1.4. Nội dung và hình thức thực hiện quyền đối với họ, tên
1.4.2. Các hình thức thực hiện quyền đối với họ, tên
Áp dụng pháp luật là cách thức mà các chủ th tiến hành có mục đích làm cho các QPPL đi vào cuộc sống, do các QPPL luôn được ban hành đ điều chỉnh nhiều loại quan hệ xã hội khác nhau, đồng thời, cũng xác định quyền và nghĩa vụ của nhiều chủ th khác nhau. Có th thấy cách thức thực thi pháp luật về quyền đối với họ, tên như sau:
Thứ nhất, tuân theo pháp luật, là một hình thức thực hiện pháp luật, trong đó, các chủ th pháp luật kiềm chế không chủ động tiến hành những hoạt động mà pháp luật cấm. Trong thực hiện pháp luật về quyền đối với họ, tên, các văn bản quy phạm pháp luật cho phép các chủ th có th được tiến hành đổi tên, bảo vệ uy tín danh dự nhân phẩm của mình đối với họ, tên.
Thứ hai, thi hành (hay chấp hành) pháp luật, là một hình thức thực hiện pháp luật, trong đó, các chủ th thực hiện nghĩa vụ pháp lý của mình bằng hành động chủ động, tích cực, những QPPL bắt buộc được th hiện theo hình thức này. Trong thực
52
hiện pháp luật về quyền đối với họ, tên, các quy định về thi hành pháp luật trong BLDS năm 2015 là khá đa dạng ví dụ giải quyết vấn đề quyền đổi tên.
Trong mối quan hệ giữa Nhà nước với cá nhân, hình thức áp dụng pháp luật về quyền đối với họ, tên th hiện ở việc cơ quan có trách nhiệm cho phép đổi tên nếu đúng lý do và làm đúng thủ tục theo quy định pháp luật.
Trong mối quan hệ giữa các cơ quan nhà nước với nhau, thi hành pháp luật về quyền đối với họ, tên th hiện ở việc các cơ quan quản lý nhà nước về công tác thực hiện pháp luật về quyền đối với họ, tên như: (1) Theo dõi, ki m tra, đôn đốc việc giải quyết việc đăng ký họ, tên, khai sinh, (2) xác định cơ quan có trách nhiệm giải quyết việc đổi tên, (3) thống kê, tổng hợp và báo cáo việc thực hiện đăng ký họ, tên khai sinh đột xuất hoặc định kỳ 6 tháng và hàng năm...
Thứ ba, sử dụng pháp luật, là một hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ th thực hiện quyền chủ th của mình (thực hiện những quy định pháp luật cho phép). Hình thức này khác với hình thức tuân thủ pháp luật và thi hành pháp luật th hiện ở việc chủ th có quyền thực hiện hoặc không thực hiện những quy định mà pháp luật cho phép.
Thứ tư, áp dụng pháp luật, là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó, Nhà nước thông qua các cơ quan Nhà nước hoặc cá nhân có thẩm quyền tổ chức cho các chủ th pháp luật đ tạo ra các quyết định làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt những quan hệ pháp luật cụ th . Trong trường hợp này, các chủ th pháp luật sử dụng các quy định của pháp luật có sự can thiệp của Nhà nước.
Tóm lại, các hình thức áp dụng pháp luật về quyền đối với họ, tên được thực hiện thông qua bốn hình thức: tuân theo pháp luật; thi hành pháp luật; sử dụng pháp luật và áp dụng pháp luật. Tuy nhiên, các hình thức này được thực hiện có sự khác biệt giữa áp dụng pháp luật và các hình thức khác, th hiện: nếu như tuân theo pháp
53
luật; thi hành pháp luật; sử dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật mà mọi chủ th đều có th thực hiện thì áp dụng pháp luật vừa là hình thức thực hiện pháp luật, vừa là cách thức Nhà nước tổ chức cho các chủ th thực hiện pháp luật, do đó, hoạt động này mang tính quyền lực nhà nước. Đây có th coi là một hình thức thực hiện pháp luật quan trọng, bảo đảm cho các văn bản pháp luật về quyền đối với họ, tên được thực hiện trong thực tiễn.