D a trên k t qu so sánh các lý thuy t n n, đ tài nh n di n ra 18 bi n quan sát
dùng đ đo l ng 5 nhóm các y u t nh h ng s thành công c a quá trình t ch c công tác k toán trong đi u ki n ng d ng CNTT nh sau:
Mô hình nghiên c u đ xu t
Thi t k thang đo và B ng kh o sát hoàn ch nh
Nghiên c u đ nh l ng N = 110
Ki m đ nh Cronbach’ Alpha
Ki m đnh Kruskal – Wallis & ANOVA
Th ng kê mô t
u Tên bi n quan sát Mã hóa Các y u t ng i dùng S tham gia c a ng i s d ng chính C1 S h tr v các chính sách trong DN, h tr tài chính c a nhà qu n lý C2
Cách tham gia vào h th ng thông tin k toán c a nhà qu n lý C3
S nh t quán trong vi c ng h ng d ng CNTT vào h th ng c a
nhà qu n lý C4
Ho t đ ng hu n luy n ng i s d ng chính t ng tác v i h th ng C5
Các y u t
k thu t
Quy mô t ch c C6
S tham gia, h tr quá trình t ch c công tác k toán trong đi u
ki n ng d ng CNTT c a đ i tác kinh doanh C7 S h tr ng i dùng t b ph n IT C8 Các y u t liên quan đ n nhi m v
M c tiêu c a vi c ng d ng CNTT vào công tác k toán rõ ràng C9
Chi n l c kinh doanh c a doanh nghi p C10
Vi c phân quy n trong đ i t ch c h th ng C11
S hi u bi t c a đ i t ch c h th ng v quá trình kinh doanh c a
doanh nghi p C12
Các y u t liên quan
đ n nhi m v
Vi c thi t k , s d ng h th ng đ c trình bày thành các tài li u chi
ti t C13
S đi u ch nh cho phù h p gi a quy trình trình kinh doanh c a DN
và quy trình th c hi n c a h th ng C14
Các y u t c u trúc
S giao ti p n i b , luân chuy n thông tin gi a các phòng ban trong
doanh nghi p C15
Th t c các công vi c c n th c hi n trong quá trình t ch c công tác
k toán c a doanh nghi p rõ ràng C16
Các y u t thêm vào
Các chính sách, pháp lu t c a nhà n c C17
C s h t ng CNTT C18
D a trên thang đo nghiên c u đã đ c xây d ng ph n 3.2.1
- Ph n m đ u: Gi i thích m t s thu t ng s d ng trong b ng kh o sát nh m giúp cho ng i đ c kh o sát hi u đúng b ng kh o sát, câu h i theo ý đ tác gi đ tr l i đ c chính xác, ch ng h n nh th nào là t ch c công tác k toán trong đi u ki n ng d ng CNTT, quá trình t ch c đ c g i là thành công đ c đánh giá qua nh ng y u t nào…
- Ph n I nh h th ng k toán DN
ng i đ c kh o sát có th c hi n ng d ng CNTT hay không, ngh nghi p ng i đ c kh o sát, tên công ty làm vi c...
ngh nghi p c a các đ i t ng có tác đ ng đ n quan đi m c a h v các y u t nh h ng s thành công c a vi c t ch c công tác k toán trong đi u ki n ng d ng
CNTT hay không đ
ch n
- Ph n II: là ph n chính c a b ng câu h i, ghi nh n đánh giá c a các đ i t ng đ c kh o sát v các y u t nh h ng. Kh o sát s d ng thang đo Likert 5 m c
(thang đo kho ng) v i 18 bi n quan sát đ gi i thích cho 5 nhóm các y u t . B ng câu h i g m 18 câu đ i di n 18 bi n quan sát đ c xây d ng t ng ng 18 n i dung chi ti t c a 5 nhóm các y u t đã trình bày trong ph n thang đo nghiên c u. Câu h i chi ti t đ c trình
bày ph n ph l c 1 “Câu h i kh o sát các y u t nh h ng s thành công c a quá trình t ch c công tác k toán trong đi u ki n ng d ng công ngh thông tin t i các DN ch bi n g trên đ a bàn tnh Bình nh”.
