Mục đích nghiên cứu
Đề tài “Phật giáo trong đời sống văn hóa của cộng đồng cư dân Singapore” khám phá vai trò và ảnh hưởng của Phật giáo đối với văn hóa vật chất và tinh thần của Singapore qua các thời kỳ Chúng tôi mong muốn tổng hợp và đánh giá mức độ ảnh hưởng của Phật giáo trong hiện tại, đồng thời dự đoán những xu hướng phát triển của Phật giáo trong tương lai.
Lịch sử nghiên cứu đề tài
Nhiều công trình và bài viết trong và ngoài nước đã nghiên cứu về lịch sử, văn hóa và tôn giáo của Singapore, cùng với các nghiên cứu về Đông Nam Á có đề cập đến quốc gia này Hơn nữa, một số tài liệu nghiên cứu về Malaysia cũng xem xét những giai đoạn đầu của Singapore trước khi tách khỏi liên bang Malaysia.
Tài liệu nghiên cứu về Phật giáo tại Singapore ở Việt Nam còn hạn chế Trong quá trình thực hiện đề tài, chúng tôi đã tiếp cận một số quyển sách quan trọng.
Trịnh Huy Hóa (2003) trong tác phẩm “Đối thoại với các nền văn hóa: Singapore” xuất bản bởi NXB Trẻ, Tp HCM, đã mô tả chi tiết về lối sống, ẩm thực, ngôn ngữ, trang phục, lễ hội và các thú vui giải trí của người Singapore Qua đó, tác giả giúp độc giả có cái nhìn tổng quát về phong tục tập quán của các cộng đồng cư dân tại đất nước Singapore đa tộc.
Gretchen Liu, trong tác phẩm "Singapore, Lịch sử bằng tranh 1819 – 2000" xuất bản năm 1999, đã giới thiệu hơn 1.200 hình ảnh về Singapore từ thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX Những bản phác thảo, bản khắc, hình chụp và tranh màu nước được thu thập từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau, giúp độc giả dễ dàng hình dung quá trình phát triển của Singapore từ những ngày đầu thành lập.
− “100 địa điểm lịch sử của Singapore”, NXB Archipelago Press hợp tác với
Vào năm 2002, Cơ quan Di sản Quốc gia đã giới thiệu về các tòa nhà và địa điểm lịch sử cổ xưa tại Singapore, bao gồm nhà thờ, đền chùa, giáo đường và bảo tàng Bên cạnh đó, cơ quan cũng cung cấp thông tin sơ lược về di sản lịch sử và văn hóa phong phú của đất nước này.
Cuốn sách "Văn hóa du lịch Châu Á – Singapore" của Vũ Thị Hạnh Quỳnh, xuất bản năm 2007, cung cấp cái nhìn tổng quan về con người và đất nước Singapore Đây là một cẩm nang du lịch hữu ích cho những ai muốn tìm hiểu về Singapore, đặc biệt là cho du khách đang có kế hoạch đến thăm quốc gia này.
− Nguyễn Quốc Lộc – Nguyễn Công Khanh – Đoàn Thanh Hương (biên soạn),
Vào năm 2004, cuốn sách "Tổng quan về ASEAN và tiềm năng Thành phố Hồ Chí Minh trong tiến trình hội nhập" do NXB Tổng Hợp Tp.HCM xuất bản đã trình bày chi tiết về quá trình thành lập và phát triển của Hiệp hội các nước Đông Nam Á Cuốn sách cũng giới thiệu về các quốc gia thành viên, bao gồm thông tin về đất nước, con người, lịch sử, văn hóa và tôn giáo của từng quốc gia trong khu vực.
Trevor Ling, trong tác phẩm năm 1992 "Singapore: Phát triển Phật giáo trong một nhà nước thế tục", đã giới thiệu về các đền chùa Phật giáo tại Singapore cùng với quá trình hình thành và phát triển của các giáo hội Phật giáo ở đây.
