Việc thực hiện khảo sát về đời sống người dân Việt Nam trong đại dịch, để từ đó đánh giá về hiện tượng Covid19, và hiểu được tư tưởng, tư duy người làm báo về vấn đề này, đồng thời nhằm hướng người đọc đến sự đồng cảm và hiểu rõ được tình hình để vượt qua thời kỳ khó khăn này. Ĉó chính là lý do mà đề tài “Chân dung Covid19 qua khảo sát đời sống người dân Việt Nam trong đại dịch trên báo điện tử VnExpress” ra đời.
Nội dung
Vài nét về báo điện tử VnExpress
VnExpress là một trang báo điện tử hàng đầu tại Việt Nam, được thành lập bởi tập đoàn FPT vào ngày 26 tháng 02 năm 2001 và được cấp phép hoạt động vào ngày 25 tháng 11 năm 2002 Là báo điện tử duy nhất không có phiên bản in giấy, VnExpress còn phát hành phiên bản tiếng Anh để phục vụ độc giả quốc tế Với vị thế là báo tiếng Việt có lượng độc giả đông đảo nhất, VnExpress đã xây dựng được uy tín và lòng tin từ bạn đọc Trang báo cung cấp nhiều chuyên mục đa dạng như thời sự, kinh doanh, khoa học, thể thao, sức khỏe, pháp luật, giải trí, giáo dục, đời sống, du lịch và góc nhìn VnExpress nổi bật với việc cập nhật tin tức nhanh chóng, mang đến thông tin mới mẻ và nóng hổi trong và ngoài nước, trở thành người bạn thân thiết của mọi tầng lớp trong xã hội.
Đời sống người dân Việt Nam trong đại dịch và chân dung Covid-19
2.1 Đời sống giáo dục ại dịch COVID-19 đã gây ra ảnh hưởng rất lớn đến xã hội cũng như đời sống người dân và ngành giáo dục đào tạo Tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp buộc lĩnh vực giáo dục phải chuyển sang hình thức tổ chức khác, đó là học trực tuyến Theo đó, học sinh không được đến trường, kế hoạch học tập cũng bị đảo lộn ể làm rõ hơn vấn đề này, những ví dụ dưới đây được lựa chọn để phân tích, cụ thể:
Bài báo 1: Học sinh nghèo xoay xở học online (ngày đăng: 2/9/2021) https://vnexpress.net/hoc-sinh-ngheo-xoay-xo-hoc-online-4349920.html
Bài báo nêu bật những bất cập trong nền giáo dục Việt Nam hiện nay, đặc biệt là trong bối cảnh dạy-học trực tuyến đang diễn ra rộng rãi Đối với học sinh có hoàn cảnh khó khăn và sống trong tâm dịch, việc đến trường trở nên bất khả thi, đồng thời họ cũng gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận hình thức học trực tuyến.
Tùng và Dương Tâm đã chân thực tái hiện tình hình Covid-19, nêu bật thực trạng học tập và hoàn cảnh khó khăn của học sinh nghèo Họ miêu tả sự chật vật và lo lắng của các em trong việc tìm kiếm kiến thức trong mùa dịch, đồng thời phản ánh tâm trạng của học sinh và phụ huynh trong bối cảnh đầy thách thức này.
Về tình hình Covid-19, ở Hà Nội, số ca Covid-19 trên địa bàn vượt 3.000, mỗi ngày thêm 50-70 ca Trong khi đó, TP Hồ Chí Minh có số ca mắc Covid-
Số ca mắc COVID-19 đã vượt 220.000, với hệ thống số liệu cho thấy có thêm 50-70 ca mỗi ngày, chứng tỏ dịch bệnh lây lan nhanh và phức tạp Do đó, nhiều địa phương buộc phải thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 để kiểm soát tình hình.
Trước tình hình dịch bệnh Covid-19, ngành giáo dục đã triển khai hình thức học trực tuyến ngay khi năm học mới bắt đầu, nhằm ngăn chặn sự gián đoạn lâu dài trong quá trình giáo dục.
Hà Nội đã thông báo rằng học sinh sẽ bắt đầu học online từ ngày 6/9 Nếu Lam trúng tuyển và nhập học đại học, khả năng cao là cô cũng sẽ phải học theo hình thức trực tuyến do nhiều địa phương đang áp dụng giãn cách theo Chỉ thị 16.
