BÁO CÁO SÁNG KI NI... Sau đó kéo dài khuông bàn tay ngang trên b ng đen và cho h c sinh nh n ra khuông bàn tay bây gi là 5 dòng k th ng song song trên b ng.
Trang 1BÁO CÁO SÁNG KI N
I ĐI U KI N HOÀN C NH T O RA SÁNG KI N
Âm nh c là m t lo i hình ngh thu t ph n ánh hi n th c khách quan thông qua s
bi u c m c a âm thanh nhà tr ng trung h c c s (THCS) m c tiêu c a vi c h c
âm nh c là thông qua vi c gi ng d y m t s v n đ c b n v ngh thu t âm nh c đhình thành và phát tri n năng l c c m th âm nh c c a h c sinh, t o m t s nh n th c
v âm nh c m t m c đ nh t đ nh, t đó góp ph n đào t o có ch t l ng nh ng l p
ng i phát tri n m t cách toàn di n c v “Đ c - Trí - Th - Mĩ” tr thành nh ng côngdân có ích cho xãh i
T m c tiêu c a môn h c, chúng ta hi u r ng: h c âm nh c tr ng THCS không
nh m m c đích đào t o ra nh ng con ng i làm ngh chuyên v âm nh c đó là tr thành
nh ng di n viên, nh ng ca sĩ, nh c sĩ mà m c đích chính là thông qua vi c d y môn h cnày đ tác đ ng vào đ i s ng tinh th n c a các em, nh m th c hi n nhi m v giáo d c
đ o đ c, giáo d c th m mĩ cho h c sinh Mu n làm đ c đi u đó nh t thi t các em ph i
đ c ti p c n v i âm nh c đích th c, b n thân các em ph i là ng i tr c ti p tham gia các ho t đ ng âm nh c Vi c d y âm nh c s trang b cho các em nh ng ki n th c kĩnăng giúp kh i d y s say mê sáng t o trong ho t đ ng âm nh c, làm cho đ i s ng tinh
th n c a các em thêm phong phú, t o đi u ki n đ các em h ng thú v i các môn h ckhác cũng nh h ng thú tham gia vào các ho t đ ng ngo i khóa c a nhà tr ng cũng
nh c a đ a ph ng Giáo d c th m m cho con ng i là không th thi u đ c trong
m c đích giáo d c hi n nay c a chúng ta đó là đào t o nên nh ng con ng i phát tri n
m t cách toàn di n Vi c giáo d c m t con ng i toàn di n không ch giáo d c cho h
có m t đ o đ c t t, có trình đ hi u bi t cao, n m ch c các ki n th c khoa h c và xã
h i, có s c kho , bi t lao đ ng mà còn ph i giáo d c cho h bi t nhìn nh n, phân bi t,
bi t th ng th c và bi t làm đ p cho cu c s ng M t trong nh ng con đ ng giáo d cnhanh và hi u qu nh t là giáo d c thông qua vi c gi ng d y các môn h c ngh thu ttrong đó có b môn Âm nh c Âm nh c là ph ng ti n hi u qu nh t trong giáo d c
th m m , đ c bi t là b c Trung h c c s (THCS), thông qua môn h c này đã hìnhthành cho các em nh ng ki n th c ban đ u v ca hát, ki n th c v Âm nh c, đ c bi t làtrang b cho các em có m t th gi i tinh th n tho i mái h n, giúp các em phát tri n toàn
di n h n, t đó giúp các em h c t t các môn h c khác
Trang 22
II MÔ T GI I PHÁP
1. Mô t gi i pháp tr c khi t o ra sáng ki n
1.1 T ng quan phân môn T p đ c nh c
1.1 1.T ng quan v phân môn T p đ c nh c(TĐN) :
Nhi u ng i cho r ng, nhà tr ng ph thông h c sinh ch có th t p hát
mà không th đ c đ c nh c Theo h ch nh ng em có năng khi u m i th c hi n
đ c yêu c u này Đi u đó không đúng!
