NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ TỘI PHẠM CỜ BẠC
Những vấn đề lý luận về các tội phạm về cờ bạc
Tội phạm là hiện tượng xã hội tiêu cực đã tồn tại từ lâu trong lịch sử nhân loại, và chỉ khi nhà nước và pháp luật ra đời, tội phạm mới được định danh và trở thành vấn đề quan trọng cần được quan tâm Nhà nước quy định những hành vi nguy hiểm cho xã hội là tội phạm và áp dụng trách nhiệm hình sự đối với những người cố ý thực hiện các hành vi này Do đó, tội phạm mang tính chất pháp lý, nhưng lại có tính chất tiêu cực, thể hiện sự chống đối Nhà nước và xã hội, gây ảnh hưởng xấu đến lợi ích chung của cộng đồng, xâm phạm trật tự an toàn xã hội cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân.
Theo Bộ luật hình sự Việt Nam năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017), quan điểm về tội phạm được quy định rõ ràng tại Điều 8, thể hiện giá trị pháp lý hiện hành của nhà nước.
Tội phạm là hành vi vi phạm pháp luật, được quy định trong Bộ luật hình sự, do cá nhân hoặc tổ chức có năng lực trách nhiệm thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý Những hành vi này xâm phạm đến độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia.
Hành vi xâm phạm Tổ quốc, chế độ chính trị, kinh tế, văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân, và quyền con người sẽ bị xử lý theo quy định của Bộ luật Hình sự Tuy nhiên, những hành vi có dấu hiệu tội phạm nhưng không gây nguy hiểm nghiêm trọng cho xã hội sẽ không được coi là tội phạm và sẽ được xử lý bằng các biện pháp khác.
Các tội phạm về cờ bạc là một phần cụ thể trong khái niệm tội phạm nói chung, bao gồm ba tội danh chính: tội đánh bạc, tội tổ chức đánh bạc và tội gá bạc.
Tội đánh bạc là hành vi tham gia vào các trò chơi tổ chức bất hợp pháp, trong đó người chơi có thể thắng hoặc thua kèm theo việc nhận hoặc mất lợi ích vật chất đáng kể, như tiền hoặc tài sản khác Hành vi này không chỉ gây hại cho cá nhân và gia đình người chơi mà còn góp phần vào sự gia tăng tệ nạn xã hội và các loại tội phạm khác.
Tội tổ chức đánh bạc là hành vi mà người chủ mưu, cầm đầu, hoặc chỉ huy cưỡng bức, đe dọa người khác tham gia trò chơi có được thua bằng tiền hoặc tài sản dưới bất kỳ hình thức nào Cần phân biệt giữa tội tổ chức đánh bạc và tội phạm có tổ chức theo Điều 20 Bộ luật hình sự, vì tội tổ chức đánh bạc yêu cầu ít nhất hai người tham gia đánh bạc Hành vi này cũng tương tự như các tội tổ chức khác, chẳng hạn như tổ chức, cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài trái phép theo Điều 275 Bộ luật hình sự.
Tội gá bạc là hành vi sử dụng địa điểm do mình quản lý, như nhà ở, cửa hàng, khách sạn, hoặc phương tiện giao thông, để cho người khác đánh bạc và thu tiền (tiền hồ) Hành vi này còn được gọi là chứa gá bạc Nếu chỉ dựa vào việc sử dụng địa điểm cho đánh bạc, hành vi này tương tự như việc chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy theo Điều 198 Bộ luật hình sự Tuy nhiên, khác với việc chứa chấp ma túy có thể không thu tiền, hành vi gá bạc bắt buộc phải có việc thu tiền hồ Nếu chỉ vì nể nang cho người khác sử dụng địa điểm để đánh bạc mà không thu tiền, thì không được coi là gá bạc Do đó, yếu tố bắt buộc để xác định hành vi gá bạc là việc thu tiền hồ.
1.1.2 Các yếu tố cấu thành tội phạm về cờ bạc a Khách thể của tội phạm
Các quan hệ xã hội được Bộ luật hình sự Việt Nam bảo vệ nhằm ngăn chặn sự xâm hại từ tội phạm, giúp bảo vệ những quyền lợi có thể bị tổn hại và tránh những thiệt hại đáng kể.