In "State, Society and Religious Engineering – Towards a Reformist Buddhism in Singapore," Dr Kuah-Pearce Khun Eng presents years of research on the evolution of Buddhism in modern Singapore The book offers a comprehensive overview of how Buddhism has adapted and developed amidst the challenges of modernization and industrialization, highlighting its transformation to thrive in Singapore's dynamic society.
Cuốn sách "Buddhism in Singapore – a short narrative history" của Y D Ong (2004) cung cấp một cái nhìn tổng quan về lịch sử Phật giáo tại Singapore từ xa xưa đến hiện tại Tác phẩm này không chỉ khám phá quá trình phát triển của Phật giáo mà còn nhấn mạnh ảnh hưởng ngày càng sâu rộng của nó trong đời sống của người dân Singapore.
Hiện nay, có nhiều trang thông tin điện tử cung cấp kiến thức về đất nước và con người Singapore, đặc biệt là các trang do Hiệp hội Phật giáo Singapore hoặc tín đồ Phật giáo thành lập Những trang này giúp những ai quan tâm đến Phật giáo dễ dàng tìm hiểu về Phật giáo nói chung và Phật giáo Singapore nói riêng.
Các nghiên cứu trên cung cấp tài liệu quý giá cho luận văn, tập trung vào lịch sử và sự phát triển của Phật giáo tại Singapore Bài viết sẽ tiếp tục khám phá ảnh hưởng của Phật giáo đối với đời sống người dân tại đảo quốc này và định hướng phát triển của Phật giáo Singapore trong tương lai.
Phương pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu
Phương pháp nghiên cứu chủ yếu của luận văn là đa ngành, liên ngành, phân tích và tổng luận các yếu tố văn hóa trong phạm vi nghiên cứu
Phương pháp lịch sử để phân ra từng giai đoạn lịch sử của đạo Phật tại Singapore gắn liền với lịch sử của đất nước Singapore, con người Singapore
Nguồn tài liệu bao gồm các tác phẩm nghiên cứu trong và ngoài nước, bao gồm sách về lịch sử, nhân học văn hóa, và tài liệu trực tuyến bằng các thứ tiếng Việt, Anh, và Hoa Tổng quan về nguồn tư liệu có thể được phân loại rõ ràng.
− Tài liệu về tiếng Việt liên quan về đạo Phật ở Singapore và văn hóa Singapore…
− Tài liệu bằng tiếng nước ngoài viết về Singapore như tôn giáo, tín ngưỡng, phong tục tập quán, văn hóa nghệ thuật, …
Ngoài ra, các tài liệu về văn hóa Ấn Độ và văn hóa Đông Nam Á cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu biết về văn hóa Singapore.
Những tài liệu tham khảo nêu trên được tập hợp từ các thư viện và qua các phương tiện thông tin đại chúng.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Luận văn này làm rõ ảnh hưởng của Phật giáo đối với văn hóa người dân Singapore, cung cấp cái nhìn khoa học và toàn diện về vai trò của các tôn giáo, đặc biệt là Phật giáo, trong xã hội Singapore qua các thời kỳ.
Bố cục luận văn
Luận văn ngoài phần dẫn nhập và kết luận, phần tài liệu tham khảo, phần phụ lục (hình ảnh) thì gồm có 2 chương:
− Chương 1: Phật giáo trong không gian văn hóa của cộng đồng cư dân Singapore
− Chương 2: Phật giáo trong đời sống văn hóa tinh thần của cộng đồng cư dân Singapore hiện nay.
PHẬT GIÁO TRONG KHÔNG GIAN VĂN HÓA CỦA CỘNG ĐỒNG CƯ DÂN SINGAPORE
KHÁI QUÁT VỀ ĐẤT NƯỚC, CON NGƯỜI Ở SINGAPORE
Singapore là một quốc gia Đông Nam Á, đồng thời là tên của thành phố và đảo Tên gọi Singapore có nhiều cách giải thích, trong đó theo tiếng Phạn có nghĩa là “Thành sư tử” hoặc “chòm sao sư tử” Trong “Đại trí độ luận” của Long Thọ Bồ Tát, có ghi rằng “Phật là sư tử trên bầu trời”, cho thấy Singapore – “thành phố sư tử” còn mang ý nghĩa là “Thánh địa của Phật”.
