THÀNH PHỐ HÀ NỘI
4.1. Phƣơng hƣớng tăng cƣờng quản lý dự án đầu tƣ xây dựng tại Chi nhánh phát triển quỹ đất Sóc Sơn phát triển quỹ đất Sóc Sơn
4.1.1. Định hướng phát triển
4.1.1.1. Mục tiêu chung
Đẩy mạnh công tác rà soát, tìm kiếm quỹ đất, triển khai, tổ chức xây dựng HTKT các khu đất phục vụ đấu giá quyền sử dụng đất nhỏ lẻ, xen kẹt tại các xã, thị trấn trên địa bàn huyện. Xây dựng kế hoạch đấu giá quyền sử dụng đất nhỏ lẻ, xen kẹt đến năm 2025 theo chỉ đạo của UBND huyện Sóc Sơn, góp phần tăng thu ngân sách phục vụ chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Sóc Sơn.
Đẩy mạnh công tác chuẩn bị đầu tư các dự án đấu giá tập chung theo kế hoạch, hoàn thành chuẩn bị đầu tư, đảm bảo các dự án đủ điều kiện ghi vốn thực hiện các năm tiếp theo. Phấn đấu triển khai được 100% các dự án đã ghi danh mục đầu tư công trung hạn.
Đổi mới mô hình quản lý dự án, đổi mới công tác quản lý vốn đầu tư, xây dựng mô hình tổ chức, quản lý chuyên nghiệp, hiệu quả cao. Chuẩn bị tốt nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu hoạt động quản lý dự án ĐTXD theo lộ trình do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý điều hành, đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên môn đáp ứng yêu cầu ngày càng cao
4.1.1.2. Mục tiêu cụ thể đến năm 2025
Căn cứ chương trình, nhiệm vụ công tác của Ủy ban nhân dân huyện Sóc Sơn và các cơ quan cấp trên giao. Chi nhánh phát triển quỹ đất Sóc Sơn xây dựng kế hoạch công tác đến 2025 như sau:
Hoàn thành nhiệm vụ kế hoạch các năm cả về giá trị đầu tư và mục tiêu khối lượng, thực hiện thanh toán trên 95% giá trị được giao, hoàn thành kế hoạch giải
ngân vốn các năm duy trì ở mức 95% , góp phần hoàn thành mục tiêu chung của Chi nhánh. Tiếp tục quản lý, thực hiện giám sát những công trình đang thi công, mới khởi công và chuẩn bị khởi công. Tập trung vào chất lượng công tác nghiệm thu khối lượng hoàn thành, lập hồ sơ thanh toán, giải ngân vốn các dự án đã và đang triển khai thi công, trong đó ưu tiên trước hết việc hoàn thành các dự án: Xây dựng mở rộng nghĩa trang thôn 6,8 xã Hồng Kỳ và xã Phù Linh; Xây dựng HTKT khu tái định cư thôn Vệ Linh, xã Phù Linh. Nỗ lực nâng cao hiệu quả hiệu lực tập trung chỉ đạo, điều hành, phấn đấu khắc phục tồn tại, khó khăn, hoàn thành mục tiêu kế hoạch được giao đối với 3 dự án lớn:
- Dự án xây dựng HTKT khu TĐC Tiên Dược-Mai Đình: Phấn đấu trong năm 2016 hoàn thành công tác quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành.
- Dự án Xây dựng HTKT khu đất phục vụ đấu giá quyền sử dụng đất tại tổ 1, thị trấn Sóc Sơn: hoàn thiện công tác lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng, giải phóng mặt bằng, hoàn thiện công tác thiết kế kỹ thuật và tổ chức đấu thầu, lựa chọn các nhà thầu, triển khai thi công xây dựng.
- Dự án Xây dựng HTKT khu đất phục vụ đấu giá quyền sử dụng đất tại tổ 2, thị trấn Sóc Sơn: triển khai các thủ tục về đất đai, thỏa thuận vị trí xây dựng để từ đó lập dự án đầu tư xây dưng.
Phấn đấu hoàn thành 100% khối lượng GPMB các dự án đảm bảo cho các dự án đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư được triển khai nhanh gọn, đáp ứng yêu cầu tiến độ. Đôn đốc các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ các dự án chuyển tiếp, sớm hoàn thành và bàn giao trước thời gian tiến độ dự thầu. Nâng cao hơn nữa công tác tổ chức giám sát hiện trường, quản lý chất lượng thi công tuân thủ các quy định hiện hành nhằm đảm bảo chất lượng công trình khi đưa vào khai thác, sử dụng.
