Doanh nghiệp Nhà nước
Doanh nghiệp nhà nước (DNNN) ở Việt Nam đã có từ rất sớm, với sắc lệnh đầu tiên về doanh nghiệp Quốc gia được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký vào ngày 01/01/1948 Trong suốt thời kỳ chiến tranh và sau khi đất nước thống nhất, DNNN đã đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Khi Việt Nam theo con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội, DNNN nhanh chóng gia tăng về số lượng và quy mô, trong bối cảnh chưa thừa nhận thành phần kinh tế tư nhân và tập trung vào việc cải tạo các thành phần kinh tế khác.
Vai trò của doanh nghiệp nhà nước (DNNN) trong thời kỳ hiện nay chủ yếu là đảm bảo các cân đối lớn trong nền kinh tế, thay vì chỉ tập trung vào việc thực hiện quản lý vĩ mô của Nhà nước.
Trong bối cảnh hiện nay, nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần đang được xây dựng và phát triển theo cơ chế thị trường với sự điều tiết của Nhà nước Tất cả các thành phần kinh tế đều được khuyến khích phát triển bình đẳng trong hoạt động kinh doanh và trước pháp luật Doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề kinh tế xã hội mà còn là điều kiện cần thiết để Nhà nước thực hiện quản lý vĩ mô nền kinh tế.
Doanh nghiệp nhà nước (DNNN) sẽ chỉ tồn tại và phát triển trong những ngành, lĩnh vực then chốt và quan trọng của nền kinh tế DNNN đóng vai trò là công cụ vật chất giúp Nhà nước thực hiện việc điều tiết vĩ mô nền kinh tế.
KHẢO SÁT TÌNH HÌNH CỔ PHẦN HÓA DNNN TẠI TP HOÀ CHÍ MINH 1 Kết quả thực hiện từ trước đến nay
Vấn đề định giá
1.1 Về đất đai : Đất đai thuộc sở hữu toàn dân, không được mua bán chỉ được cho thuê và chuyển nhượng quyền sử dụng đất Nhưng trong các văn bản hiện hành về cổ phần hóa, đất đai không được đề cập đến khi xác định giá trị Doanh nghiệp Do vậy DNNN đã cổ phần hóa, hiện nay đang sử dụng đất mà không phải mua lẫn không phải trả tiền thuê Điều này dẫn đến tình trạng một khối lượng giá trị tài sản của đất nước không được phản ánh trên sổ sách cũng như không được khấu hao đầy đủ.
Cần tính toán chính xác các yếu tố đất đai trong quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp Đối với doanh nghiệp cổ phần hóa thuê đất từ doanh nghiệp nhà nước (DNNN) không cổ phần hóa đã xây dựng công trình sản xuất kinh doanh, cần đề xuất UBND TP thu hồi phần đất của DNNN không sử dụng để chuyển giao cho doanh nghiệp cổ phần hóa, đồng thời thực hiện việc thuê trực tiếp với Sở Địa Chính.
Trong quá trình cổ phần hóa, doanh nghiệp thuê quyền sử dụng đất từ Nhà nước và trả tiền thuê hàng năm, được hạch toán vào chi phí giá thành Công ty cổ phần có thể quyết định tiếp tục thuê hoặc xin chuyển quyền sử dụng đất thông qua việc phát hành cổ phiếu và trái phiếu để huy động vốn, từ đó tăng giá trị tài sản Đối với doanh nghiệp nhà nước đã đầu tư bù san lấp đất, giá trị đất sẽ được tính vào giá trị doanh nghiệp theo nguyên tắc nhất định Đối với đất nông nghiệp đã được đền bù xong, có nhiều loại đất khác nhau cần được xem xét.
Nhà nước giao đất theo quy hoạch với mức giá đền bù thấp, nhưng hiện tại giá đất tại khu vực này đã tăng lên nhiều lần Do đó, cần thiết phải điều chỉnh giá đất theo giá trị thực tế.
Đất công trước đây được giao mà không bồi thường thiệt hại về đất, chỉ đền bù cho hoa màu Do đó, cần phải xác định lại giá trị đất theo giá thực tế hiện nay.
Đối với đất nông nghiệp, việc đền bù sẽ được thực hiện theo giá thỏa thuận mà không cần định giá lại, mà sẽ dựa trên giá sổ sách Ngoài ra, hiện nay có xu hướng chuyển đổi đất nông nghiệp thành đất nông nghiệp công nghiệp.
