xuất hiện các kiểu văn bản VD: Trong các thể loại văn tự sự trữ tình, kịch, kí thì thể loại tự sự có thể sử dụng các kiểu văn bản tự sự, miêu tả, biểu cảm, TM, TL Trong thể loại kịch cũn[r]
TUẦN 20 Ngày soạn 02/01/2018 Tiết 96-97 BÀN VỀ ĐỌC SÁCH I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Kiến thức: - Ý nghĩa, tầm quan trọng việc đọc sách phương pháp đọc sách - Phương pháp đọc sách cho có hiệu Kĩ năng: - Biết cách đọc – hiểu văn dịch - Nhận bố cục chặt chẽ, hệ thống luận điểm rõ ráng văn nghị luận - Rèn luyện thêm cách viết văn nghị luận Thái độ: - Có thói quen đọc sách đắn - Say mê đọc sách đọc có hiệu II CHUẨN BỊ: Giaó viên: Giáo án, SGK, tham khảo tài liệu Học sinh: - Đọc kĩ văn bản, soạn trước nhà - Soạn theo yêu cầu SGK Sưu tầm thông tin tác giả, tác phẩm - Liệt kê tên loại sách đọc tâm đắc III TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC: Ổn định Trả cũ ( Kiểm tra chuẩn bị HS) Dạy mới: GV HS GB HĐ1 Giới thiệu tác giả, I TÌM HIỂU CHUNG tác phẩm Giới thiệu tác giả, tác Tác giả: Yêu cầu giới thiệu tác giả phẩm Chu Quang Tiềm (1897-1986)Sơ lược tác giả Xác định thể loại văn nhà Mĩ học, nhà lí luận văn học Xác định loại văn bản tiếng TQ Chốt ý Tác phẩm: “Bàn đọc sách” trích danh ngôn TQ bàn niềm vui nỗi HĐ2 Đọc tìm hiểu buồn việc đọc sách cách lập luận II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN: Lưu ý đọc Đọc đoạn Nội dung: Định hướng xác định vấn Đọc VB đề bàn bạc VB Xác định vận đề bàn bạc Yêu cầu luận VB: Kết luận cách lập luận HĐ3 Phân tích tầm quan a Tầm quan trọng sách ý trọng ý nghĩa đọc Tìm luận nghĩa việc đọc sách: sách - Tầm quan trọng sách: Sách có tầm quan trọng đường phát triển nhân loại? Gợi ý: + Tri thức nhân loại tồn nhời đâu? + Tại nói sách kho tàng lưu trữ di sản VHNL? Kết luận Định hướng tìm hiểu ý nghĩa việc đọc sách + Vì phải đọc sách? + Sách mang lại lợi ích gì? Kết luận HĐ4 Tìm hiểu khó khăn tác hại đọc sách ? Đọc sách có khó khơng? Vì sao? Việc loại sách đa dạng mang lại khó khăn gì? Chốt ý HĐ5 Phân tích cách đọc sách +Vì cần lựa chọn sách? +Chọn sách nào? Chốt ý cách chọn sách ? Tác giả nêu cachý đọc sách hiệu quả? Theo CQT, đọc sách có phải để nâng cao tri thức không? Kết luận, giáo dục HS HĐ6 Phân tích giá trị nghệ thuật VB Gợi ý: + Bố cục + Giọng điệu + Ngôn ngữ HĐ7 Hướng dẫn tổng kết Chốt nội dung, nghệ thuật + Sách ghi chép cô đúc, lưu truyền Nêu tầm quan trọng thành loià người việc đọc sách, dẫn chứng + Sách kho tàng cất giữ di sản thực tế tinh thần, cột mốc tiến hóa học Nêu ý nghĩa việc đọc thuật nhân loại sách -> vơ quan trọng Giải thích ý nghĩa, liên hệ thực tế - Ý nghĩa đọc sách: + Đọc sách đường tích lũy, nâng