Hành vi phạm tội liên quan đến đánh bạc trái pháp luật bao gồm việc tham gia, tổ chức và tạo điều kiện cho các hoạt động đánh bạc giữa ít nhất hai người, với mục đích thắng thua bằng tiền hoặc hiện vật qua nhiều hình thức như lô đề, cá độ, xóc đĩa, đỏ đen, và tá lả Những hành vi này không chỉ gây hại cho nếp sống văn minh mà còn làm suy giảm nhân cách của người tham gia, dẫn đến thiệt hại về vật chất và tinh thần cho nhiều gia đình và cá nhân Hệ quả là sự gia tăng của các loại tội phạm và tệ nạn xã hội khác.
Mặt khách quan của tội đánh bạc được xác định qua hành vi phạm tội, phương tiện thực hiện và các điều kiện xử lý hình sự Tội đánh bạc không chỉ xâm phạm đến các giá trị xã hội mà còn gây nguy hiểm đáng kể cho cộng đồng, vi phạm các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam.
Hành vi phạm tội liên quan đến đánh bạc, tổ chức đánh bạc và gá bạc bao gồm việc tham gia vào các trò chơi tổ chức bất hợp pháp, trong đó có sự thắng thua liên quan đến tài sản; tổ chức hoạt động đánh bạc cho ít nhất hai người; và việc sử dụng nhà ở hoặc nơi cư trú để cho phép tổ chức đánh bạc với mục đích thu tiền.
Bản chất của nhóm hành vi này liên quan đến việc tham gia và tổ chức các trò chơi bất hợp pháp, trong đó người thắng hoặc người thua sẽ nhận hoặc phải trả một lượng tài sản nhất định Kết quả thắng thua trong trò chơi này mang tính khách quan.
Nghiên cứu Điều 248 Bộ luật Hình sự Việt Nam cho thấy tội đánh bạc được quy định như một cấu thành tội phạm hình thức, trong đó hậu quả không phải là yếu tố bắt buộc để xác định tội phạm đã hoàn thành Chủ thể của tội phạm này cũng cần được xem xét kỹ lưỡng để hiểu rõ hơn về bản chất và tính chất của hành vi đánh bạc.
Là người thực hiện hành vi được quy định tại Điều 248 Bộ luật hình sự Việt
Nam hiện hành có năng lực trách nhiệm hình sự, đạt độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật hình sự
Chủ thể của tội đánh bạc phải có năng lực trách nhiệm hình sự tại thời điểm thực hiện hành vi phạm tội, nghĩa là họ cần nhận thức được tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi mình gây ra Đồng thời, họ cũng phải có khả năng điều khiển hành vi của mình theo quy định của pháp luật Nếu không đáp ứng được các điều kiện này, họ sẽ không có năng lực chịu trách nhiệm hình sự.
Cụ thể, tại Điều 12 BLHS Việt Nam hiện hành quy định độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự:
1 Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm
Quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về các tội tổ chức đánh bạc
Căn cứ tại điều 322 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 Điều 322 Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc
1 Người nào tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc trái phép thuộc một trong các trường hợp sau, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm: a) Tổ chức, sử dụng địa điểm thuộc quyền sở hữu, quản lý của mình để cho 10 người đánh bạc trở lên trong cùng một lúc hoặc cho 02 chiếu bạc trở lên mà số tiền hoặc hiện vật dùng đánh bạc trị giá 5.000.000 đồng trở lên; b) Tổng số tiền hoặc hiện vật dùng đánh bạc trong cùng 01 lần có giá trị 20.000.000 đồng trở lên; c) Tổ chức nơi cầm cố tài sản cho người tham gia đánh bạc; lắp đặt trang thiết bị phục vụ cho việc đánh bạc; phân công người canh gác, người phục vụ, sắp đặt lối thoát khi bị vây bắt, sử dụng phương tiện để trợ giúp cho việc đánh bạc; d) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc hành vi quy định tại Điều 321 của Bộ luật này hoặc đã bị kết án về tội này hoặc tội quy định tại Điều 321 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm
2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm: a) Có tính chất chuyên nghiệp; b) Thu lợi bất chính 50.000.000 đồng trở lên; c) Tái phạm nguy hiểm
3 Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Thực trạng các tội phạm tổ chức đánh bạc trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2015 – 2021 và nguyên nhân
Thực trạng các tội phạm tổ chức đánh bạc trên địa bàn thành phố Hà Nội
Thực trạng tội phạm tổ chức đánh bạc tại Hà Nội giai đoạn 2015 – 2021 cho thấy mức độ gia tăng đáng kể về số lượng vụ việc và người phạm tội Số liệu cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của các hình thức đánh bạc, phản ánh qua cơ cấu và tính chất của các tội phạm này Các tiêu chí phân loại tội phạm cũng chỉ ra sự đa dạng trong các hình thức tổ chức đánh bạc, góp phần làm rõ tình hình tội phạm trong khu vực.
