DUNG DAT TAI TINH BAC LIEU
3.2. Hạn mức nhận chuyền quyền sử dụng đất nông nghiệp
3.2.3. Hạn mức về nhận chuyền quyên sử dụng đất rừng sản xuất là rừng trồng
Từ trước khi quy định về hạn mức nhận chuyên quyền sử dụng đất được ban hành cho đến thời điểm có hiệu lực và đi vào áp dụng của Nghị quyết 1126 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân để sử dụng vào mục đích nông nghiệp, trong tông số hồ sơ đăng ký nhận chuyên quyền sử dụng đất đưới các hình thức nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất do xử lý nợ theo hợp đồng thế chấp, bảo lãnh, theo người viết tìm hiểu thì không có hồ sơ nào về trường hợp đăng ký nhận chuyển quyền sử dụng đất là loại đất rừng sản xuất từ khi Nghị quyết có hiệu lực cho đến cuối năm 2010. Và theo số liệu thong kê, kiểm kê đất đai trên địa bàn huyện
GVHD: Nguyễn Thị Thanh Xuân 39 SVTH: Lê Quốc Huy
Đông Hải cho đến ngày 01/01/2010 thì tổng diện tích đất rừng sản xuất của huyện là
167,27 ha nhưng diện tích theo đối tượng sử dụng là hộ gia đình, cá nhân đối với loại
đất này là không sử dụng diện tích nào của đất rừng sản xuất mà diện tích đất rừng sản xuất thuộc đối tượng sử dụng là tô chức trong nước được giao đất để bảo vệ rừng kết hợp với phát triển rừng và nuôi trồng thủy sản.
3.3. Quá trình áp dung và hiệu quả của việc áp dụng hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn tỉnh
3.3.1. Quá trình áp dụng quy định về hạn mức nhận chuyền quyền sử dụng đất Kế từ khi Nghị quyết 1126 của Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa 11 về hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân có hiệu lực từ ngày 1/7/2007, cơ quan tài nguyên và môi trường huyện Đông Hải tỉnh Bạc Liêu đã đi vào thực hiện theo như tinh thần của Nghị quyết thông qua sự điều chỉnh việc đăng ký nhận chuyên quyền sử dụng đất đưới các hình thức nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho, nhận quyền sử dụng đất thông qua hình thức xử lý nợ theo hợp đồng bảo lãnh, thế chấp bằng quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân cho phù hợp với quy định về hạn mức đối với các loại đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây lâu năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muỗi đất rừng sản xuất là rừng trồng. Tuy việc áp dụng hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất mới đi vào áp dụng trong thực tiễn đăng ký quyền sử dụng đất trên địa bàn huyện Đông Hải nhưng quá trình áp dụng hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp đã đạt được một số thuận lợi đáng kẻ, đó là số trường hợp đăng ký nhận chuyên quyền sử dụng đất đối với các loại đất được quy định trong
han mức nhận chuyển quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn huyện
chưa có trường hợp nào bằng hoặc vượt hạn mức nhận chuyển quyên sử dụng đất nông nghiệp đối với từng loại đất, riêng đối với loại đất rừng sản xuất là rừng trồng thì mặc
dù trên địa bàn huyện không có diện tích đất rừng sản xuất nào mà hộ gia đình, cá nhân sử dụng tuy nhiên đó cũng là một thuận lợi để đảm bảo cho việc hạn mức nhận chuyển quyền đối với loại đất này trên địa bàn huyện. Một thuận lợi nữa góp phần bảo đảm cho việc đăng ký nhận chuyển quyền sử dụng đất không vượt hạn mức của hộ gia đình, cá nhân đối với các loại đất, đó là theo tìm hiểu của người viết và thực tế được biết tại địa phương cho thấy đa số các hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn huyện Đông Hải nắm giử quyền sử dụng đất của mình chưa đến mức quy định trong hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất đối với các loại đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây lâu năm, đất nuôi trồng thủy sản và đất làm muối, đây là một thuận lợi cho quá trình áp dụng quy định hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất trong hiện tại cũng như thời gian sắp tới trên địa bàn huyện. Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng quy định về hạn mức nhận chuyên quyển sử dụng đất của huyện Đông Hải thì cũng gặp phải những khó khăn nhất định, đó là việc nhận chuyển quyền sử dụng đất không qua đăng ký
quyền sử dụng đất tại cơ quan tài nguyên và môi trường hay còn gọi là đăng ký “chui”
quyền sử dụng đất đối với những trường hợp hộ gia đình, cá nhân nắm giử quyền sử
dụng đất mà khi chuyển quyền cho nhau lại không đăng ký chuyển quyền sử dụng đất tại cơ quan có thâm quyền để trốn thuế hoặc vì lý do chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà cơ quan quản lý đất đai không thể kiểm soát được, do đó gây khó khăn cho việc quản lý hồ sơ nhận chuyển quyền sử dụng đất để chỉ đạo cho việc áp dụng đúng quy định về hạn mức nhận chuyển quyên sử dụng đất nông nghiệp.
