hệ thống TĐT của thiết bị thu đ−ợc phân hia thành hai nhóm lớn:
ình 8 - 23a). Nguyên lý làm việc nh− sau. Điện áp t
tử phân biệt, ở đây độ lệch của tần số trung ian khỏ
tg tgo
f f f
∆ = − đ−ợc biến đổi thành điện áp một chiều (nói chính xác là có biến đổi rất chậm). Trị số và dấu của điện áp
dấu độ lệch tần số . Sau khi lọc bỏ các thành phần cao tần, điện áp đ−ợc
đ−a tới phần tử điều chỉnh. D−ới tác dụng của điện áp , bộ điều khiển sẽ thay
tần không thay đổi. Đặc điểm của hệ thống này là: khi tần số máy phát và cả tần Udc
này phù hợp với trị sốvà
∆f Udc
Udc
đổi tần số ngoại sai nh− thế nào đó để giữ cho tần số trung gian ở đầu ra bộ trộn
số ng không ổn định thì trung gian vẫn giữ đ−ợc ổn
định nhờ tinh chỉnh bộ ngoại sai.
oại sai của bản thân máy thu
àth
fth
ns
ns f
f +∆
thu không đ−ợc cao.
ngoại sai (hình 8 - 23b)
trong mạch điều chỉnh ta có:
điều khiển ng−ời ta phân chia thành tự động tinh chỉnh theo pha.
tử phân biệt ng−ời ta phân chia hệ điều chỉnh điện tử và cơ điện. Loại thời gian tác dụng rất nhanh nh−ng dải điều chỉnh nhỏ, còn
loại c ính cũng lớn.
−ợc
điều chỉnh đến đài cần thiết, hệ thống này chuyển sang chế độ bám sát tần số của iệu cần nhận, nghĩa là chế độ tinh chỉnh. Quá trình điều chỉnh tần số ngoại sai trong chế độ s c sạo (tìm kiếm) cũng nh− chuyển từ chế độ s
độ bám sát và ng−ợc lại khi mất tín hiệu cần tìm kiếm lại tín hiệu một cách tự H×nh 8 - 23
Do đó loại này được sử dụng trong những trường hợp độ ổn định tần số của máy phát, ngoại sai của máy
- Hệ thống TĐT làm việc theo nguyên lý ổn định tần sổ
ở đây mạch điều chỉnh chỉ bao lấy mạch ngoại sai và chỉ có khả năng bù độ lệch tần số ngoại sai. Hệ thống này đ−ợc sử dụng trong các hệ thống thông tin có
độ ổn định tần số của máy phát khá cao b) Dựa vào tính chất của các phần tử - Theo nguyên lý công tác của phần tử hai dạng cơ bản tự động tinh chỉnh tần số, và - Theo nguyên lý công tác của phân thống TĐT thành loại điều chỉnh bằng loại
điện tử có −u điểm là
ơ điện có điều chỉnh lớn nh−ng quán t
c) Phụ thuộc v o chế độ tinh chỉnh tần số ngoại sai, hệ thống TĐT đ phân chia thành loại tìm kiếm và không tìm kiếm. Loại thứ nhất cho phép điều chỉnh máy thu trong dải tần số đã cho với mục đích tìm kiếm tín hiệu. Sau khi tÝn h
ụ ục sạo sang chế
động nhờ sử dụng các sơ đồ điều chỉnh thích hợp. Loại thứ hai: hệ thống TĐT không tìm kiếm chỉ đả ỉnh tần số, nghĩa là chế độ bám sát.
phân biệt phân chia hệ thống TĐT thành loại liên tục và xung.
chỉnh
chất động của hệ thống TĐT cũng
nh− c tổng các tính
chất của từng phân tử trong mạch điều chỉnh. Ta hãy phân tích các đặc tuyến và tính c của
tên là phân tử so sánh, đo l−ên
Các bộ tách sóng tần số và tách sóng pha là phần tử phân biệt cho mạch T§T.
Điện áp trên đầu ra của bộ tách sóng tần số phụ thuộc trực tiếp vào độ lệch
của t thuộc đó đ−ợc xác định bằng đặc tuyến
tĩnh của bộ tách sóng (hình 8 - 24a). Độ dốc của đặc tuyến này còn gọi là hàm
truyề hức:
m bảo chế độ tinh ch
d) Căn cứ vào đặc tính công tác của phân tử