Đ i v i phân môn TĐN giáo viên c n cho h c sinh bi t r ng TĐN không
ph i nh “ t p đ c ch ”, TĐN s không đ c nh nói mà đ c nh hát TĐN chính
là cho các em làm quen v i ch nh c Th c ch t c a ch nh c là m t h th ngcác kí hi u đ n gi n dùng đ mã hoá các y u t c a âm nh c và cách trình di n
đ , làm quen v i các lo i hình ti t t u đ giúp các em hát đ c l i ca chính xác
h n Qua nh ng bài TĐN cũng giáo d c nh c c m và giúp các em phát huy khnăng sáng t o âm nh c c a mình
tr ng THCS, TĐN không th đ t đ c m c tiêu nh tr ng âm nh cchuyên nghi p là “đ c thông - vi t th o” b n nh c vì th i l ng ti t h c quá ít và
đ i t ng h c sinh đ i trà Chính b i v y không th yêu c u quá cao đ i v i h csinh l p 8
-Kĩ năng nh n d ng khuông nh c, nh tên dòng và khe
-Kĩ năng xác đ nh tên n t trên khuông có khoá
Trang 33
- Kĩ năng đ c đúng t ng quan đ cao các n t nh c trên khuông có khoátheo gi ng đã xác đ nh (đ c giai đi u)
- Kĩ năng nh n d ng các hình n t, các kí hi u có liên quan đ n đ ngân
cu âm thanh, các d u l ng đ th hi n đúng t ng quan đ ngân (tr ng đ ) gi acác hình n t (đ ti t t u)
-Kĩ năng th c hi n các giá tr các kí hi u ghi nh c khác
Làng tôi
Ch có m t trên đ iDòng su i ch y v đâu
Th y cô cho em mùa xuân
Ph m Tuyên
Nh c I-ta-li-a
Nh c BaLanNguy n Đình T nVăn Cao
Tr ng Quang L c
Nh c: Nga - L i: Hoàng Lân
Vũ HoàngCác bài TĐN tr ng THCS th ng đ c vi t gi ng Đô tr ng, La
th , La th hoà thanh Vi t các nh p đ n gi n, âm v c không quá quãng 10,
tr ng đ s d ng các hình n t tròn, tr ng, n t có ch m dôi, đen, đ n, kép
Trang 4d y môn h c âm nh c không tr thành b môn quan tr ng vì v y nhi u giáo viên d y
h i h t cho h t ti t, ho c s nh h ng t i môn h c khác nên không phát huy đ c h t
kh năng c a h c sinh
-Tình tr ng h c sinh ghi tên n t nh c vào SGK tr thành ph bi n Các em không
t nh tên n t trên khuông, b ph thu c vào sách d n đ n h c phân môn này m t cách
th đ ng nên d n d n không th y h ng thú v i phân môn này
Nh ng năm tr c đây, vi c đ u t trang thi t b cho môn h c còn h n ch Do đó
vi c truy n đ t và giúp các em ti p thu ki n th c Âm nh c là h t s c khó khăn, th m chí
nh ng ki n th c đó đ n v i các em h t s c tr u t ng Vi c truy n th các ki n th c
âm nh c ch qua ph ng pháp truy n kh u thu n tuý, ít phát tri n kh năng t duy c acác em Vì v y không t o đ c s thu hút, ít gây h ng thú h c t p cho các em
D a vào c s lý lu n đã có, cùng v i th i gian gi ng d y t i tr ng, tôi đã tìm
hi u kh năng h c nh c c a h c sinh B ng vi c quan sát th c t các gi h c tôi nh n
th y vi c ti p thu các ki n th c Âm nh c và s yêu thích h c t p b môn ch r i vào m t
s em g i là có năng khi u Còn l i các em khác ch h c theo b n năng ph i h c nên ít
có s sáng t o trong v n d ng ki n th c Qua ki m tra đ c m t bài t p đ c nh c thì s
l ng các em đ c t t còn r t khiêm t n Th c t khi nghe các em th c hi n bài t p, bên
c nh m t s em trình bày t nhiên và tho i mái v n còn nhi u em ch a th c s m nh
d n, t tin, ch đ c v i tính ch t thu c lòng, đ c nh c thì ch đúng tên n t mà ch a đúng
tr ng đ , ng t, ngh tuỳ ti n không đúng ti t t u c a bài nh c
Xu t phát t th c tr ng gi ng d y Âm nh c cho h c sinh l a tu i THCS V n
đ h c và k t qu h c t p c a các em là h t s c quan tr ng, đi u đó không ch ph thu cvào ch ng trình gi ng d y phù h p mà còn ph thu c vào ph ng pháp truy n th c a
ng i th y H n n a còn ph thu c vào ý th c h c t p c a các em cùng v i s quan tâm
Trang 55
chăm sóc, t o đi u ki n c a gia đình và toàn th xã h i Trong ch ng trình GDPT 2006,
các phân môn c a môn h c Âm nh c (bao g m: H c hát, Nh c lý – T p đ c nh c, Âm
nh c th ng th c) thì phân môn T p đ c nh c (TĐN) là phân môn t ng h p các ki n
th c c a âm nh c V y làm th nào đ có th rèn luy n cho các em h c sinh có th đ c
nh c t t?