Đẩy nhanh công tác đấu thầu đối với các dự án thực hiện mới, đồng thời đặc biệt quan tâm đến chất lượng trong công tác lựa chọn nhà thầu thi công: lựa chọn những nhà thầu có đủ năng lực, kinh nghiệm tham gia thi công các công trình, dự án do Chi nhánh quản lý; kiên quyết loại bỏ, kiến nghị với UBND huyện Sóc Sơn
không cho tham gia đấu thầu đối với các nhà thầu yếu kém về năng lực, kinh nghiệm.
Đổi mới cơ chế tài chính tạo nguồn thu trong hoạt động quản lý dự án. Phấn đấu trở thành đơn vị sự nghiệp đảm bảo toàn bộ kinh phí thường xuyên ổn định trong 2 thời liên tiếp (9 năm).
4.1.2. Phương hướng tăng cường quản lý dự án đầu tư xây dựng
Thứ nhất, quản lý dự án đầu tư xây dựng phải đảm bảo tiết kiệm và hiệu quả
Quản lý dự án đầu tư xây dựng phải bảo đảm sử dụng có hiệu quả nguồn vốn đầu tư. Việc quản lý vốn đầu tư của Chi nhánh Sóc Sơn trong thời gian tới cần được đổi mới theo hướng khắc phục thất thoát lãng phí, đồng thời nâng cao hiệu quả của vốn đầu tư. Đổi mới từ khâu lập kế hoạch vốn, thực hiện kế hoạch vốn, phân bổ vốn, cấp phát vốn, quyết toán vốn đến kiểm tra giám sát việc sử dụng vốn, phải bảo đảm các khâu được quản lý chặt chẽ. Đổi mới theo hướng đảm bảo các khâu trong chu trình quản lý, các quy định về quản lý vốn, phù hợp với điều kiện thực tế tại Chi nhánh.
Thứ hai, quản lý dự án đầu tư xây dựng phải đảm bảo công khai, minh bạch
Dự án quy hoạch đầu tư xây dựng phải được lấy ý kiến của nhân dân địa phương nơi quy hoạch, nếu được đầu tư từ ngân sách địa phương phải được Hội đồng nhân dân xem xét, quyết định, sau khi được quyết định, phê duyệt phải được công khai để nhân dân giám sát.
Để lựa chọn được nhà thầu có năng lực, kinh nghiệm tốt, có chi phí thực hiện hợp lý nhằm đảm bảo chất lượng và hiệu quả kinh tế của gói thầu thì quá trình lựa chọn nhà thầu phải được thực hiện chặt chẽ, công khai, minh bạch. Do đó, cần phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp như: đẩy mạnh triển khai đấu thầu qua mạng, tăng cường hoạt động giám sát, kiểm tra công tác đấu thầu, thắt chặt công tác sau đấu thầu.
Thứ ba, quản lý dự án đầu tư xây dựng theo hướng siết chặt kỷ luật đối với việc điều chỉnh dự án
Thực tế thời gian qua cho thấy rất nhiều dự án đầu tư công phải điều chỉnh, từ đó tạo ra nhiều xáo trộn trong hệ thống quản lý đầu tư xây dựng, đặc biệt là công tác lập kế hoạch và bố trí nguồn vốn. Để khắc phục tình trạng này, cần phải: Thắt chặt khả năng điều chỉnh tiến độ, dự toán và phương án tài chính để buộc cán bộ QLDA, các đơn vị tư vấn khảo sát, thiết kế phải tính toán căn cơ ngay từ trước khi thực hiện dự án. Những dự án đề nghị điều chỉnh cần có báo cáo giải trình chi tiết và phải được cơ quan có thẩm quyền đánh giá và chấp thuận. Quy rõ trách nhiệm đối với những cá nhân, đơn vị là nguyên nhân của việc phải điều chỉnh dự án
Thứ tư, quản lý dự án đầu tư xây dựng theo hướng tăng cường hiệu quả của việc triển khai dự án
Cần hạn chế tình trạng các dự án bị kéo dài, đội giá thành bằng cách: Thực hiện tốt các khâu chuẩn bị, đặc biệt là giải phóng mặt bằng; theo dõi, giám sát, đánh giá chặt chẽ tiến độ thực hiện dự án, tiến độ giải ngân và hoặc bố trí nguồn vốn, và những trục trặc phát sinh để có biện pháp khắc phục sớm; đấu thầu và mua sắm công cạnh tranh và minh bạch; tạo điều kiện cho sự tham gia và giám sát của những bên có lợi ích liên quan.
