Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học Hoạt động của Thầy và Trò T/g Néi dung chÝnh * HĐ1: Khởi động 3p - Trong cuộc đời của mỗi con người, những kỉ niệm về tuổi học trò thường được lưu gi[r]
(1)Ngµy so¹n: 15/8/2010 Ngµy gi¶ng: 17/8 TiÕt 1+2: V¨n ng÷ v¨n – bµi b¶n: (Thanh TÞnh) T«i ®i häc A môc tiªu: KiÕn thøc: - Ph©n tÝch ®îc cèt truyÖn, nh©n vËt, sù kiÖn ®o¹n trÝch T«i ®i häc §ång thêi nắm nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ tuổi đến trường văn tự qua ngßi bót cña Thanh TÞnh KÜ n¨ng: - §äc – hiÓu ®o¹n trÝch tù sù cã yÕu tè miªu t¶ vµ biÓu c¶m - Tr×nh bµy nh÷ng suy nghÜ, t×nh c¶m vÒ mét sù viÖc cuéc sèng cña b¶n th©n Thái độ: - Học sinh yêu quý, trân trọng và tự hào kỷ niệm đẹp tuổi thơ, bè bạn, mái trường quê hương thân yêu B đồ dùng dạy học: - C¸c t liÖu TK cã liªn quan tíi bµi häc C phương pháp: - Thuyết trình, vấn đáp, nêu vấn đề, thảo luận… D tæ chøc giê häc ổn định tổ chức (1p): KiÓm tra (4p):- Gv kiÓm tra sù chuÈn bÞ bµi cña HS Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học Hoạt động Thầy và Trò T/g Néi dung chÝnh * HĐ1: Khởi động 3p - Trong đời người, kỉ niệm tuổi học trò thường lưu giữ bền lâu trí nhớ- đặc biệt là kỉ niệm buổi đầu đến trường… I §äc vµ th¶o luËn chó thÝch * H§ 2: §äc & th¶o luËn chó thÝch - Mục tiêu: HS biết đọc đúng (đọc thể c¶m xóc) + NhËn biÕt nh÷ng nÐt c¬ b¶n vÒ t¸c gi¶, t¸c phÈm vµ ý nghÜa cña mét sè chó thÝch khã + Tr×nh bµy hoÆc ph©n tÝch ®îc néi dung, nghÖ thuËt cña v¨n b¶n - §å dïng: - C¸ch tiÕn hµnh: - Giáo viên hướng dẫn cách đọc: giọng chËm, dÞu, h¬i buån, l¾ng s©u Chó ý c©u nãi Lop8.net p §äc (2) nhân vật “Tôi”, người mẹ, ông đốc GV đọc mẫu đoạn - Gọi 1-2 học sinh đọc tiếp -> GV nhận xét , uốn nắn cách đọc Hái: Tr×nh bµy nh÷ng nÐt chÝnh vÒ t¸c gi¶? Hái: Cho biÕt nh÷ng nÐt kh¸i qu¸t vÒ t¸c phÈm? Hái: Cho biÕt nh÷ng nÐt kh¸i qu¸t vÒ t¸c phÈm? HS th¶o luËn mét sè chó thÝch c¬ b¶n Hái: V¨n b¶n cã thÓ chia lµm mÊy phÇn? Néi dung tõng phÇn? - P1: Tõ ®Çu -> “trªn ngän nói” - P2: TiÕp -> “chót nµo hÕt” - P3: Cßn l¹i - HS theo dâi phÇn ®Çu v¨n b¶n Hỏi: Nỗi nhớ buổi tựu trường nhân vật t«i ®îc khëi nguån tõ thêi ®iÓm nµo? C¶nh s¾c? Hái: V× thêi ®iÓm Êy l¹i trë thµnh kû niÖm, kh¬i nguån c¶m xóc t©m trÝ cña t¸c gi¶? - Vì: lần đầu tiên đến trường + Quen thuéc, gÇn gòi g¾n liÒn víi tuæi thơ T/g quê hương + Là người yêu quê hương tha thiết Lop8.net 2.Th¶o luËn chó thÝch a) Chó thÝch *: * T¸c gi¶: - Thanh TÞnh (1911-1988) tªn khai sinh lµ TrÇn V¨n Ninh, quª Gia L¹c ngo¹i « thµnh phè HuÕ Các sáng tác toát lên vẻ đằm th¾m, t×nh c¶m ªm dÞu trÎo * T¸c phÈm: - In tËp Quª mÑ (1941), t¸c phÈm lµ nh÷ng kû niÖm m¬n man buổi tựu trường, hồi tưởng kỉ niệm ngày đầu tiên đến trường b) C¸c chó thÝch kh¸c: (2) (5) (7) II Bè côc: phÇn - PhÇn 1: T©m tr¹ng vµ c¶m nhËn cña “T«i” trªn ®êng tíi trường - PhÇn 2: T©m tr¹ng vµ c¶m nhận “tôi” lúc sân trường - PhÇn 3: T©m tr¹ng vµ c¶m 5nhËn cña ‘t«i” ë líp häc p III T×m hiÓu v¨n b¶n T©m tr¹ng vµ c¶m nhËn cña “tôi” trên đường tới trường - Thêi ®iÓm: + cuèi thu + trªn ®êng dµi vµ hÑp + L¸ rông nhiÒu, kh«ng cã 2những đám mây bàng bạc, 0em bÐ rôt rÌ… p Tác giả sử dụng động từ, NT so (3) Hái: Trong phÇn ®Çu VB, T/g sö dông nhiÒu lo¹i tõ nµo? T¸c dông? s¸nh, miªu t¶ tinh tÕ ch©n thùc diÔn biÕn t©m tr¹ng cña chó bÐ là vô cùng súc động, bâng khu©ng, tù hµo, c¶m thÊy trang trọng và đứng đắn Hỏi: Theo em cảm giác sáng đó lµ nh÷ng t×nh c¶m nµo? - §ã lµ t×nh yªu, niÒm tr©n träng s¸ch vë, b¹n bÌ, bµn ghÕ, líp häc, thÇy gi¸o, g¾n liÒn với mẹ và quê hương *GV: Thông thường ngày học, cậu bé trên đường làng dài và hẹp – đó lµ ®êng rÊt quen thuéc, gÇn gòi Hái: T¹i buæi s¸ng Êy, nh©n vËt “t«i” l¹i c¶m thÊy “l¹”, c¶m gi¸c quen mµ l¹ đó có ý nghĩa gì? Hỏi: Sự thay đổi tâm trạng chú bé ®îc thÓ hiÖn qua chi tiÕt nµo v¨n b¶n? - T«i kh«ng léi qua s«ng nh th»ng Quý, không đồng nô đùa thằng Sơn - HS chó ý phÇn cuèi cña phÇn Hái: C©u v¨n “ý nghÜ tho¸ng qua t©m trí tôi nhẹ nhàng làn mây lướt ngang trªn ngän nói” cã ý nghÜa g×? - Đó là kỷ niệm đẹp, đề cao học - NghÖ thuËt so s¸nh giµu h×nh người ảnh giúp người đọc cảm nhận cụ thÓ vµ râ sµng h¬n c¶m xóc cña Hái: T¸c gi¶ sö dông biÖn ph¸p nghÖ thuËt nh©n vËt nào, từ loại nào để diễn tả tâm trạng - Tâm trạng có thay đổi: chú nhân vật tôi trên đường tới trường? bé thấy mình đã lớn lên Hái: T©m tr¹ng cña chó bÐ trªn ®êng tíi Nh©n vËt ‘t«i” lµ mét chó bÐ ngé trường là tâm trạng ntn? nghĩnh, ngây thơ, đáng yêu, yêu Hái: Trong nh÷ng c¶m nhËn míi mÎ trªn học, yêu bạn bè và mái trường đường làng đến trường, nhân vật “tôi” quê hương đã tự bộc lộ đức tính gì mình? Cñng cè (3p): GV kh¸i qu¸t néi dung bµi gi¶ng - Tâm trạng và cảm nhận nhân vật tôi trên đường tới trường? Hướng dẫn học tập (2p): - Học bài theo nội dung đã cung cấp - Chuẩn bị: Tâm trạng và cảm giác tôi đến trường + T©m tr¹ng vµ c¶m gi¸c cña t«i ngåi líp häc Lop8.net (4) + Thái độ người lớn các em bé lần đầu tiên học Ngµy so¹n: 15/8/2010 Ngµy gi¶ng: 18/8/2010 ng÷ v¨n - bµi TiÕt - v¨n b¶n: t«i ®i häc (TiÕp theo) A môc tiªu: KiÕn thøc: - Ph©n