CHƯƠNG 3: KẾT VÀ QUẢ VÀ THẢO LUẬN
3.4. Thí nghiệm 4: Khảo sát sự ảnh hưởng của nồng độ IAA và Kin đến khả năng hình thành rễ lan
IAA cũng là một CĐHST có khả năng kích thích tốt cho sự tạo rễ của cây trồng. Do đó chúng tôi cũng tiến hành khảo sát khả năng tạo rễ của chồi lan khi bổ sung IAA riêng rẽ và IAA kết hợp với Kin vào môi trường nuôi cấy. Kết quả thu được sau 4 tuần nuôi cấy được trình bày ở bảng 3.4
Bảng 3.4. Kết quả ra rễ sau 4 tuần nuôi cấy
MT
Nồng độ CĐHST
Tỷ lệ (%)
Số rễ/cây
(M ± SE)
Độ dài rễ (mm) (M ± SE)
Số lá/cây (M ± SE)
Chiều cao cây (cm) (M ± SE) IAA Kin
M1 0 0 0 0 0 1,7 ±0,66c 0,51 ± 0,17c
M2 0,5 0 25 1,33 ± 0,33b 1,67 ± 0,33bc 2 ± 0,41bc 1,2 ± 0,4b
M4 1,5 0 33 2,6 ± 0,51ab 1,2 ± 0,25c 2,8 ± 0,37ab 2 ± 0,32ab M5 0,5 0,1 44 2,2 ± 0,58ab 3,4 ± 0,51b 2,6 ± 0,24b 2,1 ± 0,24ab M6 1 0,1 50 3 ± 0,71ab 3,5 ± 0,8bc 3 ± 0,55a 1,7 ± 0,2b M7 1,5 0,1 62,5 4 ± 0,71a 4,3 ± 0,84a 3 ± 0,55a 2,8 ± 0,2a
Ghi chú: - (M ± SE): Trung bình mẫu ± sai số chuẩn
- Các chữ cái khác nhau trong cùng một cột chỉ sự khác nhau có ý nghĩa thống kê của trung bình mẫu với p < 0,05 (Duncan’s test)
Biểu đồ 3. Ảnh hưởng của nồng độ IAA đến sự phát triển của rễ lan
Biểu đồ 4. Ảnh hưởng của nồng độ IAA và Kin đến sự phát triển của rễ lan
0
1.33
2.4 2.6
0 0.5 1 1.5 2 2.5 3
M1 M2 M3 M4
Môi trường Số rễ/cây
Kết quả nuôi cấy sau 4 tuần được trình bày tại bảng 3.4 và biểu đồ 4 cho thấy, cũng giống như thí nghiệm khảo sát ảnh hưởng của NAA và BA đến sự hình thành rễ lan, môi trường đối chứng M1 không bổ sung chất ĐHST là IAA và Kin chúng tôi không tìm thấy sự hình thành rễ nào từ việc nuôi cấy chồi lan.
Nhưng khi có sự góp mặt của tổ hợp chất này thì quá trình ra rễ của các chồi lan được chúng tôi ghi nhận một cách cụ thể như sau:
Trong cả 2 trường hợp sử dụng riêng rẽ IAA và kết hợp IAA với chất điều hoà sinh trưởng Kin thì tỷ lệ ra rễ đều tăng lên khi nồng độ IAA tăng lên.
Trên các môi trường bổ sung IAA riêng rẽ kết quả chúng tôi thu nhận được cho thấy: tại môi trường M2 – môi trường chứa 0,5 mg/l IAA có tỷ lệ cây lan ra rễ chỉ đạt 25% với số rễ trung bình/cây là 1,33 rễ. Tăng nồng độ IAA cao hơn một mức 1mg/l trong môi trường M3 tỷ lệ ra rễ cũng tăng theo đạt 30%, số rễ /cây là 2,4 rễ, và tỷ lệ ra rễ tốt nhất được chúng tôi ghi nhận trên môi trường M4
(có bổ sung 1,5 mg/l IAA) với 33% và số rễ đạt 2,6 rễ/cây.
0
2.2
3
4
0 0.5 1 1.5 2 2.5 3 3.5 4
M1 M5 M6 M7
Môi trường Số rễ/cây
Còn khi bổ sung IAA kết hợp với 0,1 mg/l Kin vào môi trường nuôi cấy thì cây lan hình thành rễ với các thông số thu được có sự khác biệt hẳn, rễ lan hình thành với các thông số thu được cao hơn nhiều so với môi trường sử dụng IAA riêng rẽ. Trong đó, cũng cùng nồng độ IAA là 0,5mg/l, trên môi trường M5
có tỷ lệ ra rễ đạt tới 44%, số rễ trung bình đạt 2,2 rễ/cây (trong khi môi trường M2 không sử dụng Kin chỉ đạt 25% về tỷ lệ, 1,33 rễ/cây). Với kết quả tương tự, môi trường M6 (bổ sung 1mg/l + 0,1mg/l Kin) và M7 (bổ sung 1,5mg/l + 0,1mg/l Kin) có kết quả cũng cao hơn và kết quả cao nhất được ghi nhận trên môi trường M7 với tỷ lệ và số rễ trung bình đạt được là 62,5 % và 4 rễ/cây. Cây lan trên môi trường M7 phát triển to khoẻ, xanh tốt với các lá to và dài.
