Những thông tin cơ bản về đập
Đập có thể có nhiều hình thù và kích cỡ, nhưng tất cả đều có những đặc tính chung như sau: Hồ chứa - Đập - Cửa xả
Cửa xả v Ai là người hưởng lợi?
Ai chịu nhiều ảnh hưởng?
Các nhà máy và cư dân thành phố thường hưởng lợi từ các dự án thủy điện và trữ nước, trong khi các nông trại lớn được hưởng chi phí thủy lợi rẻ Tuy nhiên, các dự án đập có thể gây tổn hại đến nguồn lợi của cộng đồng nông thôn miền núi ven sông, trong khi các cộng đồng thành thị và ngành công nghiệp lại thu lợi Đôi khi, những bên hưởng lợi và chịu ảnh hưởng thuộc về hai quốc gia khác nhau.
Các công ty xây dựng và thiết kế kỹ thuật thu lợi từ hàng triệu đô la nhờ vào việc thiết kế và xây dựng đập Đồng thời, chính phủ cũng có thể thu được lợi ích từ việc đánh thuế liên quan đến xây dựng và vận hành các công trình này.
Việc đầu tư lớn vào xây dựng đập đã dẫn đến tình trạng tham nhũng, khi nhiều quan chức chính phủ và cán bộ công ty lợi dụng cơ hội để trục lợi cá nhân.
Cộng đồng dân cư sống ở vùng sâu, vùng xa thường là những người chịu ảnh hưởng và thiệt thòi nhất trong quá trình xây dựng đập lớn Hàng triệu người đã phải tái định cư để nhường chỗ cho công trình này, trong khi hàng triệu người khác sống ở vùng hạ lưu của đập phải đối mặt với những tác động nghiêm trọng đến nguồn lợi và sinh kế của họ.
Tuy nhiên, việc cộng đồng bị ảnh hưởng không được tham gia vào quá trình ra quyết định đối với việc xây đập càng làm cho tình hình
Những người bị ảnh hưởng bởi việc xây dựng đập thường không nhận được lợi ích từ dự án và thường phải chuyển đến những vùng đất canh tác kém hơn Trong khi đó, các trang trại lớn lại được hưởng lợi từ hệ thống tưới tiêu và điện năng do đập cung cấp Họ thường thiếu thông tin về dự án cũng như quy hoạch đất đai và sinh kế mới Dù sống gần hồ chứa, họ cũng hiếm khi nhận được lợi ích từ điện năng và nguồn nước mà dự án mang lại.
Mặc dù đập mang lại một số lợi ích, nhưng chúng thường không sản xuất đủ điện hoặc mở rộng diện tích tưới tiêu như mong đợi, do lượng nước cung cấp thường thấp hơn thiết kế Các nhà thiết kế thường đánh giá quá cao khả năng sử dụng nước của sông Đập kiểm soát lũ có thể ngăn chặn những trận lũ nhỏ, nhưng lại có nguy cơ làm gia tăng mức độ nghiêm trọng của các trận lũ lớn, khiến người dân ở hạ lưu cảm thấy an toàn hơn và xây dựng nhiều nhà cửa, cửa hàng hơn.
Khi lũ lớn xảy ra, các cộng đồng hạ lưu có thể mất tài sản và sinh mạng nếu hồ chứa không giữ nổi lượng nước Đập không tồn tại vĩnh viễn; tuổi thọ của nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm lượng phù sa bồi lắng Theo thời gian, lòng hồ bị bồi lắng, làm giảm hiệu quả của hồ chứa cho đến khi nó phải ngừng hoạt động Ai sẽ là người chi trả cho việc xây dựng đập?
Mỗi năm, khoảng 40 tỷ đô la được đầu tư vào việc xây dựng đập Vì chi phí xây dựng đập rất cao, chính phủ thường phải tìm kiếm nguồn vốn từ nhiều nguồn khác nhau.
Cảnh báo! Đập xả nước, đề nghị di chuyển ngay khỏi vùng ngập
Một số đập có thể làm tình trạng lũ lụt trở nên nghiêm trọng hơn Ngân hàng Thế giới, với vai trò là một trong những nhà tài trợ quan trọng, đã đầu tư khoảng 60 tỷ đô la cho việc xây dựng 600 đập trên toàn cầu.