tÝch ®îc cèt truyÖn, nh©n vËt, sù kiÖn ®o¹n trÝch T«i ®i häc §ång thêi nắm nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ tuổi đến trường văn tự qua ngßi bót cña Thanh TÞnh KÜ n¨ng: - §äc – hiÓu ®o¹n trÝch tù sù cã yÕu tè miªu t¶ vµ biÓu c¶m - Tr×nh bµy nh÷ng suy nghÜ, t×nh c¶m vÒ mét sù viÖc cuéc sèng cña b¶n th©n Thái độ: - Học sinh yêu quý, trân trọng và tự hào kỷ niệm đẹp tuổi thơ, bè bạn, mái trường quê hương thân yêu - HS c¶m nhËn ®îc t×nh c¶m cña thÇy c« gi¸o vµ cha mÑ dµnh cho m×nh nh÷ng ngày đầu đến trường B đồ dùng dạy học: - C¸c t liÖu TK cã liªn quan tíi bµi häc - Những bài viết kỉ niệm thân ngày đầu tiên đến trường C phương pháp: - Thuyết trình, vấn đáp, nêu vấn đề, đàm thoại, giải thích… D tæ chøc giê häc ổn định tổ chức (1p): KiÓm tra (4p): - Nêu cảm nhận nhân vật “Tôi” trên đường tới trường? (Cảm rthấy mình trang trọng và đứng đắn…) Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học Hoạt động thầy - trò T/g Néi dung c¬ b¶n 2p * HĐ1: Khởi động Bước đầu hình dung nhận thức khái qu¸t vÒ néi dung kiÕn thøc sÏ tiÕp thu giê häc I §äc vµ th¶o luËn chó thÝch GV khái quát nội dung tiết học trước -> II Bè côc dÉn d¾t néi dung bµi míi III T×m hiÓu v¨n b¶n * H§ 2: §äc – hiÓu v¨n b¶n T©m tr¹ng vµ c¶m nhËn cña - Môc tiªu: Tr×nh bµy hoÆc ph©n tÝch nhân vật tôi trên đường tới trường ®îc néi dung vµ nghÖ thuËt cña v¨n b¶n Lop8.net (5) - §å dïng: 25p T©m tr¹ng vµ c¶m nhËn cña - C¸ch tiÕn hµnh: “tôi” đến trường - Hs đọc: “Trước sân trường -> các a) C¶m nhËn cña “T«i” ë s©n líp” trường” Hỏi: Khi đến trường Mĩ Lí có gì bật - Sân trường dày đặc người, người trÝ nhí cña t¸c gi¶? nào đẹp đẽ và tươm tất -> Không khí đặc biệt ngày khai trường: náo nức, vui vẻ Hỏi: Cảnh tượng đó có ý nghĩa rÊt trang träng g×?(Ph¶n ¸nh kh«ng khÝ ntn?) H: T/g đã so sánh ngôi trường thời ®iÓm nµy víi lóc cha ®i häc ntn? Việc so sánh đó có ý nghĩa gì? - HS tr¶ lêi, GV nhËn xÐt, chèt + Lóc cha ®i häc: cao r¸o vµ s¹ch sÏ + Lóc nµy: xinh x¾n, oai nghiªm nh đình làng H: Khi miªu t¶ c¸c em häc trß lÇn ®Çu đến trường, tác giả đã đưa hình ảnh nào để so sánh? Tác dụng? - các em hs bỡ ngỡ đứng bên người th©n… - Nh©n vËt “T«i” c¶m nhËn ®îc sù trang nghiªm vµ thiªng liªng cña ng«i trường - T©m tr¹ng cña “t«i” bì ngì, ch¬ v¬, lóng tóng vµ rôt rÌ H: Trước tâm trạng “tôi” vậy, ông đốc có thái độ và cử ntn? - Ông đốc: + từ tốn, hiền hậu + ©n cÇn, giäng nãi ngät ngµo… H: Qua đó em cảm nhận gì t×nh c¶m cña thÇy c« vµ cha mÑ trường dành cho em ngày đầu tiên đến trường? - Người lớn luôn dành