NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÁP LUẬT XỬ LÝ
Khái quát về vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường
1.1.1 Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường
"Vi phạm hành chính" (VPHC) là khái niệm phổ biến trong lĩnh vực pháp lý, hiện nay là loại vi phạm thường gặp nhất và đang gia tăng về số lượng cũng như mức độ nghiêm trọng trong nhiều lĩnh vực Mặc dù hành vi VPHC không nguy hiểm như tội phạm, nhưng nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, chúng có thể trở thành nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tội phạm Việc xác định rõ ràng khái niệm VPHC giúp Nhà nước có cơ sở để xử lý hiệu quả, góp phần ổn định trật tự xã hội.
Vi phạm hành chính (VPHC) được định nghĩa tại khoản 1 Điều 2 Luật XLVPHC 2012, theo đó, VPHC là hành vi có lỗi do cá nhân hoặc tổ chức thực hiện, vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước Hành vi này không được coi là tội phạm và theo quy định của pháp luật, sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính.
Luật XLVPHC 2012 đã xác định các dấu hiệu của vi phạm hành chính (VPHC) bao gồm hành vi, chủ thể, tính trái pháp luật, tính có lỗi và yêu cầu xử lý VPHC Khái niệm “vi phạm hành chính” giúp phân biệt rõ ràng giữa hành vi VPHC và tội phạm, đồng thời tạo điều kiện cho việc nghiên cứu sâu hơn về các hành vi VPHC trong từng lĩnh vực cụ thể Trong bài viết này, tác giả sẽ tập trung vào việc nghiên cứu VPHC trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT).
VPHC trong lĩnh vực bảo vệ môi trường là một phần quan trọng của VPHC, được định nghĩa trong Nghị định số 117/2009/NĐ-CP Theo Nghị định này, vi phạm hành chính trong bảo vệ môi trường là những hành vi vi phạm quy định quản lý nhà nước, do cá nhân hoặc tổ chức thực hiện, không phải là tội phạm và phải bị xử phạt Tuy nhiên, một số tác giả cho rằng khái niệm này chưa chính xác, đặc biệt là quy định về khách thể của VPHC liên quan đến "quản lý nhà nước".
Nghiên cứu của Nguyễn Thị Mỹ Trang (2010) về xử lý vi phạm pháp luật môi trường ở Việt Nam đã chỉ ra thực trạng và đề xuất giải pháp hiệu quả Luận văn cử nhân luật này, được thực hiện tại Trường đại học Tp.Hồ Chí Minh, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải thiện hệ thống pháp lý và tăng cường công tác quản lý môi trường nhằm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và phát triển bền vững.
3 Nguyễn Thị Thiện Trí (2012), “Góp ý dự thảo luật xử lý vi phạm hành chính”, Tạp chí Khoa học Pháp lý số
Theo Nguyễn Cửu Việt (2009), bài viết “Một số vấn đề đổi mới pháp luật về vi phạm hành chính ở nước ta hiện nay” đăng trên Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, số 1 (249)/2009, trang 24, việc cải cách pháp luật liên quan đến vi phạm hành chính là cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước Các vấn đề này đã được thảo luận trong tài liệu số 2 (69)/2012, trang 58-59, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đổi mới hệ thống pháp luật nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong xử lý vi phạm hành chính.
Cần quy định rõ ràng hơn về các loại vi phạm hành chính (VPHC) bằng cách thay thế cụm từ “vi phạm các quy định quản lý nhà nước” thành “trái pháp luật” để đảm bảo tính chính xác Nội dung “mà không phải là tội phạm” cần được sửa đổi thành “mà theo quy định của pháp luật” nhằm tránh sự nhầm lẫn giữa tội phạm và VPHC, đồng thời giảm thiểu khả năng chủ thể có thẩm quyền áp đặt ý kiến chủ quan trong việc đánh giá hành vi Hơn nữa, cụm từ “phải bị xử phạt hành chính” cũng cần được thay thế bằng “phải chịu trách nhiệm hành chính” để phản ánh đầy đủ nội hàm của trách nhiệm hành chính, bao gồm cả biện pháp khắc phục hậu quả Tác giả đồng ý với các ý kiến và đề xuất trước đó, và định nghĩa VPHC trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT) là những hành vi trái pháp luật do cá nhân hoặc tổ chức thực hiện, xâm hại đến các quan hệ xã hội được pháp luật BVMT bảo vệ, và theo quy định của pháp luật phải chịu trách nhiệm hành chính.