3.3.2. Hiệu quả của việc áp dụng quy định về hạn mức nhận chuyền quyền sử dụng đất
Sau 4 năm thực hiện Nghị quyết 1126 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về hạn mức nhận chuyên quyền sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân để sử dụng vào mục đích nông nghiệp, quá trình áp dụng hạn mức nhận chuyền quyền sử dụng đất của huyện Đông Hải đã đạt được một số hiệu quả nhất định. Thứ nhất, việc áp dụng hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân để sử dụng vào mục đích nông nghiệp đã góp phần vào việc bảo vệ quỷ đất nông nghiệp, tạo
điều kiện thuận lợi và là cơ sở đề thúc đây sản xuất nông nghiệp phát triển. Thứ hai,
việc quy định về hạn mức nhận chuyển quyên sử dụng đất nông nghiệp được áp dụng
trên thực tế ở địa bàn huyện Đông Hải sau vài năm đã tỏ ra có hiệu quả đối với tình
trạng tập trung đất đai, tạo ra được thế cân bằng không quá chênh lệch đối với quyền sử dụng đất giữa những hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn huyện, tránh được những tình trạng tập trung quá nhiều đất đai của những hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn huyện mà ảnh hưởng đến chính sách cân bằng xã hội do sự phân hóa giàu nghèo, từ đó tạo điều kiện và khuyến khích cho những hộ gia đình, cá nhân hăng say lao động có mơ ước làm giàu, phát triển sản xuất nông nghiệp bằng vốn đất nông nghiệp mà mình đang có và nhờ đó mà trên địa bàn huyện hiện nay, công tác xóa đói giảm nghèo trên địa bàn huyện đã đạt được hiệu quả đáng kể, tình trạng chênh lệch giữa những hộ gia
đình, cá nhân giàu có với những hộ gia đình, cá nhân có mức sống thấp đã giảm bớt
phần nào, và đó là một điều kiện thỏa đáng để tạo ra sự cân bằng, cân đối giữa mục tiêu phát triển kinh tế nói chung và kinh tế nông nghiệp nói riêng trên địa bàn huyện với mục tiêu ổn định cuộc sống xã hội của nông dân Đông Hải, góp phần đưa kinh tế- xã hội của huyện ngày càng phát triển và thực tế hiện nay đời sống kinh tế-xã hội của những hộ gia đình, cá nhân của huyện là một ví dụ cụ thê đối với hiệu quả của việc áp dụng đúng tinh thần mà nghị quyết 1126 của Ủy ban thường vụ Quốc hội đề ra.
GVHD: Nguyễn Thị Thanh Xuân 41 SVTH: Lê Quốc Huy
3.4. Kiến nghị áp dụng quy định về hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp
Đối với việc quy định hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất như hiện nay đối với loại đất nông nghiệp, người viết thấy rằng việc quy định diện tích hạn mức nhận chuyển quyền đối với các loại đất được quy định trong Nghị quyết 1126 của Ủy ban thường vụ Quốc hội như hiện nay là phù hợp với thực tế sử dụng đất nông nghiệp trong hoạt động sản xuất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân. Tuy nhiên, để quá trình nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp thực hiện có hiệu quả đúng như mong muốn thì ngoài việc quy định một diện tích hợp lý cho việc nhận chuyển quyền sử dụng đất như trong Nghị quyết đã đề cập thì việc quy định những biện pháp hiệu quả nhằm nâng cao khả năng áp dụng cũng là một vấn đề mang tính chất quan trọng quyết định hiệu quả của việc áp dụng, đó là nâng cao khả năng nhận thức của nông dân hiện nay nói riêng cũng như nhân dân nói chung trong việc tuân thủ áp dụng pháp luật nói chung cũng như trong lĩnh vực pháp luật đất đai nói riêng bằng những đợt thống kê, kiểm soát đất đai phối hợp với những cuộc vận động, tuyên truyền pháp luật sâu rộng đến quần chúng nhân dân để dân biết, dân hiểu được chính sách pháp luật đất đai
của Nhà nước mà thực hiện. Thực hiện cơ chế hành chính nhanh gọn, không làm phiền
về thời gian cũng như chỉ phí của bà con nông dân bằng việc ban hành những quy định thông thoáng về các loại giẫy tờ về đất đai cũng như ban hành các thủ tục hành chính quy định về các thủ tục liên quan đến đất đai và hơn thế nữa là việc thông qua những đợt tô chức làm các giấy tờ công nhận quyền sử dụng hợp pháp về đất đai từ các cấp chính quyền trong địa phương cũng như các loại giấy tờ khác có liên quan đến quyền
sử dụng đất hoặc quyền sở hữu những tài sản gắn liền với đất cho người dân tại những
địa điểm thuận tiện cho việc đi lại của nhân dân trong địa bàn xã, phường, thị trần. Bên cạnh việc ban hành những thủ tục hành chính làm thuận lợi cho người dân về những thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai thì việc ban hành những quy định, những biện pháp mang tính xử lý đối với những hộ gia đình, cá nhân cố tình không tuân thủ theo chủ trương chung của Nhà nước về đất đai cũng là một biện pháp quan trọng để đảm bảo việc tuân thủ pháp luật đất đai đối với nhân dân nhất là những quy định trong
việc đăng ký nhận chuyên quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân. Đánh thuế theo
diện tích nhận chuyển quyền đối với trường hợp người nhận chuyển quyền nhận cùng một lúc của hộ gia đình, cá nhân khác một diện tích đất nông nghiệp lớn và mức thuế được quy định này sẽ tăng dần theo từng loại diện tích được quy định và áp dụng cho người nhận chuyên quyền sử dụng đất thông qua hình thức nhận chuyên nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp; còn đối với người chuyển quyền sử dụng đất thì mức thuế chuyển quyền sử dụng đất vẫn bình thường đối với các hình thức khác ngoại trừ hình thức chuyên nhượng quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân khác thì mức thuế
chuyên quyền sử dụng đất cũng vẫn áp dụng đối với số diện tích mà hộ gia đình, cá nhân đó chuyển quyền nhưng với mức thuế cao hơn mức thuế mà người nhận chuyển quyên sử dụng đất nông nghiệp phải chịu.
Đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân khác mà diện tích trước đó của hộ gia đình, cá nhân (do nhận chuyển quyên) tuy chưa đến hạn mức sử dụng đất nhưng nếu nhận chuyên nhượng từ
nhiều hộ gia đình, cá nhân khác thì sẽ vượt hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất.
Ví dụ như trường hợp A có 2 ha đất lúa (có được do nhận chuyên quyên trước đó), B có 3 ha đất lúa và C có 2 ha đất lúa, cả B và C đều có nhu cầu chuyên nhượng quyền sử dụng đất lúa của mình cho A. Tuy nhiên với hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng
đất với loại đất trồng cây hàng năm là 6 ha đối với tỉnh thành phố có hạn mức nhận
chuyên quyên cao nhất thì A chỉ nhận được quyền sử dụng đất lúa từ B còn nếu nhận thêm 2 ha từ C thì sẽ vượt hạn mức theo quy định. Như vậy với trường hợp trên A được nhận quyền sử dụng đất từ B và cũng có thể nhận được từ C với 1 ha diện tích
đất lúa nếu C có nhu cầu bán cho A 1 ha từ thửa đất 2 ha của C và A cũng có nhu cầu
sử dụng 1 ha đất lúa của C chứ không thể nhận thêm cả 2 ha đất lúa từ C.
Với trường hợp hộ gia đình cá nhân nhận chuyển quyền sử dụng đất trên nhiều địa bàn khác nhau trên cùng một tỉnh hoặc khác tỉnh thì việc kiểm soát hạn mức quyền
sử dụng đất đối với hộ gia đình cá nhân có thể thực hiện bằng biện pháp kê khai đất
đai của hộ gia đình, cá nhân cho cơ quan đăng ký quyền sử dụng đất về hiện trạng quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân ở thời điểm hiện tại cũng như việc nhận
chuyển quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân trong thời điểm sắp tới nếu có để
cơ quan đăng ký quyền sử dụng đất quản lý được tình trạng quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn thường trú cũng như ở những địa bàn khác để thuận lợi cho công tác đăng ký quyền sử dụng đất đúng với hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân. Bằng biện pháp bắt buộc phải kê khai sự thật về
quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân để cơ quan quản lý đất đai kiểm soát được
tình trạng quyền sử dụng đất trên nhiều địa bàn của hộ gia đình, cá nhân trước khi
đăng ký nhận chuyển quyền cho hộ gia đình, cá nhân có thể là một phương pháp hữu hiệu cho việc quản lý về quyền sử dụng đất cho đúng với hạn mức đã được quy định.
Một biện pháp nữa có thê thuận lợi cho việc kiểm soát về hiện trạng nhận chuyền quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân ở nhiều địa phương khác nhau để áp dụng hạn mức nhận chuyên quyền sử dụng đất cho phù hợp với pháp luật đất đai đó là áp dụng công nghệ thông tin vào việc quản lý đất đai của hộ gia đình, cá nhân trên nhiều địa bàn để thuận tiện cho việc quản lý bằng biện pháp đưa cơ sở dữ liệu về quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân trên cả nước lên trang website của các cơ quan quản lý đất đai và cở sở dữ liệu này sẽ được cập nhật thường xuyên về hiện trạng sử dụng
GVHD: Nguyễn Thị Thanh Xuân 43 SVTH: Lê Quốc Huy
đất cũng như việc nhận quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân cả nước để cơ quan quản lý đất đai kiểm soát chặt chẽ hơn cho việc đăng ký quyền sử dụng đất theo hạn mức nhận chuyển quyên sử dụng đất đã được quy định.