Các phương pháp nói trên đã có từ lâu. 1850 năm trước công nguyên các sách y học cổ đã mô tả các vách ngăn tránh thai đặt trong âm đạo.
Trong nhiều năm, các biện pháp này là các biện pháp tránh thai duy nhất. Từ khi có các biện pháp mới hơn như dụng cụ tử cung và viên thuốc uống tránh thai nhưng nhiều người vẫn ưng sử dụng các phương pháp cũ.
Các loại được sử dụng thông thường nhất là:
1. Ở phụ nữ:
– Các thuốc diệt tinh trùng: dưới dạng kem, gel, viên đạn, viên đạn sủi bọt, viên nén…
– Các vách ngăn cơ học không có thuốc: màng ngăn âm đạo, mũ cổ tử cung.
– Các vách ngăn cơ học có thuốc: bọt biển đặt âm đạo.
2. Ở nam giới:
– Xuất tinh ra ngoài âm đạo (onanisme, coitus nhe interruptus).
– Bao dương vật.
Cơ chế tác dụng của các biện pháp ngăn
Trong phần lớn thời gian của chu kỳ kinh niêm dịch cổ tử cung thường quánh đặc và tinh trùng không sống ở đó được. Vào trước lúc phóng noãn niêm dịch trở thành loãng như nước, thoát ra khỏi ống cổ tử cung và bám vào mặt ngoài cổ tử cung. Muốn có thai, tinh trùng phải chui qua niêm dịch loãng này để di chuyển lên phần trên của đường sinh dục nữ. Khi tới vòi trứng, một tinh trùng chui vào noãn và thụ tinh cho noãn. Các biện pháp vách ngăn làm gián đoạn sự kiện này.
Vào lúc phóng tinh, những giọt đầu tiên của tinh dịch phần lớn chúa đầy tinh trùng được phóng vào âm đạo, và chỉ sau vài giây tinh trùng đã vào niêm dịch cổ tử cung.
Chức năng của các biện pháp tránh thai bằng vách ngăn là ngăn không cho tinh trùng vào niêm dịch cổ tử cung. Màng ngăn âm đạo hoặc mũ cổ tử cung ngăn không cho các giọt đầu tiên của tinh dịch chứa đầy tinh trùng tiếp xúc với niêm dịch cổ tử cung. Để đề phòng tinh trùng vượt qua được các vách ngăn nếu chẳng may vách ngăn bị thủng người ta còn dùng thuốc diệt tinh trùng.
Thuốc diệt tinh trùng riêng cũng tạo nên một vách ngăn hóa học. Ngoài tác dụng ngăn cản trực tiếp tinh trùng vào cổ tử cung, thuốc diệt tinh trùng còn phá vỡ màng của tinh trùng, làm bất động và làm chết tinh trùng.
Các biện pháp vách ngăn có thể không ngăn nổi toàn bộ tinh trùng tiếp xúc với niêm dịch cổ tử cung, nhưng chắc chắn chúng cũng làm giảm được số lượng tinh trùng đến gặp noãn hoặc làm mất khả năng thụ tinh của tinh trùng. Riêng bao dương vật bằng cao su mỏng có tác dụng ngăn cản tinh trùng vào âm đạo.
– Xuất tinh ngoài âm đạo
Là cách tránh thai có lẽ lâu đời nhất. Trong lúc giao hợp, khi sắp tới lúc xuất tinh, người nam giới cho tinh dịch chảy ra ngoài. Cách tránh thai này đơn giản không đòi hỏi dụng cụ gì phức tạp chỉ cần một điều kiện duy nhất là
người chồng có quyết tâm, có ý thức bảo đảm kế họach sinh đẻ của vợ chồng. Nếu thực hiện nhiều lần có kinh nghiệm thì phương pháp này cũng không làm giảm khoái cảm của vợ chồng. Theo một tài liệu nước ngoài ở Âu Châu cứ 100 cặp vợ chồng có 36 cặp sử dụng cách xuất tinh ngoài âm đạo để thực hiện sinh đẻ có kế hoạch.