Thứ năm, quản lý dự án đầu tư xây dựng phải gắn với trách nhiệm của các bên tham gia dự án
Nâng cao trách nhiệm của các bên tham gia vào dự án bằng thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ đối với hợp đồng kinh tế. Hợp đồng chính là hành lang pháp lý giữa chủ đầu tư và nhà thầu trong suốt quá trình thực hiện dự án. Do đó, quá trình đàm phán hợp đồng phải được thực hiện một cách nghiêm túc, có sự chuẩn bị đầy đủ, công phu, có sự trợ giúp của các chuyên gia pháp lý có kinh nghiệm. Bên cạnh các điều khoản về quyền, về nghĩa vụ của mỗi bên, cần quy định một cách chặt chẽ về thực thi quyền và nghĩa vụ, như giám sát thực hiện, phát hiện vi phạm, thông báo vi phạm, xử lý vi phạm, trách nhiệm do vi phạm nghĩa vụ, chế tài phạt hợp đồng, thay thế nhà thầu và bồi thường thiệt hại...
4.2. Giải pháp tăng cƣờng quản lý dự án đầu tƣ xây dựng tại Chi nhánh phát triển quỹ đất Sóc Sơn
4.2.1. Tăng cường công tác quản lý tiến độ dự án, rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, nâng cao chất lượng công tác khảo sát, thiết kế.
Bộ phận Quản lý và phát triển quỹ đất là bộ phận trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quản lý dự án tại đơn vị, để tăng cường công tác quản lý tiến độ dự án cần phải thực hiện một số công việc cụ thể:
- Lập kế hoạch tiến độ và quản lý tiến độ dự án, kiểm tra, giám sát tình hình thực tế để có thể xử lý kịp thời những phát sinh, thay đổi so với kế hoạch ban đầu.
- Thực hiện chế độ báo cáo tiến độ thường xuyên: Đối với tiến độ thời gian, báo cáo cần chỉ rõ khối lượng công việc đã hoàn thành, phần trăm khối lượng đã thực hiện được của những công việc chưa hoàn thàn cho đến thời điểm hiện tại, dự tính thời gian còn lại để thực hiện các công việc này.
- Bảo đảm về mặt bằng xây dựng bàn giao nhà thầu tổ chức thi công. Lập tiến độ thực hiện dự án cần xác định công tác giải phóng mặt bằng là công việc của giai đoạn chuẩn bị đầu tư.
Rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, đẩy nhanh tiến độ thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư bằng cách:
- Quy định thời gian hoàn thành cụ thể đối với công tác chuẩn bị đầu tư, gắn với trách nhiệm của người được giao trọng trách trực tiếp thực hiện dự án.
- Thực hiện tính toán các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật trong khâu thẩm định, gắn trách nhiệm vật chất của tổ chức tư vấn lập dự án, thiết kế với kết quả tư vấn theo các hợp đồng, quy định thưởng phạt cho các hoạt động tư vấn.
- Tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ từ khâu phê duyệt dự án, thiết kế để xác định tổng mức đầu tư và dự toán hạng mục phù hợp. Ràng buộc trách nhiệm của tư vấn thiết kế thông qua hợp đồng (thưởng-phạt) phần thiết kế thiếu hoặc phải chỉnh sửa không do lỗi của chủ đầu tư.
4.2.2. Củng cố hoạt động quản lý chất lượng dự án, tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên công tác nghiệm thu
- Đối với tư vấn khảo sát, thiết kế: Gắn trách nhiệm cụ thể vào sản phẩm thiết kế, phạt do lỗi tính toán thiết kế sai tính bằng giá trị kinh tế phải khắc phục
thực tế trên công trường. Ưu tiên trước nhất cho chất lượng hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công, hồ sơ thiết kế phải thể hiện được các tiêu chí là rõ ràng đầy đủ theo tiêu chuẩn, biện pháp thi công khả thi, chỉ định đặc tính nguyên vật liệu rõ ràng, phải là cơ sở tốt cho việc xác định toàn bộ các công tác nghiệm thu, quản lý chất lượng, chi phí, tiến độ. Tạo điều kiện cho tư vấn thiết kế thực hiện việc giám sát tác giả theo luật định và theo yêu cầu của chủ đầu tư.