2.1.1 Thực trạng về mức độ của các tội phạm về cờ bạc trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2015 – 2021
Trong giai đoạn 2015 – 2021, tình hình tội phạm cờ bạc tại thành phố Hà Nội đã có những biến chuyển đáng chú ý, với tổng số vụ việc và số lượng người phạm tội gia tăng Để đánh giá thực trạng này, cần xem xét mức độ rõ ràng và tính nghiêm trọng của các tội phạm liên quan đến cờ bạc.
Tội phạm rõ là tội phạm đã được xử lý về hình sự và đã được đưa vào thống kê hình sự
Trong giai đoạn 2015 – 2021, thành phố Hà Nội ghi nhận tổng số tội phạm liên quan đến cờ bạc cùng với số lượng người phạm tội trong lĩnh vực này, được thể hiện rõ qua bảng số liệu.
Bảng số 1: Số vụ và số người phạm tội của các tội phạm về cờ bạc trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2015 – 2021
Năm Số vụ Số người phạm tội
Khi nghiên cứu về thực trạng về mức độ của tội phạm về cờ bạc trên địa bàn
Tại Hà Nội, tác giả cần xem xét không chỉ số liệu thống kê về tội phạm rõ ràng mà còn phải đánh giá mức độ tội phạm ẩn, vì số liệu này chỉ phản ánh bề nổi của tình hình tội phạm cờ bạc trong khu vực.
Tội phạm ẩn là những hành vi phạm tội đã xảy ra nhưng không được ghi nhận trong thống kê tội phạm, do chúng không được phát hiện, không được xử lý hoặc không được đưa vào báo cáo thống kê.
Dựa trên dữ liệu thống kê từ Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao, tác giả phân tích và đánh giá mức độ ẩn của các tội phạm cờ bạc tại Hà Nội Nghiên cứu sử dụng số liệu về số vụ và số người bị phát hiện, khởi tố, xét xử liên quan đến hành vi cờ bạc trong khoảng thời gian 7 năm từ 2015 đến 2021.
Trong giai đoạn 2015 – 2021, tại thành phố Hà Nội, số vụ việc và số người có hành vi liên quan đến cờ bạc bị phát hiện, khởi tố và xét xử đã được ghi nhận Bảng số liệu cho thấy tình hình cờ bạc diễn ra phức tạp, yêu cầu sự can thiệp mạnh mẽ từ các cơ quan chức năng để ngăn chặn và xử lý triệt để các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này.
Phát hiện, khởi tố Xét xử Tỷ lệ số bị cáo / số vụ được phát
Tỷ lệ số bị cáo / số vụ được xét xử
Số vụ (1) Số bị cáo
Số vụ (3) Số bị cáo
Trong giai đoạn 2015 – 2021, tại thành phố Hà Nội, có sự chênh lệch lớn giữa số vụ và số người thực hiện hành vi cờ bạc bị phát hiện, khởi tố và số vụ, số người bị xét xử sơ thẩm về hình sự Cụ thể, chỉ 65% số vụ và 60,5% số người bị phát hiện, khởi tố được đưa ra xét xử, cho thấy có tới 35% số vụ và 39,5% số người không được đưa ra xét xử mặc dù đã bị phát hiện Nguyên nhân của sự chênh lệch này bao gồm việc tạm đình chỉ điều tra do chưa xác định được bị can hoặc do hết thời gian điều tra mà không chứng minh được hành vi phạm tội.
2.1.2 Thực trạng về tính chất của các tội phạm về cờ bạc trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2015 -2021
Tính chất của tội phạm được thể hiện qua các cơ cấu của nó, trong đó cơ cấu tội phạm bao gồm tỉ trọng và mối quan hệ giữa các yếu tố bộ phận và tổng thể.
Cơ cấu và tính chất của tội phạm có mối quan hệ chặt chẽ, trong đó cơ cấu phản ánh tính chất của tội phạm Nghiên cứu thực trạng tội phạm cờ bạc dựa trên số liệu thống kê chính thức từ TANDTC cho phép rút ra nhận xét về tính chất của tội phạm Tác giả phân tích và đánh giá cơ cấu tội phạm cờ bạc theo các tiêu chí, đặc biệt là cơ cấu theo tội danh.