Khái niệm VPHC trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT) có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận và thực tiễn, giúp phân biệt trách nhiệm hành chính với các loại trách nhiệm khác như dân sự, kỷ luật và hình sự Điều này không chỉ tạo cơ sở cho việc hiểu rõ các vấn đề liên quan đến VPHC mà còn hỗ trợ nghiên cứu các lĩnh vực cụ thể của môi trường như bảo vệ rừng, khoáng sản và tài nguyên nước Do đó, việc hiểu đúng và đầy đủ về VPHC là rất cần thiết.
1.1.2 Đặc điểm của vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường Ở mỗi lĩnh vực, mỗi hành vi VPHC sẽ có những đặc điểm khác nhau về khách thể, cơ sở pháp lý và cơ sở lý luận, từ đó tạo nên những đặc điểm riêng biệt Từ định nghĩa về VPHC trong lĩnh vực BVMT nêu ở mục 1.1.1, theo tác giả VPHC trong lĩnh vực BVMT có một số đặc điểm sau:
4 Trường đại học Quốc gia Hà Nội (2013), Giáo trình Luật hành chính Việt Nam, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, tr 528
Vi phạm hành chính (VPHC) trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT) là hành vi có lỗi của cá nhân hoặc tổ chức, thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm các quy định pháp luật liên quan Các hành vi này có thể bao gồm cả hành động và không hành động, chẳng hạn như không báo cáo cho cơ quan phê duyệt về đánh giá tác động môi trường hoặc không thực hiện chương trình giám sát môi trường Ngoài ra, hành vi xả thải vượt quy chuẩn kỹ thuật vào môi trường cũng được coi là vi phạm Những quy định này không chỉ được nêu trong Nghị định 179/2013/NĐ-CP mà còn trong Luật BVMT 2014 và các nghị định xử phạt vi phạm hành chính khác liên quan đến các lĩnh vực như rừng, nước, thủy sản và khoáng sản.
VPHC trong lĩnh vực bảo vệ môi trường được thực hiện bởi cá nhân hoặc tổ chức với các hành vi vi phạm có tính chất và mức độ nhẹ hơn so với tội phạm môi trường, bao gồm cả lỗi cố ý và vô ý.
Lỗi cố ý trong vi phạm hành chính về bảo vệ môi trường thể hiện thái độ của cá nhân khi thực hiện hành vi trái pháp luật Dù nhận thức rõ nghĩa vụ pháp lý và hậu quả đối với môi trường, họ vẫn có tâm lý xem thường và để mặc hậu quả xảy ra.
Lỗi vô ý trong vi phạm hành chính về bảo vệ môi trường xảy ra khi một cá nhân thực hiện hành vi trái pháp luật mà không nhận thức được các nghĩa vụ pháp lý bắt buộc Dù có khả năng điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp, nhưng do sự chủ quan hoặc vô tình, họ vẫn vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường.
Giữa vi phạm hành chính (VPHC) và tội phạm trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT) đều là những hành vi trái pháp luật, xâm phạm lợi ích của Nhà nước và xã hội Sự khác biệt giữa hai loại trách nhiệm này nằm ở mức độ nguy hiểm cho xã hội, thường được thể hiện qua hậu quả của hành vi Mức độ nguy hiểm của VPHC trong BVMT thường thấp hơn so với tội phạm, dẫn đến hậu quả của VPHC cũng nhẹ hơn so với tội phạm.
Thứ ba, hậu quả của hành vi VPHC trong lĩnh vực BVMT thường khó phát hiện, khó khắc phục và ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực
Trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, hành vi vi phạm hành chính (VPHC) thường dẫn đến ô nhiễm môi trường (ONMT), suy thoái môi trường hoặc sự cố môi trường Tuy nhiên, không phải mọi hành vi VPHC đều gây ra ô nhiễm hay suy thoái môi trường trong mọi trường hợp.