– Bao dương vật:
Đã từ lâu, người ta chế tạo bao dương vật bằng ruột cừu; hoặc bằng da động vật. Các loại bao dương vật này hình như truyền khoái cảm tốt hơn, nhưng độ an toàn không bảo đảm và đắt tiền.
Từ giữa thế kỷ thứ 19 do tìm cách chế biến mũ cao su với lưu huỳnh nên đã chế tạo được các bao dương vật bằng cao su. Tuy vậy loại bao dương vật này còn dày, độ chun giãn chưa thật tốt và còn nhiều người có thành kiến với bao dương vật.
Từ các năm 30 của thế kỷ 20 do tìm được cách chế biến latex (mủ cao su được cô đặc và làm ổn định) nên đã chế tạo được các bao dương vật mỏng hơn, bền hơn và phẩm chất ngày càng cao. Thông thường có hai loại bao dương vật, loại tận cùng bằng túi nhỏ để hứng tinh dịch và loại không tận cùng bằng túi. Phần lớn được đóng gói dưới dạng cuộn sẵn, đựng trong túi kín. Có khi trong túi có sẵn dầu để làm trơn. Nên bảo quản bao dương vật ở nơi mát và khô. Tránh để lẫn với các chất có dầu hỏa:
Khi sử dụng, đặt vào dương vật đang cương rồi tháo cuộn dọc theo thân của dương vật. Nếu bao có túi ở cuối, thì phải tháo hết không khí ra. Nếu là loại không có túi thì phần cuối cùng phải để hơi chùng mà không bó sát vào quy đầu để tinh dịch khỏi thoát ra ngoài mép bao và vào âm đạo.
Khi rút dương vật rạ, không được để lại bao trong âm đạo. Điều này dễ xảy ra, một khi dương vật không còn cương nữa. Người đàn ông luôn phải nhớ giữ lấy mép bao, trong lúc rút dương vật ra để bao khỏi tuột. Sau khi dùng xong thì vứt bỏ, không dùng lại.
Lợi ích của bao dương vật là để sử dụng. Nó ngăn không cho tinh trùng vào âm đạo, đồng thời nó cũng giúp tránh được các bệnh lây truyền do giao hợp.
Một vài cá nhân không thích dùng bao dương vật vì phải ngừng giao hợp để đeo bao hoặc họ cho rằng bao làm giảm khoái cảm. Một số ít nam và nữ bị dị ứng với latex hoặc với chất bôi trôn. Nếu là loại bao không bôi trơn thì họ có thể thấy khó chịu do cọ sát giữa bao và dương vật hoặc âm đạo.
Hiệu quả tránh thai của bao dương vật là từ 2 đến 10 thai nghén cho 100 cặp/năm nếu sử dụng đúng đắn. Tỷ lệ này sẽ thấp hơn nếu dùng thêm với thuốc diệt tinh trùng.
MÀNG NGĂN ÂM ĐẠO
Màng ngăn âm đạo là một loại dụng cụ tránh thai dùng cho phụ nữ, tròn, có hình một chiếc chén chế tạo bằng latex. Vành phía ngoài của màng là một lò xo kim lọai. Có ba loại màng ngân âm đạo: màng có lò xo dẹt, trong đó lò xo là một bản kim loại dẹt, màng có lò xo xoắn mà lò xo là một dây xoắn, và màng vòng cung mà lò xo là một phối hợp lò xo xoắn và lò xo dẹt. Màng ngăn âm đạo được chế tạo theo các cỡ từ 50 đến 105 mm đường kính. Mỗi cỡ cách nhau 5mm. Cỡ màng ngăn cho từng người phải do thầy thuốc xác định bằng cách thăm âm đạo. Cho ngón giữa vào túi cùng sau âm đạo rồi để cạnh ngón cái vào xương vệ. Đo khoảng cách từ đầu ngón giữa đến chỗ ngón cái chạm vào xương vệ. Số đo là đường kính của màng. Cỡ này thay đổi do sự phát triển của cơ thể. Thông thường cỡ to nhất lắp khít mà không làm mất thoải mái là tốt.