Từ thế kỷ XI đến XIII, Singapore được biết đến với tên gọi Temasek, có nghĩa là “Thành phố biển” trong tiếng Mã Lai, mặc dù một số học giả cho rằng tên này cũng có thể mang ý nghĩa “sông hồ” Ngoài ra, theo một giả thuyết khác, tên gọi này có nguồn gốc từ tiếng Java, có nghĩa là “nhôm”, liên quan đến dãy núi Bukit Timar nơi sản xuất nhôm, và trong bản đồ hàng hải, Timar được ghi là Temasek.
Theo cuốn “Mã Lai Biên niên sử” khoảng năm 1150, Hoàng tử Nila Utama từ vương quốc Sri Vijaya ở Sumatra đã đến đảo này để tránh bão và tình cờ gặp một con vật lạ Người dân địa phương đã gợi ý cho Hoàng tử xây dựng một thành phố và đặt tên là “Singa Pura”, có nghĩa là Thành sư tử Từ đó, tên gọi này đã trở thành tên của cả quốc gia Singapore.
Singapore, tọa lạc ở cực Nam bán đảo Malacca, giáp Malaysia ở phía Bắc và Indonesia ở phía Đông Nam, đóng vai trò là một điểm chiến lược quan trọng trên tuyến đường giao thương hàng hải giữa phương Đông và phương Tây.
Singapore có tổng diện tích 647,8 km², đứng thứ 11 ở Đông Nam Á và thứ 176 trên thế giới Đảo chính của Singapore có diện tích 580,6 km², với 150,5 km bờ biển và khoảng 58 đảo nhỏ xung quanh.
Singapore có địa hình chủ yếu là bình nguyên, gò đống và đầm lầy, với con sông Stelita dài 15 km là sông lớn nhất Quốc gia này hầu như không có tài nguyên thiên nhiên và đất đai kém màu mỡ Khí hậu Singapore là nhiệt đới gió mùa với nhiệt độ ổn định Tuy nhiên, vị trí chiến lược của Singapore trên tuyến đường thương mại Đông-Tây đã giúp quốc gia này phát triển thành một hải cảng lớn, với nền công nghiệp hiện đại và trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn.
1.1.2 Con người và các đặc trưng văn hóa :
Singapore là một quốc gia đô thị đa tộc với dân số khoảng 4,7 triệu người, bao gồm 20 tộc người chính, trong đó có 3 nhóm lớn: Hoa, Mã Lai và Ấn Độ Cụ thể, tỷ lệ dân số là 77,7% người Hoa, 14,1% người Mã Lai, 7,1% người Ấn Độ và 1,1% người lai Âu Á.
Năm 1819, khi Anh chiếm đảo Singapore, chỉ có 150 người sinh sống, chủ yếu là người Mã Lai và Hoa Đến năm 1824, dân số tăng lên 4,6 ngàn người Mã Lai, 3,6 ngàn người Hoa và 0,8 ngàn người Ấn Đến thế kỷ XIX, số người Hoa đã tăng lên 28 ngàn, chiếm nửa dân số, nhờ vào sự phát triển của ngành cao su và dầu cọ Từ đầu thế kỷ XX, lượng người Hoa nhập cư tăng mạnh, từ 150-250 ngàn lên đến 360 ngàn, chủ yếu từ các tỉnh miền Nam Trung Quốc như Phúc Kiến và Quảng Tây Các nét văn hóa và đặc điểm riêng của từng nhóm người vẫn được duy trì và phát triển tại Singapore.