- Đối với đơn vị thi công: Lựa chọn đơn vị thi công phải là đơn vị có trình độ kinh nghiệm, được xác định bằng đội ngũ kỹ thuật, công nhân lành nghề phù hợp với yêu cầu về kỹ thuật của dự án. Giám sát nhà thầu thi công theo đúng quy trình thiết kế, giảm tối đa việc dùng sai nguyên vật liệu, bớt xén nguyên vật liệu cũng như trình tự thi công. Kiểm tra độ tin cậy của các nhà cung cấp các nguyên vật liệu đầu vào để đảm bảo chất lượng tránh các sự cố xảy ra trong quá trình thực hiện dự án do chất lượng vật liệu kém. Yêu cầu đơn vị thi công xây phải đưa ra các biện pháp phòng tránh rủi ro xảy ra để không mất chi phí bồi thường, không gây thiệt hại tính mạng và giữ được uy tín, đồng thời yêu cầu nhà thầu thi công xây dựng kế hoạch chất lượng và phải báo cáo bản kế hoạch này cho Chi nhánh xem xét, đánh giá.
- Đối với đơn vị tư vấn giám sát: Yêu cầu đơn vị giám sát tuân thủ đúng quy trình quản lý chất lượng của Nhà nước, các tiêu chuẩn quy chuẩn trong hoạt động xây dựng và hồ sơ thiết kế. Ràng buộc chặt chẽ trách nhiệm của đơn vị tư vấn giám sát đối với hoạt động quản lý chất lượng thông qua hợp đồng bằng các hình thức phạt đền bù thiệt hại cho những khối lượng giám sát tắc trách, dẫn đến tình trạng kém chất lượng công trình. Yêu cầu đơn vị tư vấn giám sát phải trang bị những công cụ, thiết bị cần thiết tại công trường phục vụ cho việc kiểm tra, nghiệm thu từng công đoạn. Đơn vị tư vấn giám sát phải lập đề cương chi tiết việc quản lý giám sát chất lượng thi công tại công trường và chịu trách nhiệm về việc thực hiện dưới sự giám sát của Chi nhánh.
- Cán bộ QLDA của Chi nhánh phải phối hợp với đơn vị tư vấn giám sát theo sát hiện trường chứng kiến thí nghiệm, kiểm định hàng hóa đối với thiết bị, nhất là
thiết bị nhập khẩu khi bóc niêm phong, nghiệm thu vật liệu đầu vào, nghiệm thu các kết cấu trước khi bị che khuất…Chi nhánh cần xây dựng và ban hành quy chế phối hợp giữa các bộ phận của đơn vị với đơn vị tư vấn giám sát, trong đó cụ thể hóa mối quan hệ phối hợp các hoạt động quản lý hiện trường, quản lý hồ sơ, quy định trách nhiệm cụ thể của từng bên liên quan.
- Tổ chức kiểm tra thường xuyên và đột xuất đối với công tác thi công, công tác nghiệm thu dự án. Gắn trách nhiệm cụ thể cho cán bộ QLDA của Chi nhánh trong việc giám sát về chất lượng nghiệm thu từng phần, từng hạng mục thi công để tránh việc nghiệm thu hình thức trên biên bản, hồ sơ, phải sâu sát thực tế tại công trường (Điều này cần quy định cụ thể tại quy chế làm việc của Chi nhánh phát triển quỹ đất Sóc Sơn). Việc giám sát hoạt động của các đơn vị tư vấn, đơn vị thi công phải được tiến hành theo suốt tiến trình của dự án.
4.2.3. Đẩy mạnh kiểm soát chi phí, đối mới công tác quản lý vốn ĐTXD
Giai đoạn thực hiện đầu tư thì đặc biệt là phụ thuộc nhiều vào chất lượng của hồ sơ thiết kế và sự biến động chung của giá cả nguyên vật liệu. Tất cả các hoạt động của dự án đều tác động đến chi phí dự án. Để kiểm soát tốt chi phí cũng như quản lý vốn có hiệu quả, Chi nhánh phát triển quỹ đất Sóc Sơn cần đẩy mạnh giải quyết các vấn đề sau:
- Nâng cao chất lượng của công tác lập dự toán và thẩm định dự toán tại Chi nhánh, đẩy mạnh công tác đào tạo cán bộ quản lý về chuyên môn, đầu tư các điều kiện về thông tin, kỹ thuật, cho việc lập và thẩm định dự toán để đảm bảo các dự toán lập ra chính xác đầy đủ và mang tính khả thi cao.
- Nâng cao chất lượng hợp đồng kinh tế: Các điều khoản trong hợp đồng phải được ràng buộc một cách chặt chẽ, rõ ràng để các nhà thầu không thể thoái