Các tội phạm về cờ bạc theo Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm
2017 gồm có tội đánh bạc (Điều 321) và tội tổ chức đánh bạc và gá bạc (Điều 322) Nghiên cứu số liệu thống kê của TANDTC
Bảng số 3: Cơ cấu theo tội danh của các tội phạm về cờ bạc trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2015 -2021
Tên tội danh Số vụ Tỷ lệ (%)
Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc
Trong giai đoạn 2015 – 2021, cơ cấu tội phạm về cờ bạc tại thành phố Hà Nội cho thấy sự không đồng đều, với tội đánh bạc chiếm tỷ lệ cao tới 83,9%, trong khi tội tổ chức đánh bạc và gá bạc chỉ chiếm 16,1% Điều này cho thấy tội đánh bạc có mức độ phổ biến vượt trội hơn so với các hình thức tội phạm khác liên quan đến cờ bạc.
Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc
CƠ CẤU THEO TỘI DANH CỦA CÁC TỘI PHẠM
VỀ CƠ BẠC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Trong giai đoạn 2015 - 2021, tội phạm cờ bạc tại thành phố Hà Nội đã gia tăng đáng kể, dẫn đến mức độ nghiêm trọng cao hơn trong các nhóm tội phạm này Cấu trúc của tội phạm cờ bạc cũng đã có sự biến đổi rõ rệt trong thời gian này.
Theo Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, tội phạm về cờ bạc được xử lý theo hai khung hình phạt Khoản 1 của tội đánh bạc được xem là tội phạm ít nghiêm trọng, trong khi khoản 2 của tội đánh bạc và khoản 1 của tội tổ chức đánh bạc và gá bạc được coi là tội phạm nghiêm trọng.
2 của tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc phản ánh tội phạm rất nghiêm trọng
Bảng số 4: Cơ cấu theo loại tội phạm của các tội phạm về cờ bạc trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2015 -2021
Tổng số người phạm tội
Tội phạm rất nghiêm trọng
100.00% 90.96% 8.64% 0.4% c Cơ cáu theo loại hình phạt và mức hình phạt đã áp dụng
Theo Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, người phạm tội cờ bạc có thể bị xử phạt từ cảnh cáo đến phạt tiền từ 20 triệu đến 300 triệu đồng, cải tạo không giam giữ từ 6 tháng đến 3 năm, hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 10 năm tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của hành vi Từ năm 2015 đến 2021, TANDTC đã xét xử 13.398 vụ cờ bạc tại Hà Nội, trong đó có 54 trường hợp được miễn trách nhiệm hình sự, còn lại 13.344 người đã bị áp dụng các hình phạt khác nhau.
Tội phạm ít nghiêm trọng
Tội phạm nghiêm trọng
Tội phạm rất nghiêm trọng
CƠ CẤU THEO LOẠI TỘI PHẠM CỦA CÁC TỘI PHẠM
VỀ CỜ BẠC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2015 - 2021
Trong giai đoạn 2015 – 2021, thành phố Hà Nội đã áp dụng nhiều hình phạt khác nhau đối với những người phạm tội liên quan đến cờ bạc Bảng số 5 thể hiện cơ cấu theo loại hình phạt đã được thực hiện, nhằm tăng cường công tác quản lý và phòng chống tội phạm cờ bạc trong khu vực Việc áp dụng các hình phạt này không chỉ góp phần răn đe mà còn nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng.
Nguyên nhân của các tội phạm về cờ bạc trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2015 – 2021
Nguyên nhân của tội phạm là sự tương tác giữa nhiều yếu tố, dẫn đến hành vi phạm tội Dựa trên các hình thức tội phạm, chúng ta có thể xác định những yếu tố chính gây ra tội phạm cờ bạc Từ đó, cần xây dựng các biện pháp phòng ngừa hiệu quả, đặc biệt đối với tội phạm tổ chức và cầm đầu trong lĩnh vực đánh bạc Các nhóm nguyên nhân chủ yếu cần được chú ý để nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm cờ bạc.
− Nguyên nhân từ mặt trái của sự phát triển kinh tế xã hội
Cơ cấu theo mục đích phạm tội Để giải trí Để có tiền ăn chơi, tiêu xài Để làm giàu Để thử vận may
− Nguyên nhân từ những hạn chế trong hoạt động văn hóa, giáo dục và tuyên truyền, phô biến pháp luật
− Nguyên nhân từ những hạn chế trong hoạt động chống tội phạm về cờ bạc của cơ quan tiến hành tố tụng và thi hành án
− Nguyên nhân từ phía người phạm tội
2.2.1 Nguyên nhân từ mặt trái của sự phát triển kinh tế xã hội
Tình trạng thất nghiệp và việc làm không ổn định là nguyên nhân chính dẫn đến thu nhập thấp, khiến nhiều người lao động rơi vào hoàn cảnh khó khăn Sự thiếu thốn này không chỉ tạo ra khủng hoảng tài chính mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý, làm gia tăng nguy cơ họ rơi vào con đường tội lỗi và cờ bạc.
Quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa hiện nay diễn ra nhanh chóng, mang lại nhiều thành tựu kinh tế như tăng trưởng GRDP và thu hút vốn FDI Tuy nhiên, nó cũng gây ra những tác động tiêu cực, đặc biệt là tại các vùng nông thôn ven đô Sự phát triển nông nghiệp đô thị và cơ giới hóa đã làm tăng năng suất lao động, nhưng đồng thời giảm thời gian lao động chân tay, tạo ra khoảng thời gian "nông nhàn" Điều này khiến nhiều hộ nông dân dễ rơi vào tệ nạn xã hội, với hy vọng đổi đời và làm giàu nhanh chóng.
Sự phân hóa giàu nghèo tại Hà Nội đang gia tăng do tốc độ công nghiệp hóa và hiện đại hóa nhanh chóng, khiến người giàu càng trở nên giàu có hơn trong khi người nghèo lại ngày càng nghèo đi Theo thống kê năm 2020, thu nhập bình quân đầu người ở Hà Nội đạt 120,1 triệu đồng/năm, nhưng vẫn có 8.754 hộ nghèo (chiếm 0,42%) và 2,01% hộ cận nghèo Tình trạng này đã tạo ra những tác động tiêu cực đến tư duy và hành động của người dân, dẫn đến ham muốn làm giàu nhanh chóng Những áp lực tài chính và sự dụ dỗ từ tội phạm tổ chức, đặc biệt là trong lĩnh vực cờ bạc, đã khiến nhiều người nghèo trở thành nạn nhân, nhằm mục đích thu lợi bất chính.
2.2.2 Nguyên nhân từ những hạn chế trong hoạt động văn hóa, giáo dục và tuyên truyền, phổ biến pháp luật
Nguyên nhân của những vấn đề trong phát triển nhân cách trẻ em thường xuất phát từ môi trường giáo dục gia đình không lành mạnh Trẻ em học hỏi từ cha mẹ, ông bà và người thân; nếu gia đình thiếu hạnh phúc và thường xuyên bất hòa, điều này có thể dẫn đến những tác động tiêu cực Ngoài ra, trẻ em mồ côi cha mẹ hoặc sống trong gia đình không hoàn thiện sẽ thiếu thốn tình cảm, gây ra cảm giác cô đơn và thiếu trách nhiệm Phương pháp giáo dục quá nuông chiều hoặc quá nghiêm khắc cũng có thể dẫn đến những sai lầm trong tương lai Cuối cùng, nếu cha mẹ không làm gương tốt, sống trong môi trường có hành vi phạm tội và tệ nạn xã hội, trẻ em sẽ dễ dàng bị lôi kéo vào con đường sai trái.
Sự thiếu giáo dục và môi trường học tập hạn chế không chỉ ảnh hưởng đến gia đình mà còn đến sự phát triển của học sinh Trước hết, nhiều trường học chưa chú trọng đến việc giáo dục đạo đức và pháp luật liên quan đến cờ bạc Thứ hai, tình trạng quá tải học sinh ở các cấp học dẫn đến chất lượng giáo dục giảm sút, cùng với việc quản lý lỏng lẻo của nhà trường khiến học sinh dễ bỏ học và rơi vào tệ nạn xã hội.
Ngoài gia đình và nhà trường, môi trường xã hội cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ảnh hưởng tiêu cực đến hành vi con người Đặc biệt, những tư tưởng văn hóa và phong tục tập quán lạc hậu liên quan đến cờ bạc vẫn tồn tại, đặc biệt là trong các dịp lễ Tết và giỗ chạp.
2.2.3 Nguyên nhân từ những hạn chế trong hoạt động quản lý nhà nước về trật tự, an toàn xã hội
Trong giai đoạn 2015 – 2021, mặc dù Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Công an thành phố Hà Nội đã triển khai kế hoạch phối hợp để quản lý, kiểm soát và phòng, chống tội phạm, đặc biệt là các tội phạm liên quan đến cờ bạc, nhưng vẫn tồn tại những thiếu sót trong hoạt động này Cụ thể, việc tuần tra và kiểm soát tại các địa điểm dân cư phức tạp chưa được thực hiện một cách thường xuyên, dẫn đến những hạn chế trong công tác đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn.