Vào những năm 30 của thế kỷ XIX, sự tan rã của các công xã và tình trạng nông dân không có ruộng đất cùng với sự suy thoái của ngành thủ công nghiệp đã dẫn đến hàng ngàn người Ấn di cư đến Singapore Ngoài ra, dân số Singapore cũng gia tăng nhờ sự di cư của các tộc người thuộc nhóm Nam Đảo từ Mã Lai và Indonesia.
Do sự sắp đặt của chính quyền thuộc địa Anh, các cộng đồng dân tộc tại Singapore đã được phân chia lãnh thổ ngay từ đầu Người Hoa chủ yếu tập trung ở các cửa sông và bờ biển phía Đông Nam, nơi trở thành trung tâm thương mại Trong khi đó, người Mã Lai sống rải rác khắp các đảo mà không có sự tập trung như người Hoa Người Ấn thì định cư gần khu phố của người Âu và người Hoa.
Ngày nay, tại People Park vẫn còn tồn tại nhiều khu phố cổ của người Hoa, trong khi khu phố cổ của người Ấn nằm ở phố Saragoon Bên cạnh đó, khu vực North Bridge và Orchant cũng là nơi có các khu phố của người Âu, tạo nên sự đa dạng văn hóa đặc sắc.
Trong cộng đồng người Âu tại Singapore, người Anh chiếm đa số Bên cạnh đó, người Âu – Á, bao gồm Âu – Hoa, Âu – Ấn và một số ít người lai Âu – Mã, tạo thành một tầng lớp trung gian rõ rệt trong xã hội Singapore.
Singapore là một quốc gia đa tộc với mỗi tộc người mang những nét văn hóa độc đáo riêng Những đặc trưng văn hóa này được thể hiện qua phong tục tập quán và được gìn giữ qua thời gian, phản ánh giá trị văn hóa truyền thống của đất nước.
Văn hóa người Mã Lai tại Singapore thể hiện qua tôn giáo và phong tục tập quán, với luật Islam và chế độ Sultan duy trì sự đoàn kết và thái độ an phận trong cộng đồng Người theo đạo Islam kiêng rượu và thịt lợn, trong khi người Ấn Độ theo Hindu giáo có những đặc điểm riêng như phụ nữ thường có chấm đỏ trên trán và nam giới dùng thắt lưng trắng Khi giao tiếp, họ chắp tay trước ngực và cởi dép khi vào nhà, đồng thời kiêng ăn thịt bò.
Người Singapore gốc Hoa tin rằng màu đen mang lại vận xui, trong khi màu hồng và đỏ được xem là biểu tượng của sự may mắn, tài lộc và niềm vui Màu đỏ tượng trưng cho sự trang nghiêm, nhiệt huyết và dũng cảm Ngoài ra, người gốc Hoa ưa chuộng các con số chẵn, đặc biệt là số 2, 6, và 8, được coi là may mắn, trong khi số 4 và 7 lại bị xem là không may.
NHỮNG ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA PHẬT GIÁO TRONG VĂN HÓA XÃ HỘI Ở SINGAPORE
Vào năm 1987, một buổi triển lãm đặc sắc đã diễn ra, trưng bày những bức tượng về Đức Phật, nổi bật với hàng ngàn đèn hoa được thắp sáng, trang trí bằng hình ảnh Đức Phật và cuộc sống con người, thu hút hơn 50.000 người tham dự Hằng năm, vào dịp Tết, các tín đồ Phật giáo Tiểu thừa thường đến Đại sứ quán Thái Lan trên đường Orchard để cúng thức ăn cho các nhà sư Số lượng người tham gia cúng ngày càng tăng, dẫn đến việc chuyển đồ cúng đến bảy ngôi đền Phật giáo khác như Wat Ananda Metyarama, Sri Lankaramaya, Myanmar, Uttamayanmuni, Palelai, Kancanarama và Wat Pulau Ubin.