B n thân là giáo viên gi ng d y b môn Âm nh c, tôi nh n th y đ i đa s các em
r t thích ca hát nh ng l i ngán ng i TĐN Nh ng năm tr c đây vi c gi ng d y b mônnày đ u giao cho giáo viên văn hóa gi ng d y, không có giáo viên chuyên ngành Bên
c nh đó là đ dùng d y h c còn thi u d ng nh là không có, đ c bi t là nh c c , cùng
v i nh ng ph ng pháp gi ng d y cũ: ch y u là d y hát và d y đ c nh c theo ph ngpháp truy n mi ng, do đó k t qu đ t đ c ch a cao, ít gây h ng thú cho các em trong
vi c h c t p và ti p thu ki n th c c a b môn T th c t đó, sau m t th i gian công tác,
th c t gi ng d y, d a trên c s nh ng lý do mang tính c p thi t, tôi xin m nh d n trìnhbày m t s ph ng pháp “M t s bi n pháp rèn luy n k năng t p đ c nh c cho h c
sinh l p 8” mà tôi đã v n d ng trong năm h c 2021 - 2022 và 2022 - 2023 dành cho h csinh kh i l p 8 tr ng THCS Liên B o, có hi u qu trong ho t đ ng gi ng d y phânmôn TĐN Hi v ng r ng đây s là nh ng ý ki n b ích đ cho các đ ng nghi p có ththam kh o trong ho t đ ng gi ng d y c a mình
2 Mô t gi i pháp sau khi có sáng ki n
Gi i pháp 1: V n d ng linh ho t các nhóm ph ng pháp d y h c truy n th ngkhi d y phân môn TĐN cho HS l p 8
Trong ch ng trình Âm nh c l p 8 (CT GDPT 2006)s d ng h th ng các bài TĐN
Do v y, mu n d y TĐN theo chu n ki n th c kĩ năng, giúp HS n m b t ki n
th c và rèn k năng đ c nh c, ghép l i ca, đòi h i GV c n nghiên c u, v n d ng
Trang 66
linh ho t các nhóm ph ng pháp d y h c nh m phát huy s ch đ ng, h ng thúcho HS, mang l i hi u qu c a ti t h c
- Nhóm ph ng pháp lý lu n: phân tích và t ng h p lí thuy t, phân lo i h th ng
lý thuy t, đ c nghiên c u SGK, tài li u tham kh o
+ Ph ng pháp ki m tra - đánh giá
- Trong các ph ng pháp d y h c (PPDH), không có PPDH nào là v n năng, do
đó ng i giáo viên ph i khéo léo ph i k t h p các PPDH trong gi ng d y đ phát huytính tích c c c a h c sinh trong h c t p Đ vi c ph i h p các ph ng pháp trong gi
d y đ đ t hi u qu thì giáo viên c n l u ý m t s đi u sau:
+ Ph ng pháp ph i t ng ng v i n i dung
+ Ph i n m v ng n i dung c a bài (N u c n có th b sung vào SGK nh ng t li u
c n thi t nh m làm phong phú cho bài h c - tránh lan man, quá t i, thi u tr ng tâm).TĐN là vi c đ c cao đ và tr ng đ các n t nh c nh m tìm ra và th hi n đúnggiai đi u c a b n nh c Đ c nh c r t quan tr ng, nó có ý nghĩa trong vi c h c t p và
c m nh n âm nh c Đây là m t trong nh ng ho t đ ng quan tr ng nh t đ phát tri nnăng l c âm nh c c a h c sinh b i nó đòi h i các em ph i có tai nghe, n m v ng tên n t
nh c, có kh năng gi i mã và khám phá giai đi u, có c m nh n v âm thanh và bi t th
hi n đúng v cao đ , tr ng đ , t c đ , s ng t ngh
H c sinh ph i đ c đúng tên n t, cao đ c a n t, đ c đúng ti t t u, đúng nh p, đúng
s c thái tình c m, hát đúng l i, bi t đ c nh c và gõ theo nh p, gõ theo phách, gõ theo
ti t t u, đ c nh c và hát l i d i các hình th c: đ n ca, song ca, hòa gi ng và đ i đáp
N i dung này là m t thách th c không nh đ i v i vi c h c âm nh c c a h c sinh