Trước khi đặt, đổ một thìa cà phê gel diệt tinh trùng vào chỗ hõm của màng, bôi trơn các mép vành, và mặt trước của màng. Người phụ nữ có thể tự đặt lấy màng. Nằm ngửa hoặc ngồi xổm hoặc đứng, một chân ghếch lên một chiếc ghế nhỏ. Bóp hai cạnh của vành vào với nhau rồi nhẹ nhàng luồn vào âm đạo. Khi vào đúng chỗ, màng phải chiếm đường kính chéo của âm đạo, một đầu ở sau xương vệ, còn đầu kia ở túi cùng sau âm đạo. Như vậy, dụng cụ sẽ phủ kín cổ tử cung và phần lớn thành trước âm đạo.
Muốn đảm bảo, sau khi người phụ nữ tự đặt xong, người thầy thuốc kiểm tra lại và hướng dẫn thêm. Sau khi đặt tốt, người phụ nữ phải sờ thấy cổ tử cung bị màng latex che phủ và sờ thấy vành lò xo của màng ở túi cùng sau.
Nếu sau khi đặt 3 giờ mà không giao hợp thử phải bơm thêm thuốc diệt tinh trùng vào âm đạo hoặc nếu giao hợp nhiều lần thì một lần phải bơm thêm thuốc diệt tinh trùng sau khi giao hợp phải để màng ngăn tại chỗ từ 6–8 giờ để đảm bảo tinh trùng chết hết.
Không được để màng ngăn quá 24 giờ trong âm đạo. Sau khi lấy ra, phải rửa sạch bằng nước và xà phòng, thấm khô và bảo quản trong hộp.
Trước khi dùng phải kiểm tra xem màng có thủng, rách không. Lợi ích của màng ngăn là có thể đặt màng một thời gian trước khi giao hợp. Tuy vậy, bao giờ cũng nên dùng thêm thuốc diệt tinh trùng.
Các tác dụng phụ có thể có của màng ngăn là dị ứng với thuốc diệt tinh trùng; hoặc với latex. Dụng cụ có thể gây khó chịu khi để lâu trong âm đạo.
Nếu khó chịu nên thay đổi cỡ. Do vành đè vào niệu đạo nên có thể gây nhiễm khuẩn đường tiết niệu. Nếu có triệu chứng này phải điều trị ngay. Dụng cụ có thể gây phản ứng viêm ở âm đạo, nhất là ở hai bên. Vì vậy không nên để màng lâu quá 6-8 giờ sau khi giao hợp.
Tỷ lệ có thai khi dùng màng ngăn âm đạo cùng với thuốc diệt tinh trùng là 2 thai nghén cho 100 phụ nữ/năm. Nếu dùng đúng quy định.
MŨ CỔ TỬ CUNG
Mũ cổ tử cung là dụng cụ tránh thai dùng cho nữ, chụp kín lấy cổ tử cung.
Trước khi đặt, đổ vào hõm của mũ thuốc diệt tinh trùng chiếm 1/4 thể tích của hõm. Hướng dẫn người phụ nữ tự nhận biết cổ tử cung của mình.
Sau đó, người phụ nữ ngồi xổm, kẹp mũ cổ tử cung giữa ngón giữa và ngón trỏ rồi đưa vào âm đạo, đẩy mũ vào thật sâu đồng thời cho trượt mũ trên thành sau âm đạo cho tới lúc mũ chụp vào cổ tử cung. Sau đó người phụ nữ
phải kiểm tra xem cổ tử cung đã được phủ kín chưa. Khi tháo mũ cũng cho ngón giữa và ngón trỏ vào và khẽ nậy vào gờ mù mà kéo ra. Có người phải rặn (như lúc đi ngoài) để cổ tử cung nhô ra gần cửa mình để dễ đặt và tháo.