Khái quát về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường 12
Xử lý vi phạm hành chính (VPHC) là hoạt động của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền nhằm áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật đối với cá nhân, tổ chức vi phạm pháp luật mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự Hoạt động này được thực hiện bởi những chủ thể được Nhà nước trao quyền thực hiện trách nhiệm hành chính Khái niệm xử lý VPHC lần đầu tiên được định nghĩa trong khoản 1 Điều 1 của Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 1995.
10 Điều 7 Nghị định 117/2009/NĐ-CP
11 Điều 8 Nghị định 179/2013/NĐ-CP
12 Viện khoa học pháp lý (2006), Từ điển Luật học, Nhà xuất bản Từ điển Bách Khoa và Nhà xuất bản Tư Pháp, tr 874
Luật 13 về xử lý vi phạm hành chính năm 2002 xác định rằng việc xử lý vi phạm hành chính bao gồm cả xử phạt và các biện pháp xử lý hành chính khác như giáo dục tại cộng đồng, đưa vào trường giáo dưỡng hoặc cơ sở chữa bệnh Tuy nhiên, Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 không quy định rõ về khái niệm "xử lý vi phạm hành chính", mà chỉ nhấn mạnh vào việc "xử phạt hành chính", trong đó người có thẩm quyền áp dụng các hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả đối với cá nhân, tổ chức vi phạm.
Hiện nay, việc phân biệt giữa xử lý vi phạm hành chính (VPHC) và xử phạt VPHC vẫn còn nhiều khó khăn Xử lý VPHC có nội hàm rộng hơn so với xử phạt VPHC, bao gồm cả xử phạt và các biện pháp khắc phục hậu quả, nhưng không bao gồm các biện pháp xử lý hành chính khác Theo PGS-TS Nguyễn Cửu Việt, khái niệm xử phạt VPHC trong Luật XLVPHC 2012 chưa chính xác, vì bản chất của biện pháp xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả hoàn toàn khác nhau Biện pháp xử phạt nhằm trừng trị hậu quả của hành vi trái pháp luật, trong khi biện pháp khắc phục chỉ nhằm khôi phục tình trạng ban đầu Trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT), chưa có khái niệm cụ thể về xử lý VPHC, mà chỉ có các hành vi vi phạm và hình thức xử lý Do đó, xử lý VPHC trong lĩnh vực BVMT có thể được định nghĩa là hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và các cá nhân được trao quyền thực hiện các thủ tục liên quan.
13 Biện pháp quản chế hành chính hiện nay đã bị hủy bỏ theo Pháp lệnh sửa đổi một số điều của Pháp lệnh Xử lý VPHC năm 2007.
14 Nguyễn Cửu Việt (2009), tlđd (4) tr 22
Pháp luật quy định 14 hình thức xử phạt hành chính và biện pháp khắc phục hậu quả liên quan đến vi phạm hành chính (VPHC) trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT) Khi xảy ra VPHC, cơ quan có thẩm quyền cần dựa vào các quy định pháp luật hiện hành để áp dụng hình thức xử lý phù hợp với tính chất và mức độ vi phạm Hiện tại, Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, Luật Bảo vệ môi trường 2014, và Nghị định 179/2013/NĐ-CP là các văn bản pháp lý cơ bản cho việc xử lý VPHC trong lĩnh vực BVMT.
Xử lý vi phạm hành chính (VPHC) trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT) bao gồm ba hình thức chính: xử phạt VPHC, biện pháp khắc phục hậu quả, và biện pháp cưỡng chế hành chính đối với những cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng Tuy nhiên, trong bài viết này, tác giả sẽ chỉ tập trung vào việc nghiên cứu hình thức xử phạt VPHC và các biện pháp khắc phục hậu quả liên quan.
1.2.2 Sự cần thiết phải xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường
Xử lý vi phạm hành chính (VPHC) là một yếu tố quan trọng trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội, góp phần ổn định trật tự xã hội Là một phần của pháp luật, đặc biệt là pháp luật bảo vệ môi trường (BVMT), việc xử lý VPHC trong lĩnh vực BVMT đóng vai trò then chốt trong công tác quản lý và bảo vệ môi trường.