l p 8, vì th kĩ năng đ c nh c c n d y m t cách t t đ d n d n tr nên quen thu c
M c tiêu c a d y TĐN:
Trang 77
-H c sinh hi u b n ch t c a TĐN là quá trình khám phá ra giai đi u b n nh c
- H c sinh n m v ng tên n t nh c, có kĩ năng gi i mã v cao đ và tr ng đ c a
n t nh c đ đ c đúng giai đi u, bi t đ c bài TĐN k t h p gõ phách ho c đánh nh p
- Giúp h c sinh phát tri n tai nghe, c m th v âm thanh, t duy sáng t o, h tr
vi c h c hát và phát tri n năng khi u âm nh c c a các em
K thu t d y TĐN:
Khác bi t đ c tr ng gi a d y hát và d y TĐN là khi d y hát giáo viên cung c pgiai đi u cho h c sinh thông qua ti ng đàn và hát m u đ các em hát đúng giai đi u l i
ca Còn khi d y TĐN, h c sinh c n t gi i mã và khám phá đ c giai đi u c a b n nh c
Giáo viên ch nên h ng d n h c sinh luy n t p cao đ , ti t t u và ph n nào đó dùng
nh c c giúp các em đ c đúng giai đi u Giáo viên không nên đ c m u, vì đó là d ytruy n kh u, gi m tính tích c c c a h c sinh và cũng không nên s d ng đàn quá nhi ulàm gi m kh năng khám phá c a các em
*Gi i thi u bài TĐN:
-Giáo viên treo bài TĐN lên b ng
-Giáo viên gi i thi u ng n g n v tên, tác gi bài TĐN
D y bài hát thì có th m r ng thông tin v tác gi , nh ng d y bài TĐN thì không nên H c sinh ch c n bi t bài TĐN do ai sáng tác, trích t b n nh c nào, không c n
nh ng thông tin m r ng v tác gi , vì không có nhi u th i gian cho vi c đó
- Ví d : Bài TĐN s 1 là đo n trích trong bài hát: Chi c đèn ông sao c a nh c sĩ
Ph m Tuyên Đây là nh c sĩ có nhi u sáng tác hay cho thi u nhi
-Bài TĐN có th chia thành m y câu?
Đôi khi t o cho h c sinh t p nói tên n t nh c trong t ng câu n u giáo viên nh n
th y các em ch a th t n m v ng tên n t nh c
Trang 88
*Luy n t p cao đ :
- Giáo viên h i h c sinh v cao đ các n t s d ng trong bài TĐN
-Cho h c sinh đ c các âm có trong bài t âm th p đ n âm cao và ng c l i
-Luy n cao đ theo Gam tr ng (th ) t ng ng v i gi ng c a bài
- Giáo viên đàn giai đi u c bài m t l n đ h c sinh b c đ u hình dung ra giai
đi u, đ ng th i giúp các em c m th y t tin h n
-Giáo viên dùng nh c c đ l y âm thanh m u r i ch t ng n t c a t ng câu đ c
l p đ ng thanh đ c Khi h c sinh không đ c đ c, giáo viên nên đàn giai đi u t ng câuvài ba l n, nh c h c sinh v a l ng nghe, v a quan sát n t nh c và đ c th m theo Giáoviên cho h c sinh h c t ng câu, n i các câu, n i đo n và hoàn thành c bài “TĐN”
*T p đ c c bài:
- Giáo viên đàn giai đi u, h c sinh đ c c bài hoà v i ti ng đàn, v a đ c v a gõ
ti t t u
-Giáo viên ch đ nh m t vài h c sinh khá đ c bài, làm m u cho các b n
-Giáo viên l ng nghe h c sinh đ c đ phát hi n ch sai, h ng đ n s a sai
*Ghép l i ca:
-Giáo viên đàn giai đi u, n a l p đ c nh c đ ng th i n a l p còn l i t p ghép l i.Giáo viên ch đ nh h c sinh hát l i Giáo viên s a ch sai Giáo viên h ng d n h c sinhhát l i và gõ phách
V cách d y TĐN, tr c đây nhi u giáo viên th ng quan ni m nh d y m t bài
x ng âm các tr ng chuyên nghi p, h yêu c u h c sinh ph i t đ c đúng cao đ ,
Trang 9b ng nh ng bài t p ti t t u trong m i ti t h c, bài h c Giáo viên đàn t ng câu ng n cho