cao vốn tri thức + Đọc sách để nâng cao học vấn, phát giới -> cần thiết b Những khó khăn tác hại việc đọc sách không phương pháp: - Sách nhiều khiến người ta khơng Chỉ khó khăn chuyên sâu, nghiềng ngẫm nội lựa chọn sách dung cho thấu đáo Nêu tác hại cách đọc - Sách nhiều khiến ta khó lựa sách sai lầm dẫn chọn, lãng phí thời gian, sức lực chứng thực tế với sách vô bổ Chỉ cách đọc sách + Cách lựa sách + Cách đọc Xác định số phép nghệ thuật VB Đọc ghi nhớ c Phương pháp đọc sách đắn: - Chọn sách có giá trị, có lợi , thuộc lĩnh vực chun mơn - Đọc kĩ, vừa đọc vừa suy ngẫm, khơng đọc tràn lan mà phải có kế hoạch có hệ thống Nghệ thuật: - Bố cục chặt chẽ, hợp lí - Giọng điệu chuyện trị, tâm tình giàu thuyết phục - Ngơn ngữ giàu hình ảnh với cách nói ví von, thú vị III TỔNG KẾT: Ghi nhớ/ Củng cố: Hệ thống hóa kiến thức học Nắm nội dung, ý nghĩa Dặn học bài, soạn mới: - Nắm vựng luận điểm, luận dẫn chứng văn - Phân tích luận theo trình tự bố cục văn - Soạn bài: KHỞI NGỮ + Đặc điểm khởi ngữ gì? + Khởi ngữ có cơng dụng câu? + Cho ví dụ câu có thành phần khởi ngữ nêu tác dụng câu IV Rút kinh nghiệm: Tiết 98 TV: KHỞI NGỮ I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Kiến thức: - Đặc điểm khởi ngữ - Công dụng khởi ngữ Kĩ năng: - Biết nhận diện khởi ngữ câu - Đặt câu có khởi ngữ - Rèn luyện cách nói có khởi ngữ để gây ý vấn đề nói Thái độ: II CHUẨN BỊ: Giaó viên: Bảng phụ, giáo án, SGK, Học sinh: - Soạn theo yêu cầu SGK - Đặt câu có khởi ngữ III TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC: Ổn định: Trả cũ ( Kiểm tra chuẩn bị HS) Dạy mới: GV HS GB HĐ1 Tìm hiểu đặc điểm I ĐẶC ĐIỂM VÀ CƠNG cơng dụng khởi DỤNG CỦA KHỞI NGỮ ngữ Đọc bảng phụ, xác định Vị trí câu quan Treo bảng phụ, hướng dẫn yêu cầu hệ với vị ngữ thực yêu cầu câu hỏi Chỉ từ in đậm a Còn anh, anh khơng ghìm Gạch chủ ngữ, vị ngữ nổi… + Yêu cầu tìm chủ ngữ, vị ngữ câu Thử bỏ từ in đậm, đọc b Giàu, giàu Nhận xét lại câu văn nhận xét ? Các từ in đậm làm nhiệm vụ câu? ( Thử bỏ từ in đậm, HS nhận xét) Chốt ý Vị trí từ in đậm so với chủ ngữ nào? Kết luận vị trí Xác định vai trị từ in đậm Trước khởi ngữ kết hợp với từ ngữ nào? Thuộc lớp từ nào? Liệt kê từ dừng trước từ in đậm, xác định từ loại Yêu cầu đặt câu tương tự Kết luận, đặt câu tương tự Chốt vị trí, cơng dụng khởi ngữ HĐ2 Thực hành luyện tập Treo bảng phụ SGK Chia nhóm, làm vào Yêu cầu lên bảng làm Nêu vị trí khởi ngữ, xác định vai trò kết luận đặc điểm khởi ngữ Tìm thêm từ tương tự Lên bảng vẽ sơ đồ câu có khởi ngữ Đọc ghi nhớ Đọc tập 1, xác định yêu cầu Chỉ từ khởi ngữ, nêu việc nhấn mạnh Nhận xét, kết luận Hướng dẫn làm cịn lại Đặt câu có khởi ngữ Kết luận Nhận xét, tìm thêm khởi ngữ khác thay Củng cố: Hệ thống hóa nội dung học Dặn học bài, soạn - Học thuộc định nghĩa khởi ngữ - Xác định vị trí khởi ngữ câu c Về thể…nghệ, có thể… -> Đứng trước chủ ngữ, khơng quan hệ chủ vị với vị ngữ => dùng nhấn mạnh, nêu đề tài ( khởi ngữ) Khả kết hợp với quan hệ từ: Về/ đối với/còn….