Môi trường được coi là ngôi nhà chung của xã hội, bao gồm các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo, có ảnh hưởng lớn đến sự tồn tại và phát triển của con người và sinh vật Sự biến đổi của môi trường tác động đến nhiều lĩnh vực, đặc biệt là kinh tế; ô nhiễm môi trường dẫn đến giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế do nguồn tài nguyên thiên nhiên bị suy thoái Ngoài ra, chi phí cải tạo môi trường ô nhiễm rất cao, ảnh hưởng đến ngân sách địa phương Trong lĩnh vực du lịch, môi trường ô nhiễm cũng làm giảm đáng kể số lượng du khách Do đó, mọi hành vi gây hại cho môi trường đều bị xử lý nghiêm khắc để đảm bảo môi trường sống trong sạch, tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Việc xử lý vi phạm hành chính trong bảo vệ môi trường không chỉ nhằm mục đích trừng phạt mà còn có vai trò quan trọng trong việc răn đe và giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho tất cả các chủ thể Điều này giúp nâng cao nhận thức và hiểu biết của cộng đồng về tầm quan trọng của bảo vệ môi trường.
15 quy định pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa và giảm thiểu tối đa các hành vi vi phạm Những quy định này không chỉ tạo cơ sở pháp lý vững chắc mà còn nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường.
Xử lý vi phạm hành chính (VPHC) trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT) là hoạt động thiết yếu nhằm bảo vệ môi trường, điều kiện sống và chất lượng cuộc sống của con người Môi trường không chỉ là thước đo cho sự phát triển xã hội mà còn là yếu tố quan trọng cho du lịch Do đó, các quy định liên quan đến xử lý VPHC trong BVMT cần được thể chế hóa một cách cụ thể, rõ ràng và chính xác trong các văn bản pháp luật.
1.2.3 Sự phát triển các quy định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường
Nhà nước đã nhận thức rõ tầm quan trọng của việc xử lý vi phạm hành chính (VPHC) trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT) và đã triển khai xây dựng, ban hành nhiều quy định về trách nhiệm hành chính liên quan đến BVMT thông qua các văn bản pháp luật cụ thể.
Hiến pháp là đạo luật có giá trị pháp lý cao nhất tại Việt Nam, và việc quy định các vấn đề liên quan đến môi trường trong Hiến pháp là cần thiết do tầm quan trọng của môi trường.
Năm 1980, Điều 36 quy định rằng tất cả các cơ quan Nhà nước, xí nghiệp, hợp tác xã, đơn vị vũ trang nhân dân và công dân đều có trách nhiệm thực hiện chính sách bảo vệ, cải tạo và tái sinh tài nguyên thiên nhiên, đồng thời bảo vệ và cải tạo môi trường.
Hiến pháp năm 1980 đã nhấn mạnh tầm quan trọng của chính sách bảo vệ môi trường (BVMT) và giao trách nhiệm cho mọi cơ quan Nhà nước, xí nghiệp, hợp tác xã, đơn vị vũ trang và công dân trong việc bảo vệ và tái sinh tài nguyên thiên nhiên Tiếp theo, Hiến pháp năm 1992 khẳng định trách nhiệm BVMT của tất cả tổ chức và cá nhân tại Điều 29, quy định rằng mọi cơ quan, tổ chức và cá nhân phải tuân thủ các quy định của Nhà nước về sử dụng hợp lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, đồng thời nghiêm cấm mọi hành động làm suy kiệt tài nguyên và hủy hoại môi trường Sự sử dụng thuật ngữ “nghiêm cấm mọi hành vi” thể hiện quyết tâm của Nhà nước trong công tác BVMT, với chế tài xử lý nghiêm khắc đối với những hành vi gây hại cho môi trường Đặc biệt, Hiến pháp năm 2013 lần đầu tiên khẳng định quyền của con người được sống trong môi trường trong lành, phản ánh quyền lợi của người dân trong việc hưởng thụ các lợi ích từ môi trường.
