Dần dà mẹ chàng đem chuyện kết thân giữa hai nhà ra ướm hỏi; bà cụ như ý cũng bằng lòng, nhưng còn quay sang bàn bạc với cô gái; nàng nín lặng, xem chừng không được!. Mẹ về, kể lại cho [r]
(1)CÔ GÁI NGHĨA HIỆP
Thư sinh họ Cố người Kim Lăng, học rộng tài hoa, nhà nghèo, lại có mẹ già khơng nỡ rời gối, nên hàng ngày vẽ thuê viết mướn kiếm ăn Ðã hai mươi lăm tuổi mà phịng khơng lạnh lẽo
Trước cửa nhà chàng nhà bỏ hoang từ lâu, hôm có bà già gái đến th để
Vì thấy khơng có đàn ơng, nên chàng chưa tiện thăm hỏi gốc tích họ Một hơm tình cờ từ ngồi về, chàng gặp gái phịng mẹ ra, tuổi chừng mười tám mười chín, xinh đẹp, tú, đời có người sánh kịp
Gặp chàng, khơng tránh mặt nghiêm lạnh Chàng vào nhà hỏi mẹ, bà bảo:
- Ðó cô gái nhà trước cửa, sang mượn thước kéo may Cô vừa cho biết nhà có một mẹ
Trơng nhà nghèo Hỏi không lấy chồng, đáp cịn mẹ già Ðể mai mẹ sang chào bà cụ, dò xem
Nếu ước vọng họ không cao xa q phụng dưỡng mẹ già thay nàng
Hôm sau bà qua nhà cô gái, thấy mẹ nàng bà lão điếc
Nhìn nhà, tịnh khơng cịn bữa gạo cho ngày mai; hỏi cách sinh sống trơng nhờ vào hai bàn tay cô gái Dần dà mẹ chàng đem chuyện kết thân hai nhà ướm hỏi; bà cụ ý lòng, quay sang bàn bạc với gái; nàng nín lặng, xem chừng không
Mẹ về, kể lại cho nghe tỏ ý ngờ vực nói :
- Hay ngại nhà nghèo chăng? Tính tình nghiêm nghị khơng nói khơng cười, xinh đào mận mà lại lạnh lùng sương tuyết, thật người kỳ lạ!
Mẹ than tiếc lúc bỏ qua
Một hôm chàng ngồi phịng, có thiếu niên đến nhờ vẽ tranh Chàng ta dung nhan đẹp đẽ ý tứ bng tuồng
Hỏi đâu đến, đáp thơn q Sau vài ba ngày lại đến lần Lâu dần thành quen, cười đùa cợt nhã
Chàng suồng sã ơm chồng lấy, khơng chống cự lắm, liền tư thông với
Từ lại thâng
Gặp cô gái ngang, thiếu niên đưa mắt nhìn, hỏi ai, chàng đáp: - Cơ hàng xóm
Thiếu niên nói:
- Ðẹp đẹp thật, mà thần sắc đáng sợ thế! Lát sau chàng vào nhà trong, mẹ bảo:
(2)Cơ gái thật có hiếu nhà nghèo quá, kể đáng thương, ta nên chu cấp nhiều
Chàng nghe lời, mang đấu gạo sang, gõ cửa nói lại ý mẹ Cơ gái nhận gạo không cảm tạ
Hàng ngày nàng sang nhà, thấy mẹ chàng may vá, vá áo xâu kim giúp mẹ Ra vào nhà, làm lụng việc dâu
Chàng thêm biết ơn nàng, có biếu xén thức chia biếu lại mẹ nàng
Cơ gái khơng nói lời cảm tạ
Bỗng nhiên mẹ chàng mọc nhọt chỗ kín, đêm ngày kêu khóc
Cơ gái thường xun đến tận giường chăm sóc, rửa mụn bôi thuốc cho bà, ngày ba bốn bận
Mẹ áy náy cô không nề hà chuyện bẩn thỉu Mẹ nói:
- Ơi, có nàng dâu trơng nom mẹ lúc tuổi già, để chết cho mát mẻ đây!
Nói xong, buồn bã nghẹn ngào Cơ gái an ủi bà rằng:
- Anh nhà người chí hiếu, cịn cảnh nhà cháu mẹ gố cơi gấp trăm lần
Mẹ nói:
- Tới lui hầu hạ bên giường, phải việc người trai hiếu làm đâu Vả lại, thân xế chiều, hôm trái nắng trở trời chẳng biết nên khắc khoải người nối dõi
Ðang nói chàng vào, mẹ khóc bảo:
- Mẹ mang ơn nương tử nhiều lắm, quên báo đáp Chàng cúi đầu vái tạ
Cơ gái nói:
- Chàng kính trọng mẹ tôi, không vái tạ, chàng vái tạ làm gì?