+ KN + CNVN VD: Về việc du học, chưa định * Ghi nhớ/ II LUYỆN TẬP 1./8: Tìm khởi ngữ: a Điều này, ông khổ tâm… b Đối với sung sướng… c Một anh bạn… d Làm khí tượng, độ cao… e Đơí với cháu, thật đột ngột 2/8 Viết câu có khởi ngữ từ in đậm a Làm bài, anh cẩn thận b Hiểu tơi hiểu rồi, giải tơi chưa giải 3/8 Đặt câu có sử dụng khởi ngữ: - Về ăn uống, cô kiêng - Đối với cháu, ông thương yêu - Xem lại tập làm thêm tập tương tự - Soạn bài: PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP + Đọc đoạn văn trang xác định vấn đề, cách lập luận + Xác định cách lập luận IV Rút kinh nghiệm: Tiết 99 PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Kiến thức: - Đặc điểm phép lập luận phân tích tổng hợp - Sự khác biệt hai phép lập luận phân tích tổng hợp - Tác dụng phép lập luận phân tích tổng hợp VB nghị luận Kĩ năng: - Biết nhận diện phép lập luận phân tích tổng hợp - Vận dụng phép lập luận phân tích tổng hợp tạp lập văn nghị luận Thái độ: II CHUẨN BỊ: Giaó viên: Giáo án, SGK, tham khảo tài liệu Học sinh: - Soạn theo yêu cầu SGK - Đặt câu có khởi ngữ III TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC: Ổn định: Trả cũ ( Kiểm tra chuẩn bị HS) Dạy mới: GV HS GB HĐ1 Hướng dẫn tìm hiểu I TÌM HIỂU PHÉP LẬP phép phân tích tổng hợp Đọc yêu cầu LUẬN PHÂN TÍCH VÀ Cho HS tiếp xúc VB: Trang TỔNG HỢP phục Xác định vấn đề nêu ra, Ví dụ/9: Đoạn văn Trang Định hướng làm theo yêu ý triển khai vấn đề ( luận phục cầu: điểm chính) câu kết luận MB: Nêu vấn đề - Bàn vấn đề gì? “Khơng kể….mọi người” - Bàn nào? -> Dẫn chứng để nói cách + luận điểm lớn gì? ăn mặc hợp lẽ người + Mỗi luận điểm trình TB: Phân tích bày sao? “Người ta nói…chí lí” + Câu mang tích chất Nêu phép lập luận từ Nêu luận điểm phân tích tổng hợp lại vấn đề? đoạn văn luận điểm Nhận xét chung cách lập Nêu đặc điểm phép phân - Ăn mặc hợp hồn cảnh luận VB tích, tổng hợp - Ăn mặc hợp văn hóa, đạo đức, mơi trường Chốt đặc điểm phép phân tích, tổng hợp Chốt ghi nhớ HĐ2 Hướng dẫn luyện tập Định hướng yêu cầu giải Cho HS đọc đoạn văn Luận điểm “ Học vấn…” làm sáng tỏ chi tiết nào? Kết luận Hướng dẫn nhà làm 2, 3,4 KB: Tổng hợp Trang phục đẹp hợp văn hóa, mơi trường, đạo đức -> Phép phân tích tổng hợp * Ghi nhớ/10 Đọc ghi nhớ II LUYỆN TẬP Kĩ phân tích “ Bàn Đọc yêu cầu tập 1/6, tìm đọc sách” ý phân tích làm rõ luận 1/6 Phân tích làm