t TUHL ÔO TRE sản:
-Sam thường đẻ vào tháng 3 - 6 Am lịch, Sam cái sau 18
lan lột xác thì chín sinh dụe (con đực sau,19 lân), khỉ nước
triểu lên 2 - 3 m là bãi đẻ tốt cho sam. Con đực bám vào bụng con cái. Trong thời kì giao phối đẻ trứng, mãi lần sam để hàng ngàn lfứng. TỈứng sàn Œ6'Võ bào bọc; đường SẺ HH KHÍ naire 7
t
92
ˆ 1!:: bnh23'Sam Tachypleus triđentatus. *
bào "`... b) Mặt lưng
kính trứng 2 - 3 mm. Trứng nở thành ấu trùng, sau 6 - 8 ngày ấu trùng sam lột xác biến thành sam con (thời kỳ đầu sam con giống sam trưởng thành, trừ đuôi).
Sam con thường tập trung ở các bãi triều gần cửa sông, bơi lội kiếm ăn. Khi trưởng thành chúng sống ở nền đáy tự
chôn vùi trong cát. ,
2. Tinh an
Thức ăn chủ yếu của sam là động vật đáy, nhuyễn thể vỏ mỏng (vọp, dắt...) giun nhiều tơ, hải quỳ, rong... chúng thường kiếm ăn vào ban đêm, chân sam vừa chuyển vận vừa nghiên mồi.
II. NUÔI SAM NHÂN TẠO
1. Nuôi trong phòng: Thường nuôi trong bể xi măng (3,5 x 4,3 x 1/2 m) đáy bể tốt nhất phủ cát mịn như vậy thích hợp với tập tính sinh sống của sam, lại tránh được đáy bể sản sùi làm hỏng vỏ ngoài cha sam, dé din đến cảm nhiễm mà chết; nhưng sau khi phủ cát, những thức ăn thừa, nước bẩn sẽ khó làm vệ sinh. Để bảo đảm oxy cho bể nước, hàng ngầy ngoài việc bổ sung một phần nước mới, còn bơm nước biển để tăng lượng oxy hòa tan.
2. Nuôi ở ao đất ngoài trời: Cách nuôi này giảm giá thành. Đáy ao là bùn cát, bố trí ở vùng cao triểu, cũng có thể làm cửa chắn cho nước ra vào, định.kỳ lấy nước và thải nước. Khi nước triểu vào cồn mang theo các thức ăn sống.
94
Vào mùa đông nhiệt độ nước xuống tới khoảng 1ÓC, lúc dé sam chui vào bùn cát để chống rét.
3. Cho ăn: Để có thể lấy máu sam nhiều lần, bảo đảm sam khoẻ mạnh cần phải cho sam ăn, thức ăn có 2 loại:
Thức ăn tươi sống: Sam thích ăn thức ăn tươi sống như thịt trùng trục (Šízonovacula constrictd), hầu, cá tạp nhỏ, trong đó chúng thích nhất là trùng trục và hầu.
Thức ăn đông lạnh: Hàng năm đến mùa cá, đem thức ăn tươi cho vào kho lạnh. Để chuẩn bị cho ăn hàng ngày, người ta cho thức án đông lạnh tan băng, dùng nước biển rửa sạch. Nếu cá lớn cần cất nhỏ mới cho ăn.
Lượng bắt môi của sam: Phụ thuộc vào nhiệt độ nước,
giữa 20 - 28°C là thích hợp nhất; dưới 20°C, lượng ăn giảm xuống, dưới 15°C hầu như không ăn. Cho nên, cần căn cứ vào sự thay đổi của nhiệt độ nước và căn cứ vào lượng thức ăn thừa của lần ăn trước để điều chỉnh lượng thức ăn cho tních hợp. Nói chung mỗi ngày cho sam trưởng thành ăn từ 30 - 40 se thịt hầu hoặc cá tạp.
4, Quan lý hàng ngày: Cần dùng nước biển để rửa thức ăn. Nếu nuôi trong phòng, hàng ngày phải loại thức ăn thừa vào buổi sáng (có thể dùng ống cao su để hút), mở cửa chắn để cho nước ra. Thay nước mới với lượng 30- 50% mỗi ngày. Mùa hề, mỗi tuần phải rửa bể một lần,
thay nước toàn bộ một lần. ị :
95
5. Sam thich 4m, mùa đông tấy máu sam, cần nâng nhiệt độ nước lên 20°C để sam có thể bắt mồi bình thường, cho nên cần lắp đặt thiết bị tăng nhiệt.
Ill. CACH LAY MAU SAM
Rửa sạch sam, dùng 1% rượu iốt, 70% cồn để khử trùng chỗ phần ngực giáp với bụng, dùng kim tiêm thích hợp (loại Í8G) tiêm vào chỗ giáp ngực (cửa tim). Máu cố mầu xanh tự chảy vào bình thu. Cho nước vào bình chất chong déng (Anticoagulant) nhu kiém ché (Theophylline) va coffeinum, dung dich chlorua natri 3% & nong độ 0,02 đương lượng gam. Dùng dung dịch đệm Tris base ~ axit hydro chloric 0,05 đương lượng gam điều chỉnh pH trong phạm vi trên hoặc dưới 7,2.
Tất cả thực hiện ở điều kiện vô trùng, lắc nhẹ khi cho máu chảy vào, đạt tỉ lệ 1:1 là được.
Mỗi năm lấy 4 - 8 lần máu, mỗi lần lấy 80 - 100 ml/con, vẫn đảm bảo sam sống lâu dài.
96