Người dân ở các nước giàu hưởng lợi từ các dự án đập theo 2 cách:
Các công ty nhận tiền xây dựng đập và chính phủ hưởng tiền lãi, trong khi người dân ở các nước nghèo phải trả nợ
Họ nói với chúng tôi là việc xây dựng đập sẽ làm cho cuộc sống của chúng tôi tốt hơn
Sức khoẻ bị ảnh hưởng
Khi Malisemelo Didian Tau lần đầu nghe về kế hoạch xây dựng một đập lớn tại quê hương Lesotho, cô đã phản đối nhưng bị thuyết phục rằng chỉ một vài người sẽ phải di chuyển để nhiều người hưởng lợi Các nhà đầu tư hứa hẹn với cô và cộng đồng rằng sẽ có đền bù, nước, trường học và nhà ở mới Tuy nhiên, thực tế không như mong đợi, và Malisemelo lo lắng rằng nếu không nhận được đủ đền bù, con cháu cô sẽ gặp khó khăn vì đất đai là sinh kế của họ Câu chuyện của Malisemelo không phải là cá biệt, khi có khoảng 40-80 triệu người trên thế giới bị buộc phải rời bỏ quê hương để xây đập, dẫn đến tình trạng nghèo đói, đổ vỡ sinh kế, văn hóa và cộng đồng.
Hồ chứa đã gây ngập lụt các vùng đất màu mỡ và làm mất đi môi trường sống của nhiều loài động thực vật quý hiếm Hệ thống sông ngòi bị hủy hoại, dẫn đến sự suy giảm nghiêm trọng các nguồn lợi thủy sản như tôm, cá, và thậm chí nhiều loài động thực vật đã bị tuyệt chủng.
Chương này giải thích tác động của việc xây dựng đập đến cộng đồng và tài nguyên thiên nhiên Chúng tôi phân tích các tác động cụ thể đối với cộng đồng tái định cư và cộng đồng hạ lưu của đập Cuối cùng, chúng tôi thảo luận về những biện pháp mà các cộng đồng ở Lesotho thực hiện để bảo vệ cuộc sống và sinh kế của họ trước những ảnh hưởng của đập lớn.
Tác động của đập
Đập thủy điện gây ra tác động tiêu cực đến cộng đồng địa phương, khi các gia đình sống ở vùng lòng hồ phải đối mặt với việc mất nhà cửa, đất đai và sinh kế Họ thường không được tái định cư ở cùng một khu vực, dẫn đến tình trạng nghèo khó gia tăng sau khi di chuyển Bên cạnh đó, đập còn hủy hoại môi trường sống của nhiều loài động vật, khi rừng và các vùng đất ngập nước bị ngập dưới lòng hồ Hồ chứa cũng gây ra sự chia cắt môi trường sống của các loài động vật, cản trở các con đường di cư của chúng.
Hồ chứa gây ra các vấn đề về sức khỏe:
Các loại bệnh tật như sốt rét và bệnh truyền nhiễm thường gia tăng ở các vùng hồ, nơi là môi trường thuận lợi cho muỗi và động vật truyền bệnh Đập gây suy giảm đa dạng sinh học, đặc biệt là các loài cá và động vật thủy sinh, do cá không thể di cư ngược dòng và dòng chảy bị thay đổi Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến những người sống phụ thuộc vào việc đánh bắt cá Hơn nữa, đập cung cấp nước và điện chủ yếu cho những người giàu, trong khi nông dân và ngư dân nghèo lại phải chịu thiệt thòi Cuối cùng, nước xả từ đập đôi khi bị ô nhiễm, gây ra nguy cơ bệnh tật cho cộng đồng sống ở hạ lưu.
Năng suất vụ mùa đang suy giảm do đập gây ngập lụt ở các vùng đất màu mỡ và ngăn cản phù sa xuống vùng hạ lưu Việc xả nước từ đập có thể dẫn đến ngập lụt những vườn rau trồng vào mùa cạn ven sông, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp và đời sống của người dân Thực trạng này đặc biệt rõ ràng trong các khu vực tái định cư.
Các cộng đồng tái định cư phải chịu thiệt thòi
Một trong những tác động lớn nhất của việc xây đập là tình trạng tái định cư không tự nguyện Các hồ chứa nước gây ngập lụt đất canh tác, bãi chăn thả và nhà cửa Dù nhiều hộ gia đình đã sống ở mảnh đất của mình qua nhiều thế hệ, họ vẫn phải di chuyển do toàn bộ làng bản sẽ bị ngập chìm dưới nước.
Việc tái định cư thường làm cho đời sống của các cộng đồng dân cư trở nên khó khăn hơn, khi họ phải đối mặt với vấn đề an ninh lương thực và thu nhập Nhiều người không còn khả năng sống phụ thuộc vào nghề đánh bắt và canh tác ven sông do phải di chuyển đến nơi khác Các cộng đồng này thậm chí phải chuyển đến các khu đô thị, nơi họ gặp phải thách thức trong việc hội nhập và đối diện với các vấn nạn xã hội như nghiện ngập và tội phạm.