Không nên để mũ cổ tử cung trong âm đạo lâu quá 24 giờ. Một lần giao hợp thêm phải bơm thêm thuốc diệt tinh trùng vào âm đạo. Sau khi giao hợp xong phải để mũ cổ tử cung tại chỗ nhiều giờ để đảm bảo tinh trùng bị tiêu diệt hết.
Mũ cổ tử cung có lợi ích là có thể đặt trước lúc giao hợp. Mũ cổ tử cung có thể thay thế được màng ngăn âm đạo ở các phụ nữ do giải phẫu bất thường mà không dùng màng ngăn được.
Bất lợi của mũ củng như màng ngăn là phải sờ mó đến bộ phận sinh dục. Trong chu kỳ kinh, cổ tử cung thay đổi kích cỡ nên một cỡ có khi không thích hợp cho cả chu kỳ. Số cỡ mũ có hạn nên không thảo mãn yêu cầu của mọi người.
Tỷ lệ có thai khi dùng mũ cổ tử cung là 2 thai nghén cho 100 phụ nữ/năm nếu dùng đúng đắn.
THUỐC DIỆT TINH TRÙNG
Thuốc diệt tinh trùng được trình bày dưới dạng kem, gel, bọt khi dùng, viên đạn hòa tan hay sùi bọt, viên sủi bọt. Trong âm đạo, thuốc diệt tinh trùng tạo nên vách ngăn hóa học che phủ cổ tử cung. Nó làm bất động và giết chết tinh trùng.
Thuốc đạn và viên được gói riêng, còn các loại khác đựng trong ống.
Thuốc đạn và viên phải nhúng nước trước khi vào âm đạo. Sau khi có thuốc vào âm đạo thường phải chờ 10–15 phút để vách hóa học được tạo thành rồi mới giao hợp. Thường thuốc chỉ có tác dụng tốt trong thời gian 1 giờ sau khi đặt. Quá thời gian đó phải cho thêm thuốc.
Tỷ lệ có thai khi dùng thuốc diệt tinh trùng là 3–5 thai nghén cho 100 phụ nữ/năm nếu dùng đúng đắn.
BỌT BIỂN TRÁNH THAI
Bọt biển (pollyurethane) mang thuốc là một vách ngăn mềm hình cầu dẹt ở một phía có một chỗ hõm để lắp vào cổ tử cung và ở mặt kia có một vòng dây để lấy dụng cụ ra. Bọt biển chứa khoảng 1 gam thuốc diệt tinh trùng. Thuốc diệt được đặt vào đó từ lúc chế tạo. Trước khi đặt, cho bọt biển vào nước rồi vẩy nước đi. Loại bọt biển polyvinyl ẩm sẵn thì không cần cho nước. Gấp bọt biển lại, ngồi xổm hoặc đứng, một chân chếch lên một chiếc ghế thấp. Banh khẽ 2 môi và luồn dụng cụ vào âm đạo. Đẩy sâu vào trong cho chỗ hõm lắp khít vào cổ tử cung, còn vòng dây thì ở phía âm đạo. Khi lấy dụng cụ, thì cho ngón tay vào móc vòng dây và lôi ra.
Lợi ích của dụng cụ là có thể đặt trước khi giao hợp 24 giờ và có thể đặt tại chỗ trong 30 giờ. Không cần phải bơm thêm thuốc diệt tinh trùng. Dùng xong, vứt bỏ, vì nếu sử dụng lại thì phải cọ rửa sẽ làm mất hết thuốc diệt tinh trùng.
Bất lợi của dụng cụ là gây mẩn ngứa ở một ít phụ nữ do không chịu được thuốc diệt tinh trùng. Cũng có khi khó lấy dụng cụ do không thấy vòng dây. Giá đắt nên khó phổ cập.
Tỷ lệ có thai khi dùng bọt biển tránh thai là 20 thai nghén cho 100 phụ nữ/năm. So với màng ngăn âm đạo thì hiệu quả khoát hẳn.