tình cảm ấm áp, trìu mến và luôn có trách nhiệm trÎ th¬ - GV chuyÓn ý HS theo dâi ®o¹n ®Çu phÇn H: Nh©n vËt “t«i” cã nh÷ng c¶m nhËn gì bước vào lớp học? Tại lại có cảm nhận đó? - HS tr¶ lêi, GV nhËn xÐt vµ kÕt luËn - mùi hương lạ… xa lạ chút nào” - C¶m nhËn võa l¹, võa quen vµ cã sù g¾n bã, quyÕn luyÕn H: Tõ nh÷ng c¶m nhËn tinh tÕ trªn, em cã nhËn xÐt g× vÒ nh©n vËt “t«i”? -> Nhân vật “tôi” là người giàu cảm xúc, yêu trường, mến bạn Lop8.net b) C¶m nhËn cña “t«i” líp häc (6) * GV lu ý chi tiÕt ë cuèi v¨n b¶n: - mét chim liªng… - Nh÷ng tiÕng phÊn cña thÇy… H: Những chi tiết đó cho thấy “tôi” có suy nghÜ g×? - Buån v× ph¶i tõ gi· tuæi th¬ H: H·y nhí l¹i c¶m xóc cña m×nh ngµy ®Çu tiªn ®i häc? - HS béc lé H: Theo em điều gì đã tạo nên sức hót cña v¨n b¶n? - NghÖ thuËt kÓ kÕt hîp víi miªu t¶ vµ biểu cảm đã tạo chân chân thành ấm ¸p vµ s¸ng H: Văn “Tôi học” đã để lại em ấn tượng gì? - HS tr¶ lêi -> GV kÕt luËn * H§3: Ghi nhí - Môc Tiªu: HS n¨m ch¾c ®îc nh÷ng nÐt chÝnh vµ kh¸i qu¸t vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt cña v¨n b¶n - C¸ch tiÕn hµnh: + GV gọi hs đọc phần ghi nhớ * H§4: HDHS luyÖn tËp 8p - Môc tiªu: HS viÕt ®îc ®o¹n v¨n nãi cảm xúc và ấn tượng em ngày đầu đến trường - §å dïng: - C¸ch tiÕn hµnh: + HS đọc và xác định yêu cầu bµi tËp + Gv HD Hs làm bài tập -> Hs đọc trước lớp, NX và bổ sung - Nhân vật “tôi” đã có trưởng thành, là người yêu thiên nhiên, yêu tuæi th¬ vµ yªu c¶ sù häc hµnh IV Ghi nhí - NT - ND V LuyÖn tËp * Bµi tËp: ViÕt mét ®o¹n v¨n ng¾n ghi lại ấn tượng và cảm xúc em buổi đầu đến trường mà em nhớ Cñng cè (3p): GV kh¸i qu¸t néi dung c¬ b¶n cña bµi häc - Tâm trạng và cảm xúc ‘tôi” sân trường và lớp học Hướng dẫn học tập (2): - Học bài theo nội dung đã cung cấp - Soạn bài: Cấp độ khái quát từ + Tõ nghÜa réng vµ tõ nghÜa hÑp + Đọc trước nội dung bài học và hệ thống câu hỏi và bài tập SGK Lop8.net (7) Ngµy so¹n: 15/8/2010 Ngµy gi¶ng: 20/8/2010 ng÷ v¨n bµi TiÕt Cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ A môc tiªu Kiến thức: Phân tích cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ và phân biệt các cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ KÜ n¨ng: - Thực hành so sánh, phân tích các cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ Biết vận dụng hiểu biết cấp độc khái quát nghĩa từ ngữ vào đọc – hiểu và tạo lập văn 3.Thái độ: - Thận trọng sử dụng các cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ hoạt động giao tiÕp B đồ dùng dạy học - B¶ng phô C phương pháp: - Phân tích, vấn