Do chàng thêm kính u, cử nàng rắn rỏi, không đằm thắm, nên mảy may chẳng sàm sỡ
Một hôm cô gái khỏi cửa, chàng đăm đăm nhìn theo Nàng quay đầu lại cười tươi tắn
Chàng mừng rỡ việc xảy đến ngồi muốn, chạy theo sang nhà; chọc ghẹo không kháng cự, vui sướng giao hoan
Xong xuôi, nài
- Việc lần, khơng có lần thứ hai đâu nhé! Chàng không đáp,
Hơm sau, lại hẹn, nàng nghiêm nét mặt, khơng ngối nhìn, thẳng
(3)Một hôm, nhân chỗ vắng người, nàng hỏi: - Chàng thiếu niên hàng ngày đến thế? Chàng kể tình đầu; nàng bảo:
- Ðã nhiều lần y có cử chỉ, thái độ vơ lễ với thiếp Vì chỗ thân quen với chàng nên thiếp đành bỏ qua
Nhờ chàng chuyển lời; cịn tái phạm tức khơng muốn sống đấy! Ðến tối, thiếu niên tới, chàng nói lại, dặn thêm:
- Anh phải cẩn thận, người không đụng đến đâu! Thiếu niên nói:
- Khơng đụng đến được, anh lại đụng được? Chàng chối khơng có chuyện ấy, thiếu niên nói:
- Nếu khơng có lời thô lỗ cợt nhả lọt vào tai anh được? Chàng khơng cịn biết nói
Thiếu niên nói:
- Cũng phiền anh chuyển lời hộ: Cô nàng đừng giả vờ nghiêm nghị Nếu khơng tơi nói toạc cho người biết
Chàng giận, đỏ mặt tía tai; Thiếu niên bỏ
Một đêm, chàng ngồi mình, nhiên gái tìm đến, cười bảo: - Em với chàng tình dun chưa dứt, lẽ khơng phải số trời?
Chàng mừng cuống lên, ôm nàng vào lòng
Ðột nhiên, nghe tiếng giày lộp cộp, hai người giật nhổm dậy, thiếu niên xô cửa bước vào
Chàng kinh hải hỏi: - Cậu làm vậy? Anh ta cười đáp:
- Tôi đến để xem người trinh trắng thơi Rồi ngối nhìn nàng nói:
- Hôm không chê trách người khác ư?
Cơ gái đỏ lừng gị má, lơng mày dựng đứng lên, khơng nói lời
Nàng hất mạnh vạt áo, để lộ bao da, thuận tay rút dao găm sáng loáng, dài chừng thước
Thiếu niên trông thấy, sợ hãi bỏ chạy
Ðuổi theo đến cửa, nhìn quanh, hút
Nàng cầm dao găm ném vào khoảng không, nghe tiếng 'rạt' thấy luồng sáng rực rỡ cầu vồng
Lát sau nghe tiếng hồ trắng, đầu thứ văng nơi, nhìn mà thất kinh
Cơ gái nói:
- Anh bạn đẹp trai chàng
Tơi dằn lịng tha thứ, định khơng muốn sống biết làm nào?