Việc tái định cư gây ra sự đứt gãy trong cấu trúc cộng đồng và văn hóa, khiến cho các làng bản bị chia rẽ và anh em họ hàng không còn sống gần nhau Các cộng đồng dân tộc thiểu số thường chịu tác động nặng nề từ việc xây dựng đập, đặc biệt là ở các vùng núi cao Nhiều địa điểm văn hóa và mồ mả tổ tiên bị ngập dưới lòng hồ, dẫn đến việc nhiều gia đình mất toàn bộ đất đai tổ tiên của họ.
Một người dân tộc Nya Heun đã chia sẻ về nỗi lo lắng khi phải di chuyển do việc xây dựng đập Houay Ho ở Lào Ông cho biết: “Nhiều người lo sợ rằng họ sẽ bị ốm khi phải rời bỏ quê hương Họ cảm thấy nơi ở mới không phải là đất của mình, giống như chuyển đến một quốc gia khác Cảm giác về quê hương của chúng tôi đã bị “phá vỡ”.”
Khoảng 40-80 triệu người trên khắp thế giới đã phải di chuyển do việc xây dựng đập
Một số hộ phải chuyển tới nơi đất khô cằn hoặc quá dốc không thể canh tác được
Những người dân bị ảnh hưởng thường gặp phải các vấn đề tâm lý và cảm xúc, dẫn đến sự gia tăng rượu chè, trầm cảm, bạo lực gia đình và bệnh tật sau khi họ chuyển đến nơi ở mới.
Vấn đề nảy sinh với tái định cư
Một số người dân tái định cư đã nhận nhà mới và được di chuyển đến sinh sống xen kẽ với cộng đồng địa phương hoặc các khu tái định cư tập trung.
Các công ty xây dựng đập thường hứa hẹn mang lại cơ hội việc làm và cuộc sống tốt đẹp hơn cho cư dân tại khu tái định cư, với nhà ở khang trang và đầy đủ tiện nghi như điện, nước Tuy nhiên, thực tế cho thấy các ngôi nhà thường nhỏ và chất lượng kém, khiến người dân phải gánh chịu chi phí cho điện và nước vượt quá khả năng tài chính của họ Hơn nữa, họ thường nhận được ít đất canh tác hơn so với trước, và chất lượng đất canh tác tại khu vực mới cũng thường kém hơn.
Người dân tái định cư thường gặp khó khăn trong việc tiếp tục canh tác, đánh cá và chăn nuôi gia súc như trước Để thích ứng, chủ đầu tư thường khuyến khích họ chuyển sang các sinh kế mới, như chăn nuôi trâu bò hoặc trồng cây công nghiệp để tiêu thụ trên thị trường.
Tuy nhiên, những kế hoạch này ít khi thành công và do vậy cuộc sống của họ ngày càng khó khăn hơn trước.
Nhiều người dân không nhận đủ tiền đền bù cho những thiệt hại mà họ phải chịu khi xây dựng đập Số tiền đền bù, dù là tiền mặt hay hiện vật, thường không đủ để họ duy trì cuộc sống ở nơi ở mới Khi nhận tiền, nhiều người không quen với việc quản lý tài chính, dẫn đến việc họ không biết cách giữ và đầu tư cho tương lai Đây là những khó khăn mà tôi và nhiều người khác đang phải đối mặt từ khi đập được xây dựng.
Tôi không có đủ tiền để mua thức ăn cho các con tôi
Không có đủ thức ăn hoặc tiền để sinh sống, các gia đình thường phải ở trong những khu nhà tồi tàn và đi làm thuê ở các nơi khác
Nhiều người không nhận được tiền đền bù vì chính phủ cho rằng họ không có giấy tờ hợp pháp về quyền sở hữu đất Một số cộng đồng chia sẻ đất hoặc canh tác trên đất của người khác, trong khi chính phủ đôi khi không công nhận ảnh hưởng đến họ.
Anh Zhang Qiu Lau, một người dân tái định cư thuộc công trình đập
Xiaolangdi, Trung Quốc, cho biết: “Chính phủ yêu cầu chúng tôi hy sinh ngôi nhà nhỏ để đổi lấy lợi ích lớn hơn cho đất nước Họ hứa sẽ trả 15 cent cho mỗi foot vuông nhà và cung cấp đất canh tác mới thay thế cho vùng đất cũ bị ngập Tuy nhiên, cho đến nay, chúng tôi vẫn chưa nhận được gì, không có tiền và gia đình tôi chỉ được cấp một nửa diện tích đất trước đây, với chất lượng kém hơn.” Hàng triệu người sống ở hạ lưu đang chịu ảnh hưởng nghiêm trọng từ đập, đặc biệt là trong các hoạt động đánh bắt và canh tác.