Hạn chế trong hoạt động quản lý và giám sát các đối tượng có nguy cơ phạm tội về cờ bạc, đặc biệt là những người có tiền án, tiền sự liên quan đến tội phạm cờ bạc, đã dẫn đến tình trạng lỏng lẻo trong việc quản lý nhân khẩu Việc đăng ký tạm trú, tạm vắng và giám sát tại những khu vực đông người nhập cư không được thực hiện chặt chẽ, tạo điều kiện cho tội phạm dễ dàng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
Hiện nay, hoạt động quản lý và kiểm soát các địa điểm kinh doanh trò chơi điện tử, dịch vụ Internet và trò chơi trực tuyến tại Việt Nam còn nhiều hạn chế Tình hình tội phạm công nghệ cao, đặc biệt là tổ chức đánh bạc và đánh bạc trực tuyến, diễn ra phức tạp Tuy nhiên, công tác quản lý các sản phẩm game online vẫn còn lỏng lẻo, và giám sát kiểm tra chưa được chú trọng đúng mức.
2.2.4 Nguyên nhân từ những hạn chế trong hoạt động chống các tội phạm về cơ bạc của cơ quan tiến hành tố tụng
Một trong những vấn đề chính là hạn chế trong hoạt động của cơ quan điều tra, đặc biệt là trong công tác tiếp nhận và xử lý thông tin liên quan đến tội phạm cờ bạc Hoạt động trực ban tại một số đơn vị Công an cấp quận, huyện, phường, xã chưa được chú trọng, dẫn đến việc một số cán bộ trực ban thiếu ý thức trách nhiệm, xem nhẹ công việc và không nỗ lực nâng cao kỹ năng chuyên môn của mình.
Hạn chế trong việc giải quyết tin báo về tội phạm cờ bạc là một vấn đề nghiêm trọng, khi mà các biện pháp bảo đảm an toàn cho người tố giác chưa được chú trọng đúng mức Điều này khiến nhiều người biết về hành vi cờ bạc không dám tố cáo, vì họ nghi ngờ rằng việc báo cáo sẽ không mang lại kết quả Hơn nữa, năng lực và trách nhiệm của các cơ quan chức năng bị ảnh hưởng bởi sự thoái hóa và biến chất của một số lãnh đạo và điều tra viên, dẫn đến tình trạng tham nhũng và lạm dụng quyền lực trong việc xử lý các vụ án hình sự liên quan đến tội phạm cờ bạc.
Kiến nghị, giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa các tội phạm về cờ bạc trên địa bàn thành phố Hà Nội trong giai đoạn tới
Những biện pháp tác động đén nguyên nhân từ mặt trái của sự phát triển kinh tế – xã hội
Để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo ra nhiều việc làm, cần tiếp tục tổ chức triển khai các chương trình và đề án trong lĩnh vực công nghiệp, đồng thời thu hút đầu tư vào các dự án khu công nghiệp nhằm gia tăng cơ hội việc làm cho người lao động.
Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một trong những nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi phải đẩy mạnh đào tạo nghề liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp Việc phát triển mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp sẽ giúp nâng cao hiệu quả đào tạo, đáp ứng nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.
Phát triển thị trường lao động và giải quyết việc làm là ưu tiên hàng đầu, cần tăng cường công tác tuyên truyền về các chính sách pháp luật liên quan Để nâng cao hiệu quả, cần đa dạng hóa các hoạt động giao dịch việc làm và cải thiện hoạt động của hệ thống các sàn giao dịch việc làm vệ tinh.
− Tăng cường hoạt động xuất khẩu lao động, đa dạng háo các hình thức thông tin, tuyên truyền, phổ biến các chính sách về xuất khẩu lao đọng…
Những biện pháp khắc phục nguyên nhân từ những hạn chế trong hoạt động văn hóa giáo dục
Để khắc phục những tàn dư của tư tưởng văn hóa và phong tục tập quán lạc hậu liên quan đến hành vi cờ bạc, cần chú trọng vào việc nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị văn hóa tích cực Đồng thời, cần đẩy mạnh các hoạt động giáo dục để hạn chế những biểu hiện xuống cấp của văn hóa, ngăn chặn sự tha hóa trong lối sống thực dụng, lười lao động và thói quen thích hưởng thụ Việc xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh sẽ góp phần định hình những giá trị sống tốt đẹp hơn cho thế hệ trẻ.
Để nâng cao đạo đức lối sống, cần đẩy mạnh xây dựng môi trường văn hóa và đời sống văn hóa thông qua các mô hình như “Khu phố văn hóa”, “Thôn văn hóa”, “Gia đình văn hóa” và “Khu dân cư an toàn, lành mạnh” Những mô hình này sẽ giúp người dân nâng cao ý thức đạo đức và pháp luật, từ đó tạo ra một xã hội không có tệ nạn xã hội và cờ bạc.