h c sinh nghe và đ c theo trôi ch y, chu n xác, sau đó ghép t ng câu thành bài hoàn
ch nh và k t h p gõ phách Cách d y này đã ki m nghi m th c t r t phù h p v i h csinh l p 8
Ph i th hi n trong cùng m t lúc các kĩ năng trên là m t yêu c u khó đ i v i h csinh l p 8 vì th i l ng c a m i ti t h c quá ít Các ti t h c l i đ c phân b quá th a,
sĩ s h c sinh m i l p đông, kh năng âm nh c c a h c sinh không đ ng đ u, ph ng
ti n d y và h c b môn âm nh c tr ng ph thông còn thi u th n
Đ kh c ph c nh ng nh c đi m trên, vi c nghiên c u và gi ng d y b môn v i
m t h th ng ph ng pháp và th pháp mang tính đ c tr ng phù h p v i đ c đi m d y
và h c trong nhà tr ng Vi c d y tách bi t các kĩ năng gi i mã ch nh c nh kĩ năng
t p đ c giai đi u, kĩ năng th c hành ti t t u, kĩ năng bi t tên n t trên khuông có khoá,
kĩ năng đ c nh c trên khuông là phù h p v i h c sinh
D y đ c giai đi u:
Cách d y này ch y u giúp giáo viên d y h c sinh đ c đúng quan h cao đ n i
ti p gi a các âm trong m t gi ng nh t đ nh mà không ph thu c vào ti t t u, nh p đi u,hình n t trên khuông và các kí hi u khác Đ ngân c a m i âm dài hay ng n tuỳ thu cvào ng i d y và ng i đ c, mi n sao đ c đúng đ c quan h cao đ c a các âm đó
C ch phát âm c a dây thanh:
Nh chúng ta đã bi t m i m t nh c khí có m t c ch phát âm riêng B máy phát
âm c a con ng i cũng là m t lo i nh c khí mà hai dây thanh th c ch t là 2 dây c đàn
h i đ c bi t S dài ng n, dày m ng, co giãn, căng trùng c a nó quy t đ nh s phát âm
tr m b ng c a ti ng nói ti ng hát Mu n có âm thanh tr c tiên dây thanh ph i rung
đ ng Mu n dây thanh rung đ ng c n ph i có 2 l c:
Trang 1010
- L c th nh t là l c đ y h i t ph i lên l t qua k h c a 2 dây thanh làm chochúng rung lên t o ra âm L c đ y m nh dây thanh rung m nh cho âm thanh to, l c đ y
nh dây thanh rung nh cho âm thanh nh
- L c th hai là l c căng chùng c a âm thanh, khi căng cho âm cao, b ng, khichùng âm tr m th p
Âm trung bình:
-Khi d y h c sinh t p đ c m t thang âm, ph i đ các em đ c trong t m gi ng Âm
b t gi ng ph i là âm trung bình c a thang âm đ c đ c t m trung bình c a t m gi ng
T âm trung bình cho đ c phát tri n lên cao r i xu ng th p Vì khi đ c lên cao, l c đ y
h i m nh nên d đi u ch nh
- N u bài TĐN đ c b t đ u b ng âm th p ho c âm cao c a thang âm, giáo viêncũng ph i rèn luy n h c sinh có thói quen b t gi ng b ng âm trung bình c a thang âm
t m trung bình c a tâm gi ng đ t đó b t vào bài cao hay th p Đó là yêu c u đ u tiên
đ t ng h c sinh t p đ c giai đi u cho đúng
Cách đ c các âm cao và th p c a thang âm:
Khi h c sinh đ c không đúng các âm b ng ho c tr m, ta hay dùng các câu g i ý:
em hãy đ c cao lên ho c em hãy đ c th p xu ng Các ti ng cao lên, th p xu ng không
g i m c th cách th c đ các em phát âm cho đúng Mu n các em đ c đúng ta hãythay c m t đ c cao lên b ng c m t đ c to lên, m nh lên và thay c m t đ c th p xu ng
b ng c m t đ c nh đi, nh đi Qua luy n t p nhi u l n các em s có kinh nghi m t
đi u ch nh l c căng chùng c a dây thanh đ phát âm đúng các âm tr m b ng mà không