Đập có tác động nghiêm trọng đến nghề cá, làm thay đổi dòng chảy và cản trở di cư của cá đến nơi đẻ trứng và môi trường sống ở vùng thượng nguồn Điều này dẫn đến sự sụt giảm đáng kể về sản lượng cá, thậm chí một số loài có nguy cơ tuyệt chủng Hệ quả là nhiều người mất đi nguồn thực phẩm và thu nhập hàng ngày, đồng thời lối sống truyền thống cũng bị ảnh hưởng nặng nề.
Các phong trào phản đối việc xây dựng các con đập gây nhiều tác động tiêu cực trên thế giới
Những nỗ lực hợp tác ngày càng hiệu quả hơn khi cộng đồng trong khu vực và trên diễn đàn quốc tế cùng chung tay Hiện nay, mạng lưới này đã mở rộng ra nhiều khu vực như Châu Mỹ La Tinh, Đông và Đông Nam Á, Nam Á, Châu Âu và Châu Phi Các mạng lưới bao gồm những người bị ảnh hưởng, tổ chức phi lợi nhuận, tổ chức quần chúng, nhà nghiên cứu và nhiều nhóm khác Mục đích của mạng lưới là chia sẻ thông tin, tổ chức các hoạt động liên kết và cùng nhau ngăn chặn việc xây dựng những con đập có tác động tiêu cực.
Những người tham gia đã tổ chức hai cuộc gặp mặt để chia sẻ kinh nghiệm và phát triển chiến lược cho các hoạt động của mình Cuộc họp đầu tiên diễn ra tại Brazil vào năm 1997 với sự tham gia của các thành viên từ 20 quốc gia, trong khi cuộc họp thứ hai được tổ chức tại Thái Lan vào năm 2003, thu hút 300 thành viên từ 61 quốc gia Phong trào này đang ngày càng phát triển mạnh mẽ, với thành công trong việc phản đối các dự án đập lớn, dẫn đến việc giảm số lượng đập được xây dựng.
Phong trào phản đối xây dựng đập trên toàn cầu đã đạt được nhiều thành công, dẫn đến việc giảm số lượng đập được xây dựng Nhờ vào sự phản đối này, nhiều chính phủ đã quyết định hủy bỏ các kế hoạch xây dựng đập trước đó.
Một số đập bị dỡ bỏ
Ngày nay, nhiều đập ở Mỹ và Châu Âu đã được dỡ bỏ hoặc ngừng hoạt động, giúp các con sông hồi sinh Gần đây, một số đập trên sông Loire và sông Leguer ở Pháp đã được tháo dỡ, tạo điều kiện cho sự sống trở lại với dòng nước Cá hồi và các loài cá khác đã có thể bơi ngược dòng như trước đây, thể hiện sự phục hồi của hệ sinh thái sông.
Quyền lợi của những người bị ảnh hưởng được chú trọng
Nhiều người bị ảnh hưởng bởi đập đã thành công trong việc bảo vệ quyền lợi của mình, với một số nhận được mức đền bù cao hơn Họ cũng được tham gia vào quá trình ra quyết định, trong khi một số khác lại được hưởng lợi từ nguồn nước tưới và điện.
Hướng dẫn Quốc tế về xây dựng đập do Ủy Ban Thế Giới về Đập (WCD) ban hành nhằm nâng cao chất lượng công trình, nhấn mạnh rằng việc xây dựng đập cần có sự thỏa thuận với cộng đồng bị ảnh hưởng Các nhà đầu tư phải ký hợp đồng đền bù với cộng đồng, và nếu hợp đồng không được thực hiện, người dân có quyền khiếu kiện Mặc dù nhiều chính phủ không đồng tình với hướng dẫn này, nhưng cộng đồng bị ảnh hưởng vẫn dựa vào đó để bảo vệ quyền lợi của mình Điều này dẫn đến việc đầu tư cho xây dựng đập giảm đi.
Xây dựng đập là một quá trình tốn kém, buộc các chính phủ ở Châu Mỹ La tinh, Châu Phi và Châu Á phải vay vốn từ các ngân hàng phát triển Hai mươi năm trước, các nhà đầu tư đã đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực này, nhưng hiện nay, phong trào phản đối xây đập ngày càng gia tăng đã khiến họ giảm bớt đầu tư Điều này tạo ra khó khăn cho các chính phủ trong việc triển khai các dự án xây dựng đập mới.
Người dân ở vùng đập Rasi Salai đã thành công
Năm 2000, cửa đập Rasi Salai ở Thái
Lan đã được mở vĩnh viễn, đánh dấu một thành công lớn cho cộng đồng bị ảnh hưởng bởi đập Rasi Salai, nơi đã làm ngập đất canh tác của hơn 15,000 người và cản trở đường di cư của cá cũng như ngập các vùng rừng Đây là một thảm họa cho tất cả mọi người, nhưng những người bị ảnh hưởng đã quyết định cùng nhau kêu gọi chính phủ mở cửa đập vĩnh viễn để phục hồi hệ sinh thái sông và sinh kế của họ.