Các cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương cần chủ động thực hiện các biện pháp nâng cao nhận thức của nhân dân về xây dựng và phát triển văn hóa Mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị nên xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, góp phần giáo dục và rèn luyện nhân cách con người, hình thành lối sống có ý thức tự chủ, đồng thời đề cao trách nhiệm cá nhân đối với bản thân, gia đình và xã hội.
Cần tăng cường tuyên truyền và phổ biến pháp luật về tác hại của các tệ nạn xã hội, đặc biệt là cờ bạc, nhằm nâng cao nhận thức của người dân Việc cung cấp thông tin về tình hình tội phạm cờ bạc trên địa bàn sẽ giúp cộng đồng cảnh giác và chú ý hơn Từ đó, người dân sẽ có cái nhìn đúng đắn, góp phần khắc phục tình trạng coi cờ bạc như một hình thức giải trí trong xã hội.
Để ngăn chặn tội phạm cờ bạc, cần tăng cường kiểm tra và giám sát tại các lễ hội và trò chơi dân gian, nơi có nguy cơ phát sinh tội phạm Việc tuyên truyền và phổ biến pháp luật về phòng, chống tội phạm cờ bạc cần được đổi mới và nâng cao hiệu quả Sự nỗ lực của toàn xã hội và thực hiện đồng bộ các giải pháp là điều thiết yếu trong thời gian tới.
Cần nâng cao trách nhiệm của lãnh đạo các ngành và địa phương trong công tác phổ biến giáo dục pháp luật, nhằm tạo sự gắn kết giữa hoạt động lãnh đạo của các cấp ủy Đảng và quản lý, điều hành của các cơ quan, ban ngành cũng như chính quyền địa phương Điều này đặc biệt quan trọng trong việc phổ biến giáo dục pháp luật liên quan đến phòng chống tội phạm cờ bạc.
Để nâng cao hiệu quả tuyên truyền và phổ biến giáo dục pháp luật, cần đổi mới hình thức tuyên truyền bằng các phương pháp sinh động, dễ hiểu và phù hợp với nhu cầu của người dân Tập trung vào các địa bàn trọng điểm và hướng về cơ sở, giáo dục pháp luật cần được tích hợp trong hệ thống trường học, kết hợp với giáo dục văn hóa, đạo đức và lối sống Ngoài ra, việc tuyên truyền pháp luật cũng cần đi đôi với thực thi pháp luật và đấu tranh, phê phán các hành vi vi phạm pháp luật và tham nhũng trong xã hội.
Nội dung tuyên truyền giáo dục pháp luật về phòng ngừa tội phạm cờ bạc cần tập trung vào việc cung cấp thông tin cơ bản về các tội phạm liên quan đến cờ bạc theo quy định pháp luật hiện hành Điều này bao gồm việc giúp người dân hiểu rõ tính nguy hiểm của hành vi cờ bạc, phân biệt giữa tội phạm và vi phạm hành chính, cũng như các chế tài áp dụng cho những trường hợp vi phạm Bên cạnh đó, cần bổ sung thông tin về các ngành luật khác liên quan đến cờ bạc và phản ánh chính sách xử lý của nhà nước thông qua các vụ án cờ bạc điển hình Việc này không chỉ nâng cao nhận thức của người dân về bản chất nguy hiểm của tội phạm cờ bạc mà còn củng cố lòng tin của họ vào các cơ quan bảo vệ pháp luật.
Vào thứ tư, cần tiếp tục củng cố và nâng cao vai trò cũng như trách nhiệm của tổ chức chuyên trách trong công tác phổ biến giáo dục pháp luật Cần thiết lập các chính sách hợp lý cho đội ngũ làm công tác này và tăng cường nguồn kinh phí cho các hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật.
Những biện pháp khắc phục hạn chế trong hoạt động chống tội phạm của các cơ quan tiến hành tố tụng và thi hành án
Cơ quan điều tra đóng vai trò quan trọng trong việc phòng chống tội phạm, đặc biệt là các tội phạm liên quan đến cờ bạc Để nâng cao hiệu quả trong công tác này, lực lượng Công an cần triển khai các biện pháp quyết liệt và đồng bộ.
Để nâng cao hiệu quả trong công tác phòng ngừa tội phạm cờ bạc, cần hoàn thiện hệ thống tổ chức chuyên trách phát hiện, xử lý và phòng ngừa loại tội phạm này trong lực lượng Công an nhân dân Đồng thời, việc tăng cường đầu tư vào cơ sở vật chất, trang thiết bị và phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ cũng là yếu tố quan trọng nhằm hỗ trợ cho hoạt động đấu tranh chống tội phạm cờ bạc.
Lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội cần thường xuyên phối hợp với các cơ quan chức năng để kiểm tra và xác minh các tụ điểm kinh doanh nhạy cảm, dễ phát sinh tội phạm cờ bạc, như quán cafe bóng đá và các cơ sở quản lý trò chơi điện tử, đặc biệt là những gia đình đã từng bị phát hiện tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc.
Để nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm đánh bạc, cần đẩy mạnh công tác nghiệp vụ cơ bản nhằm nắm bắt tình hình hoạt động đánh bạc tại các địa bàn trọng điểm Điều này bao gồm việc quản lý chặt chẽ các đối tượng có tiền án về cờ bạc và những người có nguy cơ tái phạm Cần tăng cường thu thập thông tin để phát hiện kịp thời các biểu hiện bất thường trong quan hệ của những đối tượng này, như mối quan hệ giao tiếp và ăn uống với các đối tượng hình sự Đồng thời, cần chú trọng quản lý các địa điểm kinh doanh có thể trở thành nơi ẩn náu của tội phạm đánh bạc, như quán cafe bóng đá và kinh doanh vé số.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Viện kiểm sát cần phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Điều tra để đáp ứng yêu cầu phòng chống tội phạm, đặc biệt trong các vụ án cờ bạc Viện kiểm sát phải giám sát quá trình kiểm tra, xác minh và thu thập chứng cứ, từ đó đưa ra yêu cầu điều tra, phê chuẩn hoặc không phê chuẩn các quyết định của Cơ quan Điều tra theo quy định pháp luật Mục tiêu là hạn chế tối đa việc xử lý oan sai và bỏ lọt tội phạm trong giải quyết các vụ án liên quan đến cờ bạc.
Cán bộ ngành Kiểm sát cần liên tục nâng cao trình độ nghiệp vụ và nắm vững phương thức, thủ đoạn của các đối tượng cờ bạc Đồng thời, họ cũng phải bồi dưỡng phẩm chất đạo đức để vượt qua những cám dỗ, đảm bảo truy tố đúng người, đúng tội và đúng pháp luật, góp phần quan trọng vào hoạt động của Tòa án nhân dân.
Tòa án cần thực hiện các biện pháp để hình phạt trở thành công cụ hiệu quả trong giáo dục và cải tạo tội phạm, đảm bảo tính nhân đạo và công bằng trong quá trình xét xử Đặc biệt, cần nâng cao chất lượng xét xử các tội phạm về cờ bạc, tránh oan sai cho người vô tội và bỏ lọt tội phạm Việc tăng cường xét xử lưu động các vụ án cờ bạc sẽ giúp nâng cao nhận thức cho người phạm tội và cộng đồng về tác hại và hậu quả của hành vi này, từ đó thúc đẩy công tác tuyên truyền và giáo dục pháp luật liên quan đến cờ bạc.
Tội phạm cờ bạc đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong công tác phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm trật tự xã hội Sự tác động tiêu cực của nền kinh tế thị trường, cùng với các yếu tố khách quan và chủ quan, đã làm cho tội phạm cờ bạc phát triển với tính chất phức tạp Do đó, cần có sự điều chỉnh phù hợp trong hệ thống pháp luật hình sự để đáp ứng với tình hình này, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng pháp luật vào thực tiễn và nâng cao hiệu quả công tác phòng chống tội phạm.
Nghiên cứu về tội phạm cờ bạc tại Hà Nội cho thấy sự không thống nhất trong quy định pháp luật hình sự liên quan đến các biểu hiện mới của tội phạm này Thiếu cơ sở pháp lý cho các hành vi mới đã gây khó khăn trong quá trình tố tụng Hơn nữa, các chế tài hiện hành không đủ sức răn đe đối với người phạm tội, dẫn đến tình trạng gia tăng cả về số lượng và mức độ phức tạp của tội phạm cờ bạc trên toàn quốc.
Nghiên cứu đã chỉ ra những cơ sở cần thiết để thực hiện các giải pháp hoàn thiện pháp luật hình sự và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật đối với tội phạm cờ bạc tại Hà Nội và toàn quốc Mục tiêu là giảm thiểu tội phạm cờ bạc, đồng thời đảm bảo phát triển kinh tế, xã hội một cách trật tự và bền vững, phù hợp với định hướng của Đảng và Nhà nước.