ph thu c vào l c đ y c a h i
T p đ c t câu ng n đ n câu dài:
Khi m i t p đ c, t c đ phát âm ch m nên m i l n l y h i ch nên đ c t ng chu i
3 âm Khi vi c phát âm thành th o d n thì l ng phát âm trong m i l n l y h i s tăng
t 3 âm lên 4 âm, 5 âm, và 6, 7 âm S l ng âm càng nhi u t c đ đ c càng nhanh,giúp h c sinh chóng đ c thành th o do ph n x nh n bi t kí hi u và ph n x phát âmcàng nhanh
T p đ c các quãng t d đ n khó:
Trang 1111
T p đ c lên, xu ng các quãng li n b c tr c, đ n các quãng cách b c g n (quãng
3, 4) r i m i đ n các quãng cách b c xa (quãng 5, 6, 7, 8) quãng cách đi lên tr c, đi
xu ng sau
V n nh c:
Cũng gi ng nh phép t o âm trong ti ng vi t, t nh ng con ch riêng l liên k t
l i thành nh ng v n V n d h c tr c, v n khó h c sau Trong âm nh c cũng v y, nócũng có s liên k t gi a các âm trong giai đi u Vì v y thu t ng v n nh c đã đ c t mdùng đ ch s liên k t đó Có 2 lo i v n nh c: v n li n b c và v n cách b c
-V n li n b c: là nh ng v n đ c t o thành b ng các m i liên k t n i ti p li n b c
đi ngang, đi lên ho c đi xu ng gi a các âm thanh Đây là v n d đ c nh t dùng cho h csinh luy n đ c ban đ u đ làm quen v i thang âm
- V n cách b c: là nh ng v n đ c t o thành b i 1 hay 2 quãng cách n m gi a
v n v i 1 âm ti p đ u và 1 âm ti p cu i, là nh ng quãng li n b c đi lên ho c đi xu ng
n i ti p v i các quãng cách Chính các cách n i ti p v i âm đ u và âm cu i khác nhau
mà chúng làm cho vi c đ c quãng cách gi a v n có m c đ d , khó khác nhau và t o
Trang 1212
(Hình nh minh h a t th bàn tay c a 7 âm c b n)
D y th c hành ti t t u:
Ti t t u là quan h đ ngân dài, ng n hay không ngân n i ti p nhau c a m t chu i
âm thanh D y th c hành ti t t u là d y th hi n m i quan h đó Trong h th ng các kí
hi u ghi nh c, ti t t u đ c th hi n b ng bác hình n t và các d u l ng khác nhau.Cách d y hình n t đen:
Cho h c sinh v a hát v a gõ phách câu đ u bài “Nh có Bác trong ngày đ i th ng”(thu t ng và kĩ năng gõ v phách, nh p, v theo l i ca các em đã h c và th hi n) Khi
h c sinh v a hát v a gõ phách, giáo viên dùng ph n đánh d u l n l t t ng ti ng gõphách đó b ng các d u ch m trên m t đ ng th ng ngang trên b ng Các ch m đó có c
li b ng nhau th hi n th i gian ngân b ng nhau c a m i phách Đ ghi l i th i gian ngân
c a t ng phách đ u đ n nh v y ng i ta dùng m t kí hi u đó là hình n t đen
Cách d y d u l ng đen:
V i câu hát trên, l n th nh t cho các em v a hát v a gõ phách đ m, l n th 2 v ahát v a gõ nh p (phách th nh t gõ, phách th 2 không gõ) Giáo viên ghi l i cách gõtrên và cho h c sinh bi t Có m t kí hi u đ ghi l i nh ng phách không gõ khi các em
gõ, kí hi u đó g i là d u l ng đen Do các âm cách nhau không vang lên nên đ c di n
t b ng d u l ng đen
Cách d y hình n t tr ng:
Đ ghi l i th i gian ngân dài c a m t âm thanh b ng th i gian ngân dài c a haihình n t đen có cùng đ cao n i ti p nhau, ta có kí hi u m t hình n t tr ng Th i gianngân dài c a m t hình n t tr ng b ng th i gian ngân dài c a 2 hình n t đen n i ti pnhau