Họ cùng nhau tạo ra một làn sóng thông tin nhằm thu hút sự chú ý của mọi người
Người dân đã yêu cầu mở cửa vĩnh viễn cho đập khi nước bắt đầu tích lại, và quá trình thuyết phục chính phủ đồng ý với đề xuất này đã mất vài năm.
Cuối cùng, người dân đã đạt được điều họ mong muốn, khi dòng sông Mun trở về trạng thái ban đầu Điều này giúp mọi người có thể cấy trồng trên các vùng đất bãi ven sông và tiếp tục đánh bắt cá, mang lại cuộc sống bình thường như trước đây.
Buppa Kongtham, lãnh đạo phong trào phản đối đập Rasi Salai, nhấn mạnh rằng việc bảo vệ môi trường là cách tốt nhất để đảm bảo tương lai cho thế hệ con cháu Mặc dù đã đạt được một số thành công trong cuộc đấu tranh, nhưng đập vẫn tiếp tục ảnh hưởng tiêu cực đến các cộng đồng dân cư xung quanh.
Mặc dù đã đạt được nhiều thành công lớn trong việc xây dựng đập, vẫn còn nhiều thách thức phía trước Trên khắp thế giới, nhiều đập mới vẫn đang được xây dựng, dẫn đến việc nhiều người mất nhà cửa và đất đai Các chính phủ và nhà đầu tư tiếp tục có kế hoạch mở rộng xây dựng đập Do đó, chúng ta cần tăng cường sức mạnh trong việc phản đối các dự án đập lớn và đoàn kết, hỗ trợ lẫn nhau để bảo vệ quyền lợi của những người bị ảnh hưởng.
Nếu chúng ta cùng nhau lên tiếng thì sẽ có ít đập hơn được xây dựng trong tương lai.
Để phản ứng với việc xây đập và bảo vệ quyền lợi của bạn, trước tiên hãy thu thập thông tin về con đập và tác động của nó đối với cộng đồng Sau đó, xác định rõ mong muốn của bạn và lập kế hoạch để đạt được mục tiêu đó.
Bắt đầu công việc sớm là rất quan trọng Trong quá trình này, bạn nên thu thập và chia sẻ thông tin, đồng thời tổ chức cộng đồng hợp tác với các nhóm ở cấp quốc gia, vùng và quốc tế Tuy nhiên, ở một số quốc gia, việc thể hiện thái độ phản đối xây đập có thể gây nguy hiểm cho cộng đồng và những người tham gia Do đó, việc hiểu rõ các rủi ro tiềm ẩn và điều chỉnh hoạt động cho phù hợp là rất cần thiết.
Chương này cung cấp những khuyến nghị hữu ích cho việc phát triển kế hoạch hoạt động trong quá trình xây dựng đập Cuối cùng, chúng tôi sẽ mô tả ba giai đoạn xây dựng đập và chỉ ra các bước quan trọng cần thực hiện trong mỗi giai đoạn.
Làm thế nào để tỏ thái độ phản ứng lại đối với việc xây dựng đập có hiệu quả
LÀM THẾ NÀO ĐỂ TỎ THÁI ĐỘ PHẢN ỨNG LẠI ĐỐI VỚI VIỆC XÂY DỰNG ĐẬP CÓ HIỆU QUẢ
Ngày 14/3: là ngày quốc tế phản đối đập
Xin đừng xây dựng đập trên đất của chúng tôi
Hãy bảo vệ sông i a ngò củ chúng ta
Ngày 14 tháng 3 là Ngày Quốc Tế phản đối xây dựng đập, đồng thời cũng là Ngày Bảo vệ Sông ngòi, với khẩu hiệu "Nước vì Sự Sống" Vào ngày này, hàng trăm nhóm trên toàn cầu sẽ tổ chức diễu hành và các hoạt động nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ nguồn nước Tham gia các sự kiện vào ngày 14 tháng 3 sẽ giúp mọi người trong nước và thế giới nhận thức rõ hơn về vấn đề này.
Chúng ta hãy nghĩ xem mình mong muốn điều gì? v Lập kế hoạch cho các hoạt động
Để hiểu rõ tác động của con đập đến cộng đồng địa phương và dòng sông, việc thu thập thông tin là rất quan trọng Cần lấy số liệu thực tế từ các thành viên trong cộng đồng, đồng thời có thể hợp tác với các tổ chức phi lợi nhuận, nhà khoa học từ các trường đại học và các nhóm khác để hỗ trợ Một số câu hỏi cần được xem xét trong quá trình này.
Những khu đất canh tác và những làng bản nào sẽ bị ảnh hưởng bởi đập?
Bao nhiêu người sẽ phải di chuyển?