- Lê Văn Hoàn, học sinh lớp 9 trường THCS Võng Xuyên A, huyện Phúc Thọ, cùng đang lo lắng khi em và em trai học lớp 6cùng học online…
Gia đình Lam chỉ có hai chiếc điện thoại: một chiếc thông minh phục vụ cho việc học online và một chiếc cục gạch đã mờ hết bàn phím, khiến việc nhắn tin trở nên khó khăn Trong hai năm qua, ba chị em đã trải qua bốn đợt học trực tuyến Ở đợt đầu tiên, em út học vào buổi tối, em thứ hai học vào buổi chiều, còn Lam học vào buổi sáng, giúp mọi việc diễn ra thuận lợi Hàng ngày, bố mẹ không mang điện thoại đi làm, mà để cắm sạc cả ngày và xin sử dụng wifi nhà hàng xóm để ba chị em có thể học Dù gặp phải tình trạng mạng giật và màn hình thường xuyên đứng yên, Lam vẫn cảm thấy việc học online "còn hơn là không học được gì".
Hai năm trước, khi phải học online trong thời gian ngắn, ba đã nhường điện thoại cũ cho Hải và mua một chiếc "cục gạch" chỉ để nghe gọi Điện thoại cũ và wifi sử dụng chung với hàng xóm khiến kết nối mạng rất yếu.
Phương pháp "học online" và "học trực tuyến" đã trở thành giải pháp quan trọng trong giáo dục nhằm bảo đảm an toàn sức khỏe cho thế hệ tương lai trong bối cảnh dịch bệnh Tác giả sử dụng câu trần thuật cùng với biện pháp liệt kê và điệp ngữ để mô tả điều kiện học tập khó khăn của học sinh nghèo Các ẩn dụ như "một cái cục gạch" chỉ điện thoại giá rẻ, và "màn hình liên tục đứng yên" thể hiện rõ tình trạng thiết bị học tập không đủ khả năng Những cụm từ miêu tả như “mờ hết bàn phím” và “xin dùng nhờ wifi” cùng với tính từ “rất yếu” đã khắc họa sâu sắc những trở ngại mà học sinh phải đối mặt trong việc tiếp cận tri thức mùa dịch Hoàn cảnh của ba học sinh điển hình, với cha mẹ phải nghỉ việc và mượn điện thoại, gợi lên sự hy sinh lớn lao của các bậc phụ huynh cho con cái, như việc “mẹ Lam phải mượn điện thoại hàng xóm” hay “ba đã nhường điện thoại cũ cho Hải”.
Thiếu thốn vật chất và đường truyền mạng kém đã khiến nhiều học sinh nghèo như Lam, Hoàn và Hải cùng phụ huynh họ lo lắng Ngay từ phần mở đầu, nỗi lo của học sinh được thể hiện qua cụm từ “thấp thỏm không yên” Tác giả đã sử dụng nhiều động từ và tính từ diễn tả tâm trạng như lo lắng về việc học trực tuyến trong tương lai, nỗi lo của Lê Văn Hoàn khi học online cùng em trai, và cảm giác nơm nớp khi thiếu thiết bị học tập Đặc biệt, cảm giác có lỗi của phụ huynh khi kết quả học tập của con giảm sút do hình thức học này cũng được nhấn mạnh.
Covid-19 không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống mà còn gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần của trẻ em và thanh niên Nguyên nhân bao gồm cảm giác tự ti và lo âu khi không được tiếp cận giáo dục như bạn bè, sự gia tăng thời gian tiếp xúc với thiết bị điện tử, và thiếu giao tiếp trực tiếp với bạn bè Bài báo sẽ giải đáp liệu Covid-19 có khiến con người rơi vào trạng thái bế tắc hay không.
- Vừa qua, nghe thông tin Sở Giáo dục và ào tạo TP HCM sẽ sản xuất các chương trình bài giảng để phát trên truyền hình, Hải rất mừng.