Cách d y hình n t móc đ n:
Giáo viên vi t lên b ng 3 n t đen đ ng c nh nhau và 1 d u l ng đen Giáo viên gõ
t ng ch n t cho h c sinh đ c 1,2 l n r i đ t câu h i cho h c sinh nh c l i đ nh Th igian ngân c a m t hình n t đen b ng th i gian ngân c a 2 hình m t móc đ n n i ti pnhau (ho c ng c l i) Giáo viên cho h c sinh gõ ti t t u móc đ n và so sánh s khácnhau v i ti t t u hình n t đen L u ý: trong b n nh c, n u 2 hình n t móc đ n li n nhau
có 2 l i ca t ng ng thì ph i vi t r i nhau
D y nói và đ c tên n t trên khuông bàn tay:
Trang 1313
Bàn tay có 5 ngón gi ng nh m t khuông có 5 dòng k và 4 khe Giáo viên s d ngkhuông bàn tay đ d y h c sinh t p nh n bi t v trí các n t trên khuông s r t đ n gi nlinh ho t, không c n đ n các kí hi u vi t, ti t ki m th i gian trên l p và có n t ng c
th đ i v i h c sinh H c sinh s d ng khuông bàn tay đ h c, đ ôn t p m i lúc m i
n i, d thu c d nh
Gi i thi u khuông bàn tay:
Bàn tay trái giáo viên đ ngang (h c sinh s làm b ng bàn tay ph i cùng h ng v igiáo viên) xoè r ng 5 ngón tay d i t m m t, lòng bàn tay quay vào trong, ngón cáiphía trên G i m đ h c sinh nh n bi t s th t c a 5 ngón tay và 4 khe tính t d ilên (lúc đ u n m tay r i xoè t ng ngón, b t đ u t ngón út đ h c sinh đ m s th t ).Dùng ngón tay tr c a bàn tay ph i ch các ngón, các khe đ h c sinh nói tên th t Khi
ch vào ngón tay thì ch đ u ngón, khi ch vào khe ngón tay thì ngón tr đ c k pchính gi a khe (có th thay ngón tr b ng đũa ch n t)
Đ t tên n t nh c cho ngón tay và khe tay:
Giáo viên cho h c sinh ch i trò ch i đ t tên âm nh c cho các ngón và khe tay: ngón
1 (ngón út) là ngón Mi, ngón 2 là ngón Son, khe tay 2 là khe La, khe tay 3 là khe Đô
Đ rèn kĩ năng nh tên cho h c sinh ch i trò “G i tên” theo cách sau:
-Giáo viên ch ngón, ch khe cho h c sinh nói tên
- Giáo viên nói tên, h c sinh ch ngón, ch khe
Gi i thi u khuông và v trí các n t trên khuông:
Giáo viên đ ng a bàn tay trên b ng, cho h c sinh ôn l i s th t ngón và khecùng tên âm nh c c a chúng Sau đó kéo dài khuông bàn tay ngang trên b ng đen và cho
h c sinh nh n ra khuông bàn tay bây gi là 5 dòng k th ng song song trên b ng G i
ý đ h c sinh t xác đ nh s th t dòng, khe và tên âm nh c c a chúng r i cho các em
bi t 5 dòng k đó g i là cái khuông, còn 5 ngón tay c a bàn tay g i là khuông bàn tay
Gi i thi u n t nh c:
M i l n đũa ch n t gõ vào dòng ho c khe nào cho h c sinh đ c tên xong, giáo viên
v m t hình que ch n t nh (hình n t đen) vào dòng ho c khe đó r i cho các em bi t
đ y là nh ng n t nh c N t nh c này mang tên dòng ho c khe mà nó đ c vi t trên đó
M t bài d y h c minh h a:
Ti t 2:- Ôn t p bài hát: Mùa thu ngày khai tr ng
Trang 14-HS hi u và nói đúng tên n t nh c, đ c đúng giai đi u, ghép l i ca.
-HS v n d ng: bi u di n bài hát d i hình th c đ n ca, song ca, t p ca Đ c nh c
Cho HS ch i trò ch i âm nh c: Hát và chuy n đ v t
HS hát bài “Mùa thu ngày khai tr ng”, v a hát v a luân chuy n m t đ v t cho b nbên c nh, đ n ti ng hát cu i cùng trong bài, bông hoa d ng v trí c a b n nào b n đó