Bao nhiêu người sẽ mất đất canh tác và bao nhiêu người hiện đang sống phụ thuộc vào việc đánh bắt sẽ bị ảnh hưởng?
Giá trị về đất, hoa màu, nhà cửa và đánh bắt sẽ bị mất?
Mức độ đền bù dự kiến của dự án ra sao?
Ai là người khởi xướng việc xây đập? chính phủ hay nhà đầu tư, hay cả hai?
Ai sẽ trả tiền cho việc xây đập?
Bước tiếp theo là xác định mục tiêu rõ ràng và xây dựng kế hoạch hoạt động cụ thể để đạt được những mục tiêu đó Dưới đây là một số điểm quan trọng cần lưu ý trong quá trình này.
Mọi người mong muốn điều gì?
Có muốn ngừng việc xây đập hay không?
Có muốn được đền bù thỏa đáng hơn không?
Có muốn được tham gia vào quá trình ra quyết định liên quan tới con đập hay không?
Việc đạt được sự đồng thuận trong cộng đồng là rất quan trọng Các thành viên nên thể hiện mong muốn của mình qua những yêu cầu cụ thể như “Đề nghị ngừng xây đập” hoặc “Đề nghị đền bù thỏa đáng hơn” để đảm bảo tiếng nói của họ được lắng nghe.
3 Phải xác định được ai là đồng minh và ai không đồng ý với mình
Tạo dựng đồng minh ủng hộ là yếu tố then chốt trong chiến lược hoạt động Hãy xác định những ai có thể hỗ trợ bạn trong quá trình này Sự thành công của công việc phụ thuộc vào sự đồng thuận và ủng hộ từ cộng đồng, xã hội và các nhóm khác.
Nghĩ xem ai không nhất trí với ý tưởng này? Điểm mạnh và điểm yếu của họ là gì? Làm sao để thuyết phục được họ?
4 Xác định rõ mục tiêu là gì
Trước khi quyết định xây dựng con đập, cần cân nhắc kỹ lưỡng mong muốn của bản thân Quan trọng là xác định ai sẽ là người quyết định trong quá trình này, có thể là nhà nước, công ty điện lực hoặc nhà tài trợ nước ngoài Những đối tượng này sẽ ảnh hưởng đến hoạt động xây dựng Sau đó, cần xác định đối tượng nào dễ tiếp cận và có khả năng gây ảnh hưởng nhiều hơn.
Để thay đổi quan điểm của các đối tượng về việc xây dựng đập, cần áp dụng các chiến lược thuyết phục hiệu quả Điều quan trọng là xác định những yếu tố có thể khiến họ ủng hộ yêu cầu của chúng ta, đồng thời đánh giá hiệu quả của các hoạt động tuyên truyền Ngoài ra, việc sử dụng thông tin đại chúng có thể đóng vai trò quan trọng trong việc tác động đến nhận thức và quan điểm của họ.
Kết hợp các hoạt động thường mang lại hiệu quả tối ưu Hãy lập kế hoạch thời gian cho từng hoạt động và đảm bảo mọi người đều hiểu rõ trách nhiệm của mình Đây chính là chiến lược hoạt động của chúng ta.
6 Bạn cần bao nhiêu tiền cho các hoạt động này?
Mỗi hoạt động đều cần chi phí cho các công việc như họp, máy tính, internet, điện thoại và in ấn Nhiều nhóm tìm kiếm tài trợ từ các nhà hảo tâm hoặc tổ chức tài trợ Để có được nguồn hỗ trợ, bạn nên liên hệ với các tổ chức phi lợi nhuận lớn trong nước, vì họ có thể cung cấp ý tưởng hữu ích cho việc tìm kiếm tài trợ Chiến lược quan trọng đối với các hoạt động phản đối đập là cần thiết để đảm bảo hiệu quả trong việc huy động nguồn lực.
Một số chiến lược có thể hiệu quả ở tất cả các giai đoạn Đây là một số ý tưởng cho các hoạt động ở địa phương.
Tổ chức và huy động
Huy động người dân bị ảnh hưởng để lên tiếng là rất quan trọng, và thành công của việc này phụ thuộc vào sự đoàn kết trong cộng đồng Thường thì các dự án có thể gây ra xung đột giữa các thành viên, nhưng nếu chúng ta hợp tác và giữ vững sự đoàn kết từ đầu, sẽ khó khăn hơn cho các nhà đầu tư nếu họ muốn chia rẽ chúng ta.
Để huy động mọi người, bạn có thể thành lập nhóm riêng và kết hợp với các nhóm khác nhằm tạo thành một hệ thống mạnh mẽ Hãy tìm hiểu về các mạng lưới quốc gia đang hoạt động trong lĩnh vực này Tổ chức các buổi họp mặt cộng đồng để lập kế hoạch và thảo luận về các hoạt động cần thiết Đồng thời, liên kết với các tổ chức phi lợi nhuận, nhà khoa học, nhà nghiên cứu, luật sư và kỹ sư để tăng cường hiệu quả công việc.