- Khó khăn về vật chất nhưng bù lại Hải được ba mẹđộng viênviệc học…
Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM đã yêu cầu các trường học tiến hành thống kê số lượng học sinh không thể tham gia học trực tuyến do thiếu thiết bị, đường truyền, hoặc không có cả hai yếu tố này.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Hiếu đã kêu gọi cộng đồng chia sẻ điện thoại thông minh không sử dụng với học sinh nghèo Nhiều trường học đã có thầy cô giáo quyên góp thiết bị cũ hoặc đóng góp tiền để mua điện thoại cho những em gặp khó khăn.
Dù dịch bệnh SARS-CoV-2 có diễn biến phức tạp, tình người và sự sẻ chia vẫn luôn hiện hữu trong cuộc sống Ba động từ “động viên”, “chia sẻ” và “góp” thể hiện rõ tấm lòng nhân ái của mọi người Các cụm từ như “ba mẹ” và “thầy cô” cũng góp phần nhấn mạnh tình yêu thương và sự hỗ trợ lẫn nhau trong thời gian khó khăn này.
"Sở Giáo dục" và "người dân" thể hiện sự chung sức của toàn xã hội trong việc tìm kiếm giải pháp thích nghi và ứng phó với những hậu quả do đại dịch Covid-19 gây ra.
Bức tranh đại dịch Covid-19 hiện lên qua đời sống người dân Việt Nam
Trong bối cảnh đại dịch COVID-19, virus này được ví như “giặc vô hình” với khả năng lây lan nhanh chóng và tác động nghiêm trọng đến sức khỏe và đời sống, đặc biệt là những người nghèo Đại dịch mang đến một “màu xám” u ám, gây lo sợ cho mọi người Đối diện với làn sóng dịch lần thứ 4, chúng ta phải đối mặt với sự tấn công mạnh mẽ hơn từ biến chủng Delta, mà chưa thấy dấu hiệu dừng lại Những bệnh nhân và y bác sĩ là những người hiểu rõ nhất về tình hình nghiêm trọng này, trong khi những người chưa bị lây nhiễm có thể không nhận ra sự diễn biến xấu của dịch bệnh, chỉ thấy rõ sự sụp đổ của cuộc sống xung quanh.
Đợt bùng phát dịch Covid-19 đã gây ra nhiều vấn đề xã hội, buộc mọi người phải đối mặt với những thách thức mới trong cuộc sống Dịch bệnh đã làm lộ rõ những khó khăn của người nghèo, những người thiếu thốn về ăn uống và điều kiện sống Mặc dù nhiều người vẫn phải sống chung với Covid-19, họ vẫn giữ được hy vọng và nỗ lực vượt qua khó khăn Sự thích ứng của cộng đồng là rất quan trọng, từ việc bảo vệ bản thân đến việc hỗ trợ lẫn nhau Chúng ta đã chứng kiến nhiều hành động sẻ chia và giúp đỡ trong đại dịch, thể hiện tinh thần đoàn kết của người dân Việt Nam Sự yêu thương và đồng lòng sẽ giúp tất cả vượt qua giai đoạn khó khăn này, hướng tới một trạng thái bình thường mới Như Charles Darwin đã nói, "Sinh vật sống sót không phải là sinh vật khỏe nhất hay thông minh nhất, mà là sinh vật thích ứng giỏi nhất với sự thay đổi."
Tư duy của các nhà báo
Các nhà báo của VnExpress đã khéo léo sử dụng ngôn ngữ để truyền đạt thông tin và tạo sự đồng cảm với độc giả Họ tư duy hệ thống và logic, chọn từ ngữ dễ hiểu nhưng sâu sắc cùng với những câu văn chân thực Nhà báo Nguyễn Hải trong bài viết “7 học sinh nhiễm Covid-19, hàng chục nghìn em hoãn tới trường” đã cung cấp thông tin ngắn gọn nhưng đầy đủ về tình hình dịch bệnh Trong khi đó, nhà báo Phan Dương và Phan Diệp lại sử dụng giọng văn kể chuyện để phản ánh đời sống người dân trong mùa dịch Mỗi nhà báo có phong cách viết riêng nhưng đều hướng đến mục tiêu chung là truyền đạt nội dung và thông điệp về dịch Covid-19 Họ không chỉ khảo sát thực tế mà còn sử dụng ngôn ngữ như những chiếc bút màu, tạo nên bức tranh sinh động giữa gam màu tối của Covid và ánh sáng hy vọng, tình người.