Đối với đất xây dựng khu công nghiệp tập trung, giá thuê để xây dựng nhà xưởng thường được áp dụng ưu đãi nhằm khuyến khích việc di dời xí nghiệp hoặc phát triển khu công nghiệp Do đó, giá thuê nên được xác định dựa trên giá sổ sách.
- Nếu là kinh doanh nhà ở thì chia 2 loại :
* Nhà ở cho người nghèo, thu nhập thấp : lấy theo giá sổ sách.
Nhà kinh doanh cần xem xét giá đền bù của đất nông nghiệp, nếu áp dụng giá thỏa thuận thì tính theo giá sổ sách Đối với đất được Nhà nước giao theo quy hoạch, cần đánh giá lại giá bán đất theo thời điểm hiện tại và tính toán các chi phí đầu vào để xác định chênh lệch giá Kinh doanh địa ốc, hay buôn bán nhà, cũng cần lưu ý đến các yếu tố này để tối ưu hóa lợi nhuận.
Tất cả các trường hợp kinh doanh địa ốc nội thị đều phải đánh giá lại theo giá thị trường thời ủieồm.
1.2 Về lợi thế kinh doanh : Đề nghị không tính lợi thế kinh doanh (qui định tại khoản 2, điều 5.8, phần II của thông tư 104/1998/TT-BTC của Bộ Tài Chính) theo công thức tỷ suất lợi nhuận siêu ngạch bình quân của 3 năm liền kề, vì hiện nay cácDNNN đang gặp khó khăn trong hoạt động kinh doanh và không tìm được tỷ suất lợi nhuận bình quân chung của DNNN cùng ngành nghề, đồng chất để so sánh.
1.3 Về cơ chế định giá một số DNNN Đối với DNNN thua lỗ, khó khăn mà Nhà nước không nhất thiết sở hữu 100% đề nghị nên tổ chức đấu giá công khai thay cho thủ tục định giá phức tạp mất nhiều thời gian như hiện nay Giá rao bán là giá trị thực tế Doanh nghiệp xác định theo thông tư 104 nhưng có tính đến yếu tố đất đai và không tính đến yếu tố lợi thế kinh doanh như trên đã trình bày.
Thành phố Hải Phòng nên tổng hợp kinh nghiệm từ việc bán đấu giá doanh nghiệp nhà nước (DNNN) để tiến hành cổ phần hóa hiệu quả hơn Việc xây dựng quy chế đấu giá DNNN là cần thiết nhằm thúc đẩy nhanh chóng quá trình cổ phần hóa trong thành phố.
2 Phát huy tác dụng của thị trường chứng khoán :
Công ty cổ phần đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển thị trường chứng khoán (TTCK), trong khi TTCK lại hỗ trợ sự phát triển của các công ty cổ phần và thúc đẩy quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (DNNN) Vì vậy, việc xây dựng TTCK trở thành một yêu cầu cấp thiết cho sự phát triển kinh tế của đất nước hiện nay.
Thành lập thị trường chứng khoán (TTCK) là giải pháp quan trọng nhằm huy động vốn cho phát triển kinh tế xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho việc lưu chuyển nguồn vốn trong và ngoài nước Để đạt được các mục tiêu kinh tế xã hội của Việt Nam đến năm 2000, cần một lượng vốn đầu tư lớn và ngày càng gia tăng.
Để huy động khoảng 45 tỷ USD, một giải pháp quan trọng là thành lập thị trường chứng khoán có tổ chức Thị trường chứng khoán là nơi giao dịch các loại chứng khoán đa dạng như cổ phiếu thông thường, cổ phiếu ưu đãi, trái phiếu chính phủ, trái phiếu đô thị, trái phiếu công ty, quyền chọn (options), quyền (rights) và chứng quyền (warrants).
Thị trường chứng khoán có tổ chức cung cấp thông tin chi tiết về cổ phiếu và chứng khoán, giúp nhà đầu tư hiểu rõ khả năng sinh lời trong tương lai Bằng cách thu thập và phân tích dữ liệu như thành tích quá khứ và triển vọng tương lai của các đơn vị kinh tế, thị trường này cho phép so sánh hiệu suất giữa các loại chứng khoán khác nhau.