Thảo luận về kế hoạch hoạt động trong cộng đồng để đảm bảo rằng mọi người đều hiểu rõ được vấn đề
Tôi sẽ tổ chứ c ọp ở c ộn g đ ồng h i đ cho m ọi gườ ể n biết về chiến lư ợc
Tôi sẽ liên hệ với báo chí để xem họ có ủng hộ chúng ta hay không?
Tôi sẽ thông báo i n i với mọ gườ về ộ h cu c ọp
Để thu hút sự chú ý của dư luận, các hoạt động của chúng ta cần tập trung vào những tổ chức có thẩm quyền quyết định việc xây dựng con đập này Thành công của những hoạt động này phụ thuộc vào việc nhắm đúng mục tiêu và tạo ra sức ảnh hưởng đến các quyết định liên quan.
In ấn tờ rơi, áp phích và báo cáo là cách hiệu quả để nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác động của đập Những tài liệu này có thể được phân phát đến các cộng đồng bị ảnh hưởng, công chúng, các nhóm môi trường và xã hội, cũng như các cơ quan nhà nước Việc này giúp mọi người hiểu rõ hơn về vấn đề quan trọng này.
Làm việc với báo chí là cách hiệu quả để đưa ra công luận về các vấn đề của chúng ta thông qua các phương tiện truyền thông như đài, báo, và vô tuyến Hành động này sẽ thu hút sự chú ý của chính phủ và nhà đầu tư, giúp họ lắng nghe những mong muốn của chúng ta Ngoài ra, việc tham khảo ý kiến từ các tổ chức phi lợi nhuận và các nhóm hỗ trợ khác cũng có thể mang lại những ý tưởng mới trong việc chuyển tải thông tin.
Vận động chính phủ và nhà tài trợ
Gặp gỡ với các nhà lập chính sách và bày tỏ mối lo lắng của mình về vấn đề này Cố gắng thuyết phục các quan chức chính chủ
Các đại biểu quốc hội và chính quyền địa phương đều ủng hộ yêu cầu của chúng ta Chúng ta cần viết thư gửi đến những người có thẩm quyền tại Trung ương cũng như các nhà đầu tư Nếu dự án đập được thực hiện nhờ nguồn tài trợ từ nước ngoài, hãy liên hệ với các tổ chức phi chính phủ quốc tế để tìm kiếm sự hỗ trợ.
Các lựa chọn ngoài đập lớn
CÁC LỰA CHỌN NGOÀI ĐẬP LỚN
Để tiết kiệm năng lượng, có thể khuyến khích người dân sử dụng bóng đèn và thiết bị điện tiết kiệm điện Chính phủ cũng có thể áp dụng thuế cao hơn đối với các công ty và hộ gia đình sử dụng thiết bị tiêu tốn nhiều điện năng.
Chính phủ có thể khuyến khích người dân và các ngành công nghiệp sử dụng điện vào những giờ khác nhau trong ngày, từ đó giảm bớt nhu cầu xây dựng nhà máy điện và đập mới.
Nâng cấp các đập thủy điện và đường dây tải điện là cần thiết để cải thiện hiệu suất truyền tải điện từ nhà máy tới người tiêu dùng, thành phố và các nhà máy Ở nhiều quốc gia, đường dây tải điện kém chất lượng gây ra lãng phí lớn về điện năng Việc sửa chữa và nâng cấp các đường dây này sẽ giúp giảm thiểu hao tổn điện năng, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng điện.
Các đập và nhà máy điện hiện có cần được nâng cấp để tăng cường hiệu suất Việc làm sạch nhà máy, nạo vét bồi lắng lòng hồ chứa và cải tiến kỹ thuật giúp các nhà máy này sản xuất nhiều điện hơn Nâng cấp thường tốn ít chi phí và thời gian hơn so với việc xây dựng nhà máy điện mới.
Sử dụng các nguồn năng lượng đa dạng hơn
Dưới đây là một số phương pháp sản xuất điện thân thiện với môi trường và xã hội hơn so với việc xây dựng các đập lớn Có nhiều giải pháp có thể được áp dụng để cung cấp điện cho các thành phố lớn, nhà máy và khu vực nông thôn.
Các đập thủy điện nhỏ thường có chiều cao chỉ vài mét và được xây dựng từ đất, đá hoặc gỗ Chúng thường không đi kèm với hồ chứa và không yêu cầu di dời dân cư, do đó dòng chảy của sông không bị thay đổi nhiều Những dự án thủy điện rất nhỏ thường không cần xây đập, mà chỉ cần nắn dòng nước để sản xuất điện.