sáng tỏ điểm đ4 yêu cầu luận điểm : “Học vấn …” Đọc ý phân tích trước - Học vấn nhân loại lớp sách lưu truyền lại Nhận xét, bổ sung - Sách trở thành kho tàng quí báu chứa đựng học thuật mới, bỏ bị lạc hậu 2/6 Những lí phải chọn sách Tương tự làm yêu cầu 3/6;4/6: Phân tích sâu, rõ chi tiết vấn đề Bài 3,4 đọc, nhà làm thuyết phục Củng cố: Hệ thống hóa kiến thức học Dặn học bài, soạn - Học thuộc định nghĩa phân tích, tổng hợp - Xem đoạn văn SGK trang 11 xác định phép lập luận, cách lập luận - Chỉ câu tổng hợp, yếu tố phân tích đoạn văn IV Rút kinh nghiệm: Tiết 100 TLV: LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: I/Mục tiêu: Giúp HS có khả PT tổng hợp lập luận +kĩ nhận diện VB Pt TH +Kĩ viết VB PT-TH II/Chuẩn bị: GV: SGK/G/A HS: SGK, soạn III/Các bước lên lớp: 1.ổn định tố chức 2.KTBC: Nêu vai trò phép PT-TH? 3.Bài mới: Hoạt động thầy Hoạt động trò Nội dung- Ghi bảng *Hoạt động1: Giúp HS nhận diện VB pt I.Nhận diện: GV định HS đọc VB a, b/sgk *Đoạn văn A: Câu hỏi thảo luận Chỉ LĐ trình tự phân tích ĐV a, b? 1.Ví dụ: a.LĐ:”Thơ hồn lẫn -Đại diện nhóm trình xác, hay bài” bày b.Trình tự: -Nhóm khác nhận xét, bổ -Cái hay thể diệu GV chia nhóm : Nhóm 1, đoạn sung xanh:xanh ao, xanh hồ, xanh văn A sóng, xanh tre, xanh trời, xanh Nhóm 3, đoạn bèo (Phối hợp màu xanh văn B khác nhau) GV nhận xét bổ sung *Hoạt động 2: Hướng dẫn thực hành PT vấn đề GV dẫn vào v.đ :Hiện phấn đấu XD XH học tập, nghĩa ng có quyền h/tậpvà có nhu cầu học H:Đọcyêu cầu BT2 Câu hỏi thảo luận -Cái hay thể cử động: thuyền nhích , sóng gợn tí, đưa vèo, tầng mây lơ lửng, cá động -Cái hay thể vần thơ: tử vận hiểm hóc, kết hợp với từ với ngữ tự nhiên, không non ép *Đoạn văn B: a.LĐ: Mâú chốt thành đạt đâu b.Trình tự: -Thứ nhất, nguyên nhân khách quan(đây ĐK cần):gặp thời, h/cảnh, điều kiệ học tập thuận lợi , tài trời phú 1.Th/nào học qua loa đối phó?Những biểu nó? -Thứ 2, nguyên nhân chủ quan(đây ĐK đủ):tinh thần kiên trì phấn đấu, h/tập khơng , mệt mỏi kh ngừng trau đồi phẩm chất đạo đức tốt đẹp Bản chất lối học đối phó II.Thực hành P/tích vấn đề: tác hại nó? BT2/12: 1.Học qua loa đối phó a.Biểu học qua loa: *H/động 3: Giúp HS thực hành PT VB +Học khơng có đầu có đi, khơng đến nơi đến chốn; khg có k/thức bản, hệ thống Tại phải đọc sách? +Học cốt để khoe có thực đầu óc trống rỗng y/cầu HS dựa vào VB”Bàn đọc sách”của Chu Quang Tiềm Nêu y/cầu BT3 b.B/hiện học đối phó: +Học cốt để thầy cô không trách, cha mẹ khg rầy la;chỉ lo giải v/đề trước mắt thi cử, k/tra không bị điểm GV: Đọc sách vô cần thiết phải biết chọn sách mà đọc phải biết cách đọc có hiệu +_Học k/thức nông cạn khiến ng học trở nên dốt nát c.Bản chất lối