~ Đại Hữu
LTS. Không một ai có thể hiểu hết, nhớ hết những giá trị văn hóa mênh mông của loài người xưa nay, vì thế UNESCO lập nên chương trình lưu ký di sản văn hóa nhân loại để bảo đảm làm giàu đời sống con người hiện tại và tương lai. ASTCO hân hạnh giới thiệu với quý bạn đọc loạt bài về di sản văn hóa chọn lọc của loài người cổ kim Đông Tây - Ban Truyền Thông ASTCO.
*
ăn khố Gia đình Nobel gồm nhiều tài liệu, hình ảnh, tranh vẽ và văn khố Alfred Nobel (1) cũng gồm những tài liệu, hình ảnh ghi lại các hoạt động kỹ nghệ và thương mại của chính ông Alfred Nobel. Trong những tài liệu của ông Alfred Nobel gồm cả di chúc của ông. Những tài liệu được lưu ký về gia đình Nobel và đặc biệt của chính ông Alfred Nobel trình bày về việc ứng dụng những phát minh mới, sự phát triển khắp thế giới những công ty kỹ nghệ và việc kỹ nghệ hóa chiến tranh hiện đại. Đặc biệt các tài liệu của ông Alfred Nobel phản ánh rõ rệt năng lực sáng tạo của ông cũng như mô tả việc ông sử dụng gia tài của mình vào mục đích từ thiện cho nhân loại.
Các bộ tài liệu sưu tập về gia đình Noble và của chính ông Alfred Nobel hiện đang được lưu giữ tại Văn Khố Vùng Lund, tại Lund và tại Văn khố Quốc Gia, Stockhom, Thụy Điển.
*
Văn khố Gia đình Nobel (Nobelska arkivet) ở Văn khố vùng Lund bao gồm các tư liệu của các công ty kỹ nghệ của ông Immanuel Nobek, cha của ông Alfred Nobel, và của các anh của ông là Robert Nobel và Ludvig Nobel, cũng như của người cháu trai tên Ludvig Nobel, được ghi nhận từ khoảng năm 1840 đến 1890. Phần lớn các tài liệu này liên quan đến các hoạt động kỹ nghệ và thương mại của gia đình Nobel tại Đế quốc Nga thời Nga Hoàng, nhất là về việc xản xuất các loại mìn thủy, bộ (dùng dưới nước và trên đất liền) phục vụ cho quân đội Nga và về những nhà máy lọc dầu của gia đình này ở Baku, Nga quốc. Đáng chú ý nữa trong các tài liệu lưu ký này là nhiều loạt hình vẽ bằng tay mô tả việc sử dụng mìn từ khoảng năm 1850 và nhiều hình chụp những cơ sở kỹ nghệ tại Baku khoảng những năm 1880 đến 1890.
Những tài liệu lưu ký này nói lên những truyền thống doanh nghiệp tiến thủ và những sáng tạo của gia đình Nobel vốn là nền tảng quan trọng cho cuộc đời của ông Alfred Nobel, giúp ông trở thành một nhà phát minh, một nhà kỹ nghệ quốc tế và cũng là một nhà từ thiện quốc tế có tầm quan trọng toàn cầu.
Văn khố Alfred Nobel (Alfred Nobels askiv) tại Văn Khố Quốc Gia Thụy Điển, gồm nhiều tập sách ghi chép của ông Alfred Nobel, các văn bản viết tay, thư từ và các tài liệu liên quan đến các phòng thí nghiệm, bằng sáng chế, các vụ tranh chấp, kiện tụng, các hãng xưởng, ngân hàng và thị trường chứng khoán, cũng như thông tin về những phát minh đặc biệt và sản phẩm của ông.
Ngoài ra, còn có các tài liệu liên quan đến tài sản cơ ngơi của ông Alfred Nobel, các hồ sơ tài chính, các sưu tập những bản in cũng như tranh vẽ và hình chụp. Công việc hàng ngày của ông trong vai trò một nhà phát minh và kỹ nghệ gia được ghi chú trong các tập sách ghi chép và thư từ ông liên lạc với người khác: Ông Alfred Nobel sống đời bận rộn, rất bận rộn, luôn mãi đi đó đi đây, thương thảo, tiến hành các vụ