Các dự án thủy điện nhỏ có thể được xây dựng và quản lý bởi chính người dân, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp điện cho các làng mạc và thị trấn Tại Trung Quốc, Ấn Độ và Nepal, hàng ngàn dự án như vậy vẫn đang hoạt động hiệu quả.
Năng lượng sinh khối là nguồn năng lượng phổ biến ở nhiều quốc gia, bao gồm tất cả các vật liệu từ cây cối và động vật Các chất thải nông nghiệp và chăn nuôi được sử dụng để vận hành lò, sản xuất khí ga và sưởi ấm Ngoài ra, sinh khối có thể được áp dụng ở quy mô lớn; ví dụ, tại các nước sản xuất mía đường, các công ty đốt bã mía để tạo ra điện Các nguồn năng lượng khác như trấu gạo và củi vụn cũng được khai thác.
Các tấm hấp thụ nhiệt được lắp đặt trên nóc nhà nhằm thu thập năng lượng mặt trời, phục vụ cho việc đun nước nóng hoặc sản xuất điện Kích thước của các tấm càng lớn thì khả năng thu nhiệt và sản xuất năng lượng càng cao.
CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ XÁC ĐỊNH CÁC GIẢI PHÁP
TỐT HƠN CHO VIỆC CẤP NĂNG LƯỢNG Ở UGANDA
Chính phủ Uganda và Ngân hàng Thế giới khẳng định rằng việc xây dựng đập Bujagali là cần thiết để đáp ứng nhu cầu năng lượng của quốc gia Tuy nhiên, các tổ chức phi chính phủ tại Uganda đang tìm kiếm các giải pháp thay thế ít gây hại cho môi trường và mang lại lợi ích cho cộng đồng Do đó, họ đã bắt đầu nghiên cứu các phương án khác.
Vào tháng 4 năm 2003, Hiệp Hội các Nhà Môi trường Quốc gia (NAPE) tại Uganda đã tổ chức một hội thảo lớn về năng lượng địa nhiệt, một nguồn năng lượng tiềm năng đáng chú ý ở quốc gia này Sự kiện quy tụ các chuyên gia năng lượng địa nhiệt quốc tế, quan chức chính phủ, các tổ chức môi trường và công chúng, nhằm thảo luận về triển vọng và phát triển năng lượng địa nhiệt tại Uganda.
Sau hội thảo, Bộ Năng lượng Uganda đã thành lập nhóm nghiên cứu về năng lượng thay thế, nhằm tìm kiếm các giải pháp cung cấp điện sạch và hiệu quả hơn Nhờ sự nỗ lực của NAPE, thủy điện không còn là lựa chọn chính cho nguồn điện quốc gia, và hiện tại, năng lượng địa nhiệt đang được xem xét như một giải pháp khả thi hơn.
Năng lượng gió ít gây hại đến môi trường hơn các đập lớn Ở nhiều nước Châu Âu như Đức và Tây Ban
Nha, rất nhiều điện được sản xuất nhờ năng lượng gió Các nước như Ấn Độ,
Trung Quốc, Nam Phi và Brazil hiện nay cũng đang xây dựng nhiều tuốc bin gió để sản xuất điện năng.
Nhiệt địa điện khai thác khí nóng từ lòng đất để sản xuất điện năng, làm nóng nguồn nước từ các hồ và suối nước nóng Qua việc khoan giếng, nước nóng được đưa lên từ các hồ chứa dưới lòng đất và được sử dụng để phát điện tại các nhà máy Tại Philippines và El Salvador, khoảng 25% sản lượng điện của họ được tạo ra từ nguồn địa nhiệt Đây là một giải pháp hiệu quả cho việc cung cấp nước và năng lượng bền vững.
Sông ngòi và vùng đất ướt trên thế giới thường bị điều chỉnh để phục vụ cho nhu cầu cấp nước, tuy nhiên, một lượng lớn nước bị lãng phí do hệ thống tưới tiêu không hiệu quả và rò rỉ Người dân thành phố cũng có xu hướng sử dụng nước một cách lãng phí Nếu quản lý nước hiệu quả hơn, chúng ta có thể đáp ứng nhu cầu nước cho mọi người Dưới đây là một số ý tưởng để cải thiện tình hình này.
Nông trại lớn thường tiêu tốn một lượng nước lớn do hệ thống tưới tiêu không hiệu quả, dẫn đến lãng phí và gây hại cho đất Để tiết kiệm nước, các nông trại có thể áp dụng các phương pháp tưới tiêu khác, như tưới nhỏ giọt Phương pháp này cung cấp nước trực tiếp đến rễ cây, giúp tiết kiệm nước và cải thiện sức khỏe của cây cối cũng như chất lượng đất.