3.3 Ph ngăphápăphơnătíchăd ăli u
i t ng kh o sát g m 4 nhóm đ i t ng là các nhà t v n, cung c p PMKT; các nhân viên k toán; nhà qu n lý, k toán tr ng trong các DN đã th c hi n tin h c hóa công tác k toán; các nhà nghiên c u, gi ng d y t ch c công tác k toán. ây là các đ i t ng tr c ti p tham gia vào quá trình t ch c công tác k toán t i DN và các nhà nghiên c u v v n đ này.
Vì đ i t ng kh o sát nhi u h n m t nhóm nên đ tài s d ng ph ng pháp thu
th p m u thu n ti n phi xác su t, trong đó đ i t ng kh o sát là các nhân viên k toán; nhà qu n lý, k toán tr ng s đ c l a ch n các doanh nghi p đã ti n hành ng d ng CNTT cho công tác k toán (d a vào s tr l i ph n I c a b ng câu h i kh o
sát đ lo i b các đ i t ng không đáp ng yêu c u này).
S m u kh o sát mà tác gi th c hi n là 110 m u, trong đó có 90 m u h p l . Theo Hoàng Tr ng và Chu Hoàng M ng Ng c (2008) đ i v i k thu t phân tích nhân t , c m u ít nh t ph i b ng 4 hay 5 l n s bi n trong phân tích nhân t , v i 18 bi n quan sát trong nghiên c u thì c m u 90 là phù h p.
3.3.2
(1
mail g i câu h i qua mail
nh ng nhi u phi u
3.3.3
có th phân tích k t qu kh o sát nh m tr l i cho 3 câu h i đã đ t ra ph n 1.3, lu n án s d ng SPSS 16.0 đ x lý d li u l n l t theo các b c phân tích nh
sau, m i b c đ c trình bày m t m c chi ti t. 3.3.3.1 Ki m đ nể Cronbacể’s Alpểa
Phân tích đ tin c y và giá tr c a d li u kh o sát c ng nh giá tr thang đo.
M c đích c a b c này là ki m tra s t ng quan gi a các bi n quan sát và đánh giá đ tin c y c a các thang đo (hay bi n quan sát) d a trên m c đ t ng quan các bi n quan sát v i y u t (s d ng đánh giá Cronbach’s Alpha)
3.3.3.2 Ki m đnh Kruskal – Wallis & ANOVA
S d ng phân tích Kruskal – Wallis k t h p v i phân tích ph ng sai m t y u t
PMKT, nhóm nhân viên k toán, nhóm nhà qu n lý, k toán tr ng và nhóm nghiên c u, gi ng d y t ch c công tác k toán có khác nhau hay không v các y u t nh
h ng s thành công c a quá trình t ch c công tác k toán trong đi u ki n ng d ng CNTT.
3.3.3.3 Th ng kê mô t
S d ng th ng kê mô t đánh giá trung bình các nhóm y u t ban đ u nh m t ng quát nh h ng c a các nhóm y u t và t ng thành ph n chi ti t (t ng bi n quan sát) t i s thành công c a quá trình t ch c công tác k toán trong đi u ki n ng d ng CNTT t i các DN ch bi n g Bình nh.
3.3.3.4 Phân tích khám phá y u t (EFA)
tài s d ng phép xoay nhân t vuông góc giúp vi c khám phá các nhóm y u t m i nh h ng s thành công c a quá trình t ch c công tác k toán trong đi u ki n ng d ng CNTT t i các DN ch bi n g Bình nh.
TÓM T TăCH NGă3
t Quá trình th c hi n g m 2 b c: (1) Ph ng pháp so sánh các lý thuy t n n nh m hình thành nên thang đo nghiên c u cho đ tài. (2) P
(1) Ki m đ nh đ tin c y thang đo, (2) Ki m đ nh s khác nhau gi a các nhóm đ i t ng kh o sát, (3) ánh giá trung bình các nhóm y u t , (4) Khám phá nhóm y u t m i.