Bài viết đề cập đến những vấn đề tồn tại trong việc thực thi pháp luật về môi trường và quyền môi trường của những người được trợ giúp pháp lý Các bất cập này ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ môi trường và quyền lợi của công dân, đặc biệt là những người yếu thế trong xã hội Để cải thiện tình hình, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và cộng đồng trong việc thực thi các quy định pháp luật một cách hiệu quả hơn.
Một số nội dung cơ bản của pháp luật xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường
1.3.1 Các hình thức xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường
Hình thức xử lý vi phạm hành chính (VPHC) trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT) là biện pháp pháp lý nhằm răn đe và trừng phạt cá nhân, tổ chức vi phạm quy tắc quản lý nhà nước, buộc họ phải chịu hậu quả bất lợi Việc áp dụng các hình thức xử lý VPHC được quy định tại Luật Xử lý VPHC 2012 và Nghị định 179/2013/NĐ-CP, bao gồm hình thức xử phạt (phạt chính và phạt bổ sung) cùng với các biện pháp khắc phục hậu quả Đặc biệt, đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, có thể áp dụng các hình thức xử lý như buộc di dời cơ sở hoặc cấm hoạt động.
1.3.1.1 Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường
Hiện nay, Điều 21 Luật XLVPHC 2012 quy định hình thức xử phạt VPHC trong lĩnh vực BVMT gồm: hình thức xử phạt chính và hình thức xử phạt bổ sung
Hình thức xử phạt chính là biện pháp chủ đạo trong xử lý vi phạm hành chính (VPHC), áp dụng cho các hành vi vi phạm độc lập Theo Điều 21 Luật XLVPHC 2012 và khoản 1 Điều 4 Nghị định 179/2013/NĐ-CP, hình thức xử phạt chính bao gồm phạt tiền và cảnh cáo Tùy thuộc vào tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi VPHC, cơ quan có thẩm quyền sẽ quyết định áp dụng một trong hai hình thức xử phạt này.
Thứ nhất, cảnh cáo Cảnh cáo là hình thức xử lý mang tính “khiển trách” của
Nhà nước áp dụng biện pháp xử lý hành chính đối với những vi phạm không nghiêm trọng và có tình tiết giảm nhẹ Đây là hình thức xử lý nhẹ nhất trong các biện pháp xử lý hành chính, tập trung vào giáo dục thay vì trừng phạt đối với người vi phạm.
Tài liệu "Bình luận khoa học Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012" do Nguyễn Cảnh Hợp chủ biên, được xuất bản năm 2015 bởi Nhà xuất bản Đại học quốc gia Tp Hồ Chí Minh, cung cấp những phân tích sâu sắc về các quy định và thực tiễn liên quan đến luật xử lý vi phạm hành chính Nội dung cuốn sách, đặc biệt ở trang 183, làm rõ những vấn đề quan trọng trong việc áp dụng và thực thi luật, góp phần nâng cao hiểu biết về lĩnh vực này.
Điều 22 Luật XLVPHC 2012 quy định rằng biện pháp cảnh cáo áp dụng cho cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính không nghiêm trọng và có tình tiết giảm nhẹ, hoặc đối với hành vi vi phạm do người chưa thành niên từ 14 đến dưới 16 tuổi thực hiện Để áp dụng hình thức cảnh cáo, cần đáp ứng hai điều kiện: thứ nhất, vi phạm hành chính phải không nghiêm trọng và có tình tiết giảm nhẹ, hoặc do người chưa thành niên thực hiện, không phân biệt lỗi vô ý hay cố ý; thứ hai, hành vi vi phạm phải được pháp luật quy định áp dụng hình thức cảnh cáo.
Theo quy định tại Nghị định 179/2013/NĐ-CP, hình thức cảnh cáo chỉ được áp dụng cho những vi phạm hành chính (VPHC) trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT) có mức độ nguy hiểm không lớn Cụ thể, các hành vi như thực hiện không đúng nội dung kế hoạch bảo vệ môi trường đã được xác nhận, trồng cấy nhân tạo trái phép ở quy mô hộ gia đình, và không báo cáo tình trạng các loài thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ sẽ bị xử lý bằng hình thức cảnh cáo.