(4)Chàng cố kéo trở vào phòng, nàng bảo:
- Vừa yêu quái làm hứng, xin để đêm mai Nói đoạn cửa thẳng
Ðêm sau, nhiên cô gái lại đến, ân Hỏi kiếm thuật, nàng đáp:
- Ðó khơng phải điều chàng nên biết Hãy giữ kín, lộ ra, e tai vạ đến chàng Lại bàn chuyện hôn nhân, cô gái nói:
- Ðã chung chăn gối, lại lo liệu việc nhà, khơng phải vợ cịn gì? Ðã vợ chồng hà tất phải nói đến cưới hỏi
Chàng hỏi:
- Hay chê nghèo? Nàng đáp:
- Chàng đành nghèo, thiếp giàu sao? Sum vầy đêm nay, thương chàng nghèo
Khi chia tay lại dặn:
- Việc làm cẩu thả thường
Lúc nên đến, thiếp tự đến, khơng nên đến ép buộc có ích gì! Về sau lần gặp gỡ, chàng nói chuyện riêng tư gái lại tránh Tuy nhiên, việc vá may nấu nướng tay nàng qn xuyến, khơng khác người vợ thức
Ðược tháng, mẹ nàng chết, chàng dốc sức lo việc ma chay Từ đó, nàng nhà
Chàng nghĩ phịng khơng bóng tính chuyện chung chạ được, nhảy qua tường mà vào, đến bên cửa sổ gọi mãi, rốt chẳng thưa Bèn lại cửa nhịm vào nhà trống khơng mà cửa cài
Trộm ngờ gái có nơi hò hẹn khác
Ðến đêm, lại tới, y vậy, tháo viên ngọc đeo bên để lại cửa sổ
Hôm sau gặp buồng mẹ Khi chàng ra, gái theo sau,nói:
- Chàng ngờ thiếp ư? Mỗi người có tâm riêng, khơng thể nói hết với người khác
Nay muốn chàng hết ngờ đâu có Nhưng có việc phiền chàng lo liệu gấp
Hỏi việc gì, đáp:
- Thiếp có mang tám tháng rồi, e sinh nở mai
Nhưng danh phận thiếp chưa rõ ràng, sinh cho chàng nuôi cho chàng Chàng thưa riêng với mẹ lo tìm người vú ni, nói dối xin đừng nói thiếp sinh
Chàng nhận lời, kể lại với mẹ, bà cười bảo:
- Con bé kỳ thật! Hỏi cưới khơng chịu, mà lại ăn vụng với Bà vui mừng làm theo nàng chờ đm
(5)Mẹ lấy làm ngờ, đến cửa nhòm xem cửa đóng mà nhà vắng lặng
Gõ cửa hồi lâu thấy cô gái đầu bù tóc rối, mặt mũi khơng rửa, từ buồng bước ra, mở cửa cho bà vào xong, đóng lại
Vừa vào nhà nghe tiếng trẻ khóc oe oe giường Bà kinh ngạc hỏi:
- Con sinh từ vậy? Nàng thưa:
- Ðã ba ngày
Giở tã lót xem đứa bé trai, má bụ bẫm trán rộng, bà vui mừng nói: - Con già mà ni cháu; lênh đênh, nương tựa vào ai? Cơ gái nói:
- Ðiều canh cánh lòng, chẳng dám phơi bày mẹ Ðợi lúc đêm hôm vắng vẻ cho cháu với bà
Mẹ nói chuyện với trai, thầm cho lạ Ðến đêm, bế đứa trẻ
Lại đêm sau, vào khoảng nửa đêm, cô gái gõ cửa, bước vào, tay xách túi da cười nói:
- Việc lớn thiếp xong Từ xin vĩnh biệt! Chàng vội hỏi duyên cớ, nàng nói:
- Công ơn nuôi mẹ thiếp khắc sâu
Trước nói 'Chỉ lần thơi, khơng có lần thứ hai' khơng phải có đem việc chung đụng gối chăn để báo đáp
Chỉ chàng nghèo khơng thể lấy vợ nên gắng sinh cho chàng đứa để nối dõi
Những mong lần thành, chẳng ngờ lại thấy có kinh nên phải 'phá giới' lần thứ hai
Nay ơn chàng đền, chí thiếp toại, chẳng cịn ân hận Hỏi:
- Trong túi có vật đấy? Ðáp:
- Ðầu kẻ thù!
Hé cho nhòm, râu tóc bắt vào mà máu loang nhồ nhoẹt Chàng sợ muốn đứt hơi, lại hỏi kỹ thêm
Nàng nói:
- Trước khơng dám nói với chàng, sợ chuyện khơng giữ kín lộ
Nay việc đẫ xong, kể chàng nghe chẳng hại
Thiếp vốn người Chiết Giang, cha làm quan Tư Mã bị kẻ thù hãm hại, nhà cửa bị tịch biên
Thiếp phải cõng mẹ già trốn, ấn giấu họ tên, chơn vùi tung tích ba năm Sở dĩ khơng báo thù mẹ sống
(6)Ðêm hơm vắng, chẳng có dun có khác, đường sá cổng ngõ chưa thơng thuộc, sợ có nhầm lẫn mà thơi
Nói xong, cửa, lại dặn rằng:
- Ðứa thiếp sinh ra, chăm sóc cẩn thận! Chàng phúc mỏng, chẳng sống lâu được, làm rạng rỡ cửa nhà
Ðêm khuya đừng làm kinh động đến mẹ, thiếp đây!
Chàng rầu rĩ, toan hỏi đâu nàng nhanh chớp, nháy mắt không thấy đâu
Chàng than tiếc, đứng sững kẻ hồn
Sáng hôm sau kạ lại với mẹ, hai mẹ tắc chuyện Ba năm sau nhiên chàng