Tại các đền chùa Phật giáo Tiểu thừa, vào ngày Chủ nhật, thường tổ chức thuyết giảng về cuộc sống và Phật giáo cho trẻ em, đồng thời mở các cuộc thảo luận dành cho người lớn Các thành viên người Hoa cũng thường xuyên tham gia lớp học tiếng Pali và tìm hiểu các giáo lý của Phật giáo Tiểu thừa.
1.3 ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA PHẬT GIÁO TRONG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA XÃ HỘI Ở SINGAPORE:
1.3.1 Đặc điểm của Phật giáo ở Singapore:
Tại Singapore, có sự đa dạng về các dòng phái Phật giáo như Phật giáo Đại thừa, Phật giáo Tiểu thừa và Phật giáo Tây Tạng, nhưng chúng luôn duy trì sự gắn bó và hòa hợp với nhau.
Phật giáo là một trong những tôn giáo chính tại Singapore, nhưng thực tế, nó không hoàn toàn giống với Phật giáo ở các nơi khác Điều này xuất phát từ sự đa dạng của các thành phần trong xã hội Singapore, nơi mà nhiều tín ngưỡng và lễ nghi không hoàn toàn phù hợp với những quy định trong kinh điển Phật giáo.
Có khoảng 50% người dân Singapore tự cho mình là Phật tử nhưng họ cũng không thống nhất với nhau về quan niệm [32: 130]
Phật giáo Singapore mang đậm ảnh hưởng văn hóa Trung Hoa, thể hiện sự đa dạng không chỉ trong tôn giáo mà còn trong các giá trị xã hội Đạo Khổng nhấn mạnh đạo đức và trách nhiệm xã hội, điều này cũng phản ánh trong Phật giáo, nơi mà các nguyên tắc đạo đức được xây dựng dựa trên sáu khuôn mẫu tương quan xã hội được mô tả trong bộ kinh Sigalovada.
Một khía cạnh quan trọng của sự liên kết giữa đạo Khổng và đạo Phật là chúng bổ sung cho nhau một cách hữu cơ Tại Singapore hiện nay, mối quan hệ này phản ánh sự tương quan chức năng của chúng từ những thời kỳ đầu ở Trung Hoa Sự liên kết này có thể được nhận thấy từ thời kỳ Phật giáo phát triển mạnh mẽ sau thời Hán, qua các tư tưởng và thực hành nhằm đáp ứng nhu cầu đặc biệt trong giai đoạn rối ren của lịch sử Trung Hoa.
Giáo hội Phật giáo đóng vai trò quan trọng trong nhiều hình thức văn hóa Phật giáo tại Đông Nam Á, đặc biệt là ở Singapore Tại đây, Giáo hội không chỉ là một tổ chức tôn giáo thuần túy mà còn hoạt động như một hiệp hội dân sự, thể hiện sự kết hợp giữa tôn giáo và cộng đồng.
Trong giáo hội Phật giáo Singapore, hay còn gọi là Shangha, các chức sắc không chỉ là chuyên gia trong nghi lễ tôn giáo mà còn cần có kiến thức về viết sách và kinh kệ, đồng thời tham gia tích cực vào các hoạt động an sinh xã hội.
Giáo hội Phật giáo Singapore, được biết đến với tên gọi Singapore Buddhist Sangha Organization (SBSO), là tổ chức chính thức duy nhất cho các vị sư đã thụ phong tại Singapore, với trụ sở chính tại chùa Phor Kark See Để trở thành hội viên, ứng viên cần có sự giới thiệu từ một hội viên hiện tại và cung cấp chứng minh lý lịch cũng như giấy tờ cư trú tại Singapore Ngoài SBSO, các nhà sư từ nước ngoài còn nhận được hỗ trợ từ Singapore Buddhist Federation (SBF), tổ chức bao gồm cả sư và tín đồ Phật tử, chủ yếu là người Hoa Tuy nhiên, do một số nhà sư chỉ nói thổ ngữ địa phương, việc sử dụng tiếng Quan Thoại trong SBF có thể hạn chế sự tham gia của họ Ngược lại, SBSO tổ chức các buổi họp bằng tiếng Anh và tiếng Thái, tạo điều kiện cho nhiều sư tham gia hơn Do đó, để tham gia cả hai tổ chức, các nhà sư cần thông thạo cả tiếng Anh và tiếng Quan Thoại, điều này khiến số lượng nhà sư đáp ứng được yêu cầu này trở nên hiếm hoi.