4.1 Phơnătíchăđ tin c yăthangăđoăvƠăd li u kh o sát
M c đích c a phân tích đ tin c y thang đo và d li u kh o sát nh m đánh giá s
t ng quan gi a các bi n quan sát trong t ng nhóm các y u t nh h ng s thành công c a quá trình t ch c công tác k toán trong đi u ki n tin h c hóa đ xem bi n quan sát có quan h ch t ch v i nhau trong vi c đo l ng hay không. Trên c n c
này, đ tài xác đnh l i thang đo cho t ng nhóm các y u t nh h ng s thành công c a quá trình t ch c công tác k toán trong đi u ki n ng d ng CNTT.
Theo lý thuy t c a phân tích d li u th ng kê thì v i phi u đi u tra mà nh ng khái ni m là quen thu c v i ng i đ c h i thì Cronbach’s Alpha t 0,8 - 1 là t t. T 0,7 – 0,8 là ch p nh n đ c. Còn trong tr ng h p khái ni m đang đo l ng là hoàn toàn m i ho c m i v i ng i đ c h i trong b i c nh nghiên c u thì đ tin c y t 0,6 tr lên là s d ng đ c. tài ch n m c Cronbach’s Alpha > 0,8 làm m c ch p nh n bi n quan sát vì đa s các câu h i là quen thu c v i các nhóm ng i đ c kh o sát.
Các bi n quan sát có h s t ng quan t ng bi n (Corrected Item – Total Correlation) nh h n 0,3 ho c Alpha if Item Deleted (Alpha n u b đi m c h i) l n
h n Alpha c a t ng bi n quan sát thì s b lo i. Ng c l i, bi n đ t đ tin c y.
C n c k t qu ki m đ nh Cronbach’s Alpha cho các bi n quan sát đ c trình bày trong b ng ph l c 2 “K t qu x lý thang đo và d li u”, v i h s Cronbach’s
Alpha là 0.875, ta th y b ng câu h i là hoàn toàn đ t đ c đ tin c y và các đo l ng có s liên k t ch t v i nhau. Xem xét riêng v vi c gi l i hay b đi các câu h i cho các nhóm thành ph n ta đ c k t lu n v đ tin c y thang đo và d li u nh sau:
Thành ph n Các y u t ng i dùng có s bi n quan sát (m c câu h i) là 5. Các bi n quan sát đ u có h s t ng quan bi n l n h n 0.3 và Alpha n u b đi m c
h i nh h n 0.875. K t lu n t t c các bi n trong nhóm đ u g n k t v i nhau và không nên b đi câu h i nào trong thành ph n này.
Thành ph n Các y u t k tểu t có s bi n quan sát (m c câu h i) là 3. Các bi n quan sát đ u có h s t ng quan bi n l n h n 0.3 và Alpha n u b đi m c h i nh h n 0.875. K t lu n t t c các bi n trong nhóm đ u g n k t v i nhau và không nên b đi câu h i nào trong thành ph n này.
Thành ph n Các y u t lỄên quan đ n nhi m v có s bi n quan sát (m c câu h i) là 6. Bi n quan sát ắS đi u ch nh cho phù h p gi a quy trình trình kinh doanh c a DN và quy trình th c hi n c a h th ngăắ có h s t ng quan bi n là 0.252 < 0.3 và Alpha n u b đi m c h i là 0.876 > 0.875.Nh v y, c n lo i bi n này ra kh i thành ph n nhóm các y u t . N m bi n quan sát còn l i đ u g n k t v i nhau.
Thành ph n Các y u t c u trúc có s bi n quan sát (m c câu h i) là 2. Bi n quan sát ắS giao ti p n i b , luân chuy n thông tin gi a các phòng ban trong DN
ắăcó h s t ng quan bi n là 0.190 < 0.3 và Alpha n u b đi m c h i là 0.883 >
0.875.Nh v y, c n lo i bi n này ra kh i thành ph n nhóm các y u t .