Phạt tiền là hình thức xử phạt nặng hơn so với cảnh cáo, có tính cưỡng chế cao hơn vì ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích kinh tế của người vi phạm Đây là phương pháp xử lý phổ biến hiện nay, với nhiều mức phạt khác nhau tùy thuộc vào tính chất và mức độ của hành vi vi phạm.
Theo Điều 23 của Luật XLVPHC 2012, mức phạt tiền cho cá nhân vi phạm hành chính dao động từ 50.000 đồng đến 1.000.000 đồng, trong khi đó, tổ chức vi phạm có thể bị phạt từ 100.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng.
Hiện tại, BVMT chưa quy định mức phạt tiền tối thiểu cho các hành vi vi phạm của cá nhân và tổ chức, mà chỉ đưa ra các mức phạt theo khoảng.
Theo Nghị định 179/2013/NĐ-CP, hành vi thải mùi hôi thối vào môi trường sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng Trong tổng số 42 hành vi vi phạm, mức xử phạt thấp nhất hiện nay là 500.000 đồng, cao hơn nhiều lần so với quy định tối thiểu trong Luật XLVPHC 2012 Mức phạt tối đa cho vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường hiện nay là 1.000.000.000 đồng đối với cá nhân và 2.000.000.000 đồng đối với tổ chức.
Mức phạt tiền cho các hành vi vi phạm môi trường được xác định dựa trên tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi đó Càng nhiều tác động tiêu cực đến môi trường, mức phạt càng cao Hiện nay, chế tài phạt tiền được áp dụng theo quy định tương đối, với mức phạt được phân loại từ thấp nhất đến cao nhất.
Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng áp dụng cho hành vi thải lượng nước thải từ 05m³/ngày đến dưới 10m³/ngày Luật XLVPHC 2012 quy định nguyên tắc chung cho việc áp dụng mức phạt, trong đó mức phạt trung bình sẽ được áp dụng, có thể giảm hoặc tăng tùy theo tình tiết giảm nhẹ hoặc tăng nặng nhưng không vượt quá khung hình phạt Phạt tiền là hình thức phạt chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, có hiệu quả cao trong việc xử lý vi phạm, gây hậu quả kinh tế bất lợi cho đối tượng vi phạm Mức phạt cao không chỉ răn đe mà còn thay đổi nhận thức của một bộ phận xã hội, góp phần vào việc phòng chống vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
Hình thức xử phạt bổ sung
Biện pháp xử phạt bổ sung là một hình thức trừng phạt và giáo dục đối tượng vi phạm hành chính (VPHC), nhưng không được áp dụng độc lập mà chỉ kết hợp với hình thức phạt chính Mục tiêu của biện pháp này là tăng cường hiệu quả xử lý VPHC, ngăn chặn khả năng tái phạm của người vi phạm Trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (BVMT), các biện pháp xử phạt bổ sung bao gồm: tước quyền sử dụng giấy phép, giấy chứng nhận môi trường; đình chỉ hoạt động có thời hạn; và tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, cũng như các phương tiện được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm.
Hình thức tước quyền sử dụng giấy phép – giấy chứng nhận môi trường là việc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thu hồi giấy phép hoặc chứng nhận môi trường đối với cá nhân, tổ chức vi phạm nghiêm trọng quy định Trong thời gian bị tước quyền, cá nhân hoặc tổ chức sẽ không được thực hiện các hoạt động đã ghi trong giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề Điều kiện áp dụng hình thức này cần được xác định rõ ràng.
Chủ thể vi phạm đang sử dụng giấy phép không hợp lệ trong lĩnh vực bảo vệ môi trường Các giấy phép cần thiết cho hoạt động kinh doanh bao gồm Giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn môi trường, Giấy phép quản lý chất thải nguy hại và Giấy phép xã thải vào nguồn nước.
- Chủ thể có thẩm quyền phải chứng minh người bị áp dụng có “vi phạm nghiêm trọng”
- Văn bản xử lý VPHC trong lĩnh vực BVMT có quy định áp dụng biện pháp này đối với hành vi vi phạm cụ thể đó