Như vậy, IAA cũng có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của rễ lan. Tuy nhiên, việc sử dụng IAA riêng rẽ mang lại hiệu quả không cao so với việc sử dụng kết hợp IAA với Kin, sự chênh lệch về khả năng hình thành rễ của 2 loại môi trường này là khá lớn.
So sánh khả năng hình thành rễ của 2 môi trường sử dụng 2 loại chất điều hoà sinh trưởng khác nhau là NAA trong thí nghiệm 3 và IAA trong thí nghiệm 4 chúng tôi nhận thấy rằng IAA có tác dụng kém hơn NAA rất nhiều trong khả năng kích thích sự hình thành và phát triển của rễ lan. Trạng thái cây lan con cũng phát triển kém hơn, chiều cao cây thấp hơn rất nhiều so với chiều cao cây trên môi trường sử dụng NAA.
Hình 3.6: Rễ lan phát triển sau 4 tuần nuôi cấy trên môi trường M4 bổ sung 1,5 mg/l IAA
a
Hình 3.7: Rễ lan phát triển sau 4 tuần nuôi cấy trên môi trường M7 bổ sung 1,5 mg/l IAA + 0,1 mg/l Kin
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
Kết luận
Từ những nghiên cứu trong đề tài: “Nghiên cứu nhân giống vô tính in vitro giống lan Dendrobium Aduncum”, chúng tôi rút ra được một số kết luận sau:
a) Giai đoạn nhân nhanh protocorm
Chúng tôi đã tiến hành thí nghiệm khảo sát sự ảnh hưởng của các chất điều hoà sinh trưởng đến sự nhân nhanh protocorm và tìm ra được trên môi trường MS + 0,5mg/l BA + 0,5mg/l NAA + 15% CW + 0,5 % AC + 2% đường + 0,8% agar, pH điều chỉnh về 5,8; nhiệt độ nuôi cấy 250C ± 2, cường độ chiếu sáng 2000-3000 lux là môi trường thích hợp nhất cho việc nhân nhanh protocorm.
b) Giai đoạn nhân nhanh chồi
Trong giai đoạn nhân nhanh chồi, khi khảo sát sự ảnh hưởng của các chất điều hoà sinh trưởng lên quá trình nhân nhanh chồi lan chúng tôi đã thu nhận
b
được kết quả sau 4 tuần nuôi cấy và thấy rằng môi trường MS có bổ sung 1,5mg/l BA + 0,1mg/l NAA + 10% CW + 0,5 % AC + 2% đường + 0,8% agar mang lại hệ số nhân chồi cao nhất với 3 chồi/mẫu, chiều cao chồi đạt 11,5 mm và số lá là 2,1 lá/chồi.
c) Giai đoạn tạo cây hoàn chỉnh
Đối với giai đoạn này chúng tôi đã khảo sát ảnh hưởng của các tổ hợp chất điều hoà sinh trưởng khác nhau nhằm tìm được môi trường thích hợp nhất cho việc tạo cây hoàn chỉnh giống lan.
Kết quả cây lan ra rễ tốt nhất khi trong môi trường sử dụng tổ hợp chất điều hoà sinh trưởng NAA kết hợp với BA là môi trường có nồng độ các chất như sau: MS + 0,9mg/l NAA + 0,1mg/l BA + 10% CW + 0,5 % AC + 2% đường + 0,8% agar với tỷ lệ ra rễ đạt 89%.
Còn khi sử dụng IAA kết hợp với Kin sự ra rễ tốt nhất của cây lan được tìm thấy trên môi trường: MS + 1,5mg/l IAA + 0,1mg/l Kin + 10% CW + 0,5 % AC + 2% đường + 0,8% agar với tỷ lệ ra rễ đạt 62,5%.
Đối với môi trường chỉ sử dụng IAA riêng rẽ thì môi trường cho kết quả cao nhất là: MS + 1,5mg/l IAA + 10% CW + 0,5 % AC + 2% đường + 0,8%
agar.
Đề nghị
Do giới hạn về mặt thời gian nên đề tài không thể tránh khỏi những sai sót.
Tuy nhiên chúng tôi đã cố gắng hạn chế những sai sót gặp phải đến mức thấp nhất có thể trong quá trình thực hiện nghiên cứu này.
Qua nghiên cứu này tôi xin đề xuất một số đề nghị sau để các đề tài nghiên cứu tiếp theo có thể kế thừa và thực hiện thành công hơn:
a) Tiếp tục khảo sát ảnh hưởng của một số chất điều hòa sinh trưởng như 2,4-D; TDZ sử dụng riêng rẽ và 2,4-D; TDZ kết hợp với Zeatin; BAP,…đến sự nhân nhanh protocorm, sự nhân nhanh chồi để hoàn thiện quy trình nhân nhanh giống lan Dendrobium Aduncum.
b) Xây dựng quy trình chuyển cây lan in vitro ra đất
c) Thử nghiệm sản xuất trên đồng ruộng, trồng và chăm sóc hoa thương phẩm.