học đối phó tác hại *Bản chất: -Có h/thức học tập như: Cũng đến lớp, đọc sách, có điểm thi, có cấp Hs trao đổi, thảo luận cử đại diện nhóm trình bày -Khơng có thực chất: đầu óc rỗng tuếch hỏi khg biết, làm việc hỏng Nhận xét, bổ sung *Tác hại: -Đối với XH: Những kẻ học đối phó trở thành gánh nặng lâu dài cho XH nhiều mặt k/tế, đạo đức, tư tưởng, lối sống -Đối với thân: Những kẻ khg có hứng thú h/tập hiệu h/tập ngày thấp III.Thực hành phân tích VB BT3:Phân tích lí khiến người phải đọc sách -Sách kho tri thức nhân loại tich luỹ từ nghìn năm.Vì muốn có hiểu biết phải đọc sách HS đọc xác định yêu cầu bt Thảo luận, trình bày Nhận xét, bổ sung -Tri thức in sách bao gồm k/thức KH k/nghiệm thực tiễn đúc kết, coi mặt ng có nhu cầu h/tập hiểu biết; khg đọc sách bị lạc hậu khg thể tiến -Càng đọc sách c/ta thấy k/thức nhân loại mênh mơng đại dương, cịn hiểu biết c/ta vơ nhỏ bé 4.Củng cố: Nhắc lại vai trò phép LL PT-TH? 5.Hướng dẫn nhà -Học lại ghi nhớ -làm BT -Soạn bài:Tiếng nói văn nghệ IV Rút kinh nghiệm: Duyệt, Ngày: / / 2017 P.Hiệu trưởng Lâm Phi Long TUẦN 21 Ngày soạn: 09/01/2017 Tiết: 101,102 Văn bản: TIẾNG NĨI CỦA VĂN NGHỆ (Trích) Nguyễn Đình Thi I/Mục tiêu cần đạt: *Giúp HS:-Hiểu nội dung VN sức mạnh kì diệu đ/sống người qua đoạn trích nghị luận ngắn, chặt chẽ, giàu h/ảnh -Rèn kĩ đọc , hiểu phân tích văn nghị luận II/Chuẩn bị: GV: ảnh chân dung Nguyễn Đình Thi, giáo án HS:bài soạn III/Các bước lên lớp: 1.ổn định tổ chức 2.KTBC: Tác giả Chu Quang Tiềm khuyên nên chọn sách đọc sách nào? Em học lời khuyên đến đâu? 3.Bài mới: * Giới thiệu bài: Hoạt động thầy Hoạt động trị *H/động 1:Hướng dẫn tìm hiểu tác giả, t/phẩm Nội dung- Ghi bảng I.Tìm hiểu chung 1.Tác giả: TRình bày hiểu biết HS dựa vào SGK trả lời em NĐThi? -NĐThi(1924-2003), quê Hà Nội -Là thành viên tổ chức VH cứu quốc, Đảng CS th/lập 1943 -Ông làm văn , viết thơ, s/tác nhạc, soạn kịch, viết lí luận phê bình 2.Tác phẩm: Hồn cảnh sáng tác VB trích? Đọc giải thích từ khó HS dựa vào thích SGK -Tiểu luận”Tiếng nói VN”viết 1948 trả lời In Mấy v/đề VH- ... hay thể diệu GV chia nhóm : Nhóm 1, đoạn sung xanh:xanh ao, xanh hồ, xanh văn A sóng, xanh tre, xanh trời, xanh Nhóm 3, đoạn bèo (Phối hợp màu xanh văn B khác nhau) GV nhận xét bổ sung *Hoạt... tự: -Thứ nhất, nguyên nhân khách quan(đây ĐK cần):gặp thời, h/cảnh, điều kiệ học tập thuận lợi , tài trời phú 1.Th/nào học qua loa đối phó?Những biểu nó? -Thứ 2, nguyên nhân chủ quan(đây ĐK đủ):tinh... nhớ a, b/ SGK in đậm anh, anh nghĩ rằng, Câu hỏi thảo luận anh chạy Các từ in đậm VD a, b Thể thái độ tin cậy ->Thể thái độ tin cậy thể thái độ người nói? cao chưa cao cao b, Anh quay lại nhìn