Thành ph n Các y u t thêm vào có s bi n quan sát (m c câu h i) là 2. Các bi n quan sát đ u có h s t ng quan bi n l n h n 0.3 và Alpha n u b đi m c h i nh h n 0.875. K t lu n t t c các bi n trong nhóm đ u g n k t v i nhau và không nên b đi câu h i nào trong thành ph n này.
4.2 Phân tích s khác bi t quan ni m gi aăcácăđ iăt ng kh o sát v y u t
nhăh ng s thành công c a quá trình t ch c công tác k toánătrongăđi u ki n ng d ng CNTT t i các DN ch bi n g Bìnhă nh
M c đích c a ph n phân tích này là đ tr l i cho câu h i nghiên c u s 1: “Li u
các nhóm ng i khác nhau có quan đi m khác nhau v các y u t nh h ng s thành công c a quá trình t ch c công tác k toán trong đi u ki n tin h c hóa hay không?”. ây chính là bài toán ki m đnh gi thuy t v s b ng nhau c a trung bình các nhóm t ng th . Trong tr ng h p nghiên c u c a đ tài, có 4 nhóm t ng th c n ki m đ nh gi thuy t v trung bình t ng th là: (1) nhóm nhà t v n, cung c p PMKT; (2) nhóm nhân viên k toán; (3) nhóm nhà qu n lý và (4) nhóm ng i nghiên c u, gi ng d y t ch c k toán.
- Nhóm 1: nhà t v n, cung c p PMKT – có s m u quan sát là 12 < 30 - Nhóm 2: nhân viên k toán – có s m u quan sát là 60 > 30
- Nhóm 3: nhà qu n lý – có s m u quan sát là 12 < 30
- Nhóm 4: ng i nghiên c u, gi ng d y t ch c k toán – có s m u quan sát 6 < 30
Nên đ tài ch n ki m đnh phi tham s Kruskal – Wallis. Tuy nhiên, khi dùng
SPSS đ ki m đnh Kruskal – Wallis, k t qu ki m đnh không ch ra s khác bi t
quan đi m c th gi a các nhóm đ i t ng kh o sát nên đ tài s d ng thêm phân tích
ph ng sai m t y u t (one – way ANOVA) và phân tích sâu ANOVA đ xác đ nh ch khác bi t. Gi thi t đ t ra trong ki m đnh trung bình t ng th này là:
Ho: Trung bình c a các t ng th b ng nhau (ngh a là không có s khác bi t v quan ni m v m c đ nh h ng c a các y u t gi a các nhóm t ng th )
H1: có ít nh t m t c p có trung bình t ng th khác nhau (ngh a là có s khác bi t quan ni m v m c đ nh h ng c a các y u t gi a các nhóm t ng th ).
Lu n án ch n đ tin c y c a phép ki m đnh 95% t c là m c = 0,05.
K t qu ki m đ nh cho th y gi a các nhóm kh o sát có quan đi m khác nhau v m c đ nh h ng c a các y u t nh h ng s thành công c a quá trình t ch c công tác k toán trong đi u ki n ng d ng CNTT đ i v i m t s bi n quan sát và s
đ c trình bày b ng tóm t t sau đây. Vì kích c trang gi y có h n nên b ng tóm t t này ch trích d n các thông s quan tr ng cho k t lu n k t qu ki m đ nh. B ng tóm t t mô t thông s c a c 2 phép ki m đ nh Kruskal – Wallis và ANOVA c a các bi n có s khác bi t v quan ni m gi a các nhóm t ng th .
Trong ph n mô t Kruskal – Wallis, đ tài trích d n thông s Asym.sig. N u Asym Sig < 0,05 thì gi thi t Ho b bác b .
Trong ph n mô t ANOVA có 3 thông s quan tr ng cho vi c đánh giá khác
bi t, đó là (1) Ki m đ nh s b ng nhau c a ph ng sai nhóm (Test of Homogeneity of
Variances – Sig); Ki m đ nh ph ng sai trung bình nhóm (ANOVA sig); và (3) ki m
đnh s khác bi t nhóm (Post Hoc Test). m c tin c y 95%, Ho b bác b n u Sig