Giáo hội Phật giáo là một điểm nhấn trong việc phát triển nền Phật giáo tại Singapore, nổi bật hơn so với nhiều quốc gia Đông Nam Á khác Sự phát triển mạnh mẽ của các hội, hiệp hội Phật giáo ở Singapore chủ yếu do các tín đồ Phật giáo đời thường đóng góp.
Các tổ chức tôn giáo tại Singapore thường có sự giao thoa và tương tác lẫn nhau Chùa Qi Shi Lin, được thành lập vào cuối năm 1950 trên đường Kim Yam, là một trong những địa điểm quan trọng cho cộng đồng Phật giáo, nơi diễn ra các hoạt động tụng niệm và hội họp Ngày nay, chùa này đã trở thành một tu viện Phật giáo lớn với nhiều tòa nhà và thư viện sách Phật giáo bằng tiếng Hoa và tiếng Anh Vào các ngày cuối tuần, đặc biệt là chủ nhật, chùa thu hút nhiều tín đồ, trong đó người lớn tuổi thường đến tụng kinh, trong khi giới trẻ thường ghé thăm thư viện để đọc sách.
Tu viện Phật giáo Singapore là một trong những biểu tượng sớm nhất của Hiệp hội Phật giáo, với nhiều Hiệp hội được thành lập xung quanh nó.
− Tu viện Grace, Punggol (phía Bắc của đảo quốc);
− Thư viện Phật giáo, tòa nhà Hoa Nam (đường Foch);
− Hội Phật giáo Mahaprajna (đường Foch);
− Liên đoàn Phật giáo, Jalan Senyum;
− Các Hiệp hội Phật giáo tại các trường Đại học (Đại học Quốc gia Singapore, Viện công nghệ Nanyang, Bách khoa Singapore);
− Liên đoàn Phật giáo Singapore;
− Hiệp hội Phật giáo Trung Hoa Singapore;
− Hội Phật học Cakra, 40 Jalan Eunos;
− Hội Phật học, Những người bạn của Phật giáo Singapore;
− Hội Phật Sasana Singapore (nguồn gốc Tây Tạng), (đường Topaz);
− Tổ chức Phật giáo Singapore – Yana (trước đây là tổ chức thanh niên Phật tử)
Tất cả các tổ chức này đều có đặc điểm chung là được hình thành từ các tập thể hội viên hoạt động liên tục và được công nhận.
Tu viện Grace có sức chứa lên đến 500 người, nơi thường xuyên diễn ra các buổi tụng kinh Để tham gia, mọi người cần phải “xin ẩn náu”, tức là đã thực hiện lễ xác nhận niềm tin vào Đức Phật, Phật học và giáo hội, điều này thể hiện qua trang phục áo dài của họ trong sảnh đường Ngoài ra, tu viện còn phát hành nguyệt san, giới thiệu các hoạt động của mình và cung cấp những bài báo giáo dục về Phật giáo dành cho cả trẻ em và người lớn.
1.3.2 Vai trò và ảnh hưởng của Phật giáo đối với đời sống văn hóa xã hội ở Singapore: Ở Singapore, Phật tử chiếm 42,5% dân số Tuy nhiên hầu như có thể thấy tại đình để vào tu tại các tu viện Do đó Singapore có rất ít nhà sư và họ buộc phải mời các nhà sư ở nơi khác đến để giảng dạy hoặc khi cần thực hiện các lễ lạc Phật giáo một cách chuyên nghiệp