Cơ sở lý luận và thực tiễn về giải pháp chống hàng giả
Cơ sở lý luận
Theo nghị định số 185/2013/NĐ-CP ngày 15/11/2013, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong thương mại, sản xuất và buôn bán hàng giả, hàng cấm, đồng thời bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hàng giả được định nghĩa rõ ràng và có các quy định cụ thể về xử phạt.
Hàng hóa có thể bị coi là không hợp lệ nếu không có giá trị sử dụng hoặc công dụng thực sự Ngoài ra, nếu giá trị sử dụng và công dụng của hàng hóa không đúng với nguồn gốc tự nhiên hoặc tên gọi của sản phẩm, hoặc không khớp với giá trị đã được công bố hoặc đăng ký, thì cũng sẽ bị xem xét là không hợp pháp.
Hàng hóa có hàm lượng chất chính hoặc các chất dinh dưỡng, đặc tính kỹ thuật chỉ đạt từ 70% trở xuống so với tiêu chuẩn chất lượng hoặc quy chuẩn kỹ thuật đã đăng ký, công bố hoặc ghi trên nhãn, bao bì.
Thuốc bảo vệ thực vật có thể không đạt tiêu chuẩn chất lượng khi không chứa hoạt chất hoặc hàm lượng hoạt chất chỉ đạt dưới 70% so với quy chuẩn đã đăng ký Ngoài ra, sản phẩm cũng có thể thiếu loại hoạt chất đã được đăng ký hoặc chứa hoạt chất khác so với thông tin ghi trên nhãn và bao bì.
Hàng hóa có nhãn và bao bì giả mạo tên thương nhân, địa chỉ của thương nhân khác, cùng với việc giả mạo tên thương mại hoặc tên thương phẩm, mã số đăng ký lưu hành và mã vạch, đều vi phạm quy định pháp luật.
Thuốc phòng bệnh và chữa bệnh cho người và vật nuôi có thể gặp phải nhiều vấn đề như không chứa dược chất, có dược chất nhưng không đúng hàm lượng đã đăng ký, thiếu loại dược chất cần thiết hoặc chứa dược chất khác với thông tin ghi trên nhãn và bao bì.
- Hàng hóa có nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa ghi chỉ dẫn giả mạo về nguồn gốc hàng hóa, nơi sản xuất, đóng gói, lắp ráp hàng hóa;
- Hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ quy định tại Điều 213 Luật
Sở hữu trí tuệ năm 2005;
- Tem, nhãn, bao bì giả
Vào ngày 27 tháng 4 năm 2000, Liên Bộ Thương mại, Bộ Tài chính, Bộ Công an, và Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã ban hành Thông tư liên tịch số 10/2000/TTLT-BTM-BTC-BCA-BKHCNMT Thông tư này hướng dẫn thực hiện Chỉ thị số 31/1999/CT-TTg ngày 27 tháng 10 năm 1999 của Thủ tướng Chính phủ về việc đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả Theo đó, hàng hóa có một trong các dấu hiệu nhất định sẽ được xác định là hàng giả.
* Giả về nhãn hàng hóa
Hàng hóa có nhãn hàng hóa giống hệt hoặc tương tự với nhãn hàng hóa của cơ sở khác đã công bố
Những chỉ tiêu ghi trên nhãn hàng hóa không phù hợp với chất lượng hàng hóa nhằm lừa dối người tiêu dùng
Nội dung ghi trên nhãn bị cạo, tẩy xóa, sửa đổi, ghi không đúng thời hạn sử dụng để lừa dối khách hàng
* Hàng giả chất lượng hoặc công dụng
Hàng hóa không có giá trị sử dụng hoặc giá trị sử dụng không đúng như bản chất tự nhiên, tên gọi và công dụng của nó
Hàng hóa không được phép chứa tạp chất và chất phụ gia làm thay đổi chất lượng; sản phẩm có thể thiếu hoặc có ít dược chất, hoặc chứa dược chất khác với tên ghi trên nhãn; đồng thời, cũng có thể không đủ hoạt chất hoặc chất hữu hiệu để đảm bảo công dụng, hoặc có hoạt chất khác với tên ghi trên bao bì.
Hàng hóa thiếu thành phần nguyên liệu hoặc sử dụng nguyên liệu, phụ tùng không đạt tiêu chuẩn chất lượng đã công bố có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho sản xuất, sức khỏe con người, động vật, thực vật và môi trường.
Hàng hóa thuộc danh mục Tiêu chuẩn bắt buộc nếu không được thực hiện có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với sản xuất, sức khỏe của con người, động vật, thực vật, cũng như môi trường.
Hàng hóa chưa được chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn nhưng lại sử dụng giấy chứng nhận hoặc dấu phù hợp tiêu chuẩn sẽ vi phạm quy định, đặc biệt đối với các danh mục hàng hóa bắt buộc.
* Giả về nhãn hiệu hàng hóa, kiểu dáng công nghiệp, nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa:
Hàng hóa có nhãn hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã được bảo hộ cho cùng loại hàng hóa, bao gồm cả các nhãn hiệu được bảo hộ theo các Điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia, sẽ bị coi là vi phạm nếu không có sự cho phép của chủ nhãn hiệu (Chính phủ, 2013b).
Hàng hóa có dấu hiệu hoặc bao bì tương tự gây nhầm lẫn với tên thương mại hoặc tên gọi xuất xứ được bảo hộ cần được chú ý Việc nhận diện và bảo vệ những dấu hiệu này là rất quan trọng để tránh vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Hàng hóa hoặc bộ phận của hàng hóa có hình dáng bên ngoài giống với kiểu dáng công nghiệp đang được bảo hộ mà không có sự cho phép từ chủ sở hữu kiểu dáng công nghiệp là hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Hàng hóa có dấu hiệu giả mạo về chỉ dẫn nguồn gốc và xuất xứ có thể gây hiểu lầm về nguồn gốc, nơi sản xuất, cũng như địa điểm đóng gói và lắp ráp.