đáp, nêu vấn đề, so sánh D tæ chøc giê häc ổn định tổ chức (1p): KiÓm tra ®Çu giê (2p): Gv kiÓm tra sù chuÈn bÞ cña hs H: Em hiÓu thÕ nµo vÒ nghÜa cu¶ Tõ? (Mét tõ cã thÓ cã nhiÒu nghÜa) Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học Hoạt động thầy – trò T/g Néi dung c¬ b¶n * Hoạt động 1: Khởi động 2p + Bước đầu hình dung nhận thức khái qu¸t vÒ néi dung kiÕn thøc sÏ tiÕp thu giê häc - §å dïng d¹y häc: B¶ng phô - C¸ch tiÕn hµnh: + GV nhắc lại mối quan hệ đồng nghĩa và trái nghĩa đã học lớp + GV yªu cÇu hs t×m nh÷ng tõ ng÷ ph¹m vi tõ “trang phôc” HS t×m tõ theo yªu cÇu (quÇn, ¸o, cav¸t, giµy, mò ) - GV phân tích và giới thiệu chủ đề bài học: các cấp độ khái quát nghÜa tõ ng÷ * Hoạt động 2: Hình thành kiến thức 15p I Từ nghĩa rộng, từ nghĩa hẹp míi Lop8.net (8) - Mục tiêu: Phân tích cấp độ khái qu¸t cña nghÜa tõ ng÷ vµ mèi quan hÖ cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ - §å dïng d¹y häc: B¶ng phô - C¸ch tiÕn hµnh: GV sử dụng bảng phụ (sơ đồ) -> học sinh quan sát sơ đồ H: Nghĩa từ động vật rộng hay hÑp h¬n nghÜa cña c¸c tõ thó, chim, c¸? V× sao? Bµi tËp: (SGK/10) §éng vËt Thó Chim C¸ - Nghĩa từ động vật rộng (vì nã bao hµm thó, chim, c¸) H: NghÜa cña tõ thó réng h¬n hay hÑp nghĩa các từ Voi, hươu? H: NghÜa cña tõ chim réng h¬n hay hÑp h¬n nghÜa cña nh÷ng tõ tu hó, s¸o? H: NghÜa cña tõ c¸ réng h¬n hay hÑp h¬n nghÜa cña tõ c¸ r«, c¸c thu? V× sao? - HS tr¶ lêi, GV kh¸i qu¸t H: NghÜa cña c¸c tõ: Thó, chim, c¸ cã ph¹m vi nghÜa réng h¬n nghÜa cña nh÷ng tõ nµo? HÑp h¬n nghÜa cña nh÷ng tõ nµo? - C¸c tõ: Thó, chim, c¸ cã ph¹m vi nghĩa rộng các từ: voi, hươu; tu hú, s¸o; c¸ r«, c¸ thu - c¸c tõ: thó, chim, c¸ cã ph¹m vi nghÜa hÑp h¬n nghÜa cña tõ §éng vËt - Giáo viên dùng sơ đồ vòng tròn để bổ sung thªm mèi quan hÖ bao hµm §éng vËt Voi …, Chim Tu hó Thó C¸ r« C¸ H: Qua bµi tËp, em rót nhËn xÐt g×? -> Mét tõ cã thÓ võa cã nghÜa réng, võa cã nghÜa hÑp Lop8.net (9) H: Mét tõ ng÷ nh thÕ nµo th× ®îc coi lµ cã nghÜa réng, nghÜa hÑp? - Mét tõ cã nghÜa réng nghÜa cña nã bao hµm ph¹m vi nghÜa cña tõ kh¸c - Mét tõ cã nghÜa hÑp ph¹m vi nghÜa cña nã ®îc bao hµm ph¹m vi nghÜa cña tõ kh¸c - GV gọi hs đọc ghi nhớ và nêu nh÷ng néi dung c¬ b¶n Ghi nhí: (SGK /10) * Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập 20p II LuyÖn tËp - Mục tiêu: HS biết xác định đúng yêu cÇu cña c¸c bµi tËp vµ gi¶i c¸c bµi tËp SGK - §å dïng DH: B¶ng phô - C¸ch tiÕn hµnh: * Bµi tËp (sgk/11) HS xác định yêu cầu bài tập Lập sơ đồ thể cấp độ khái quát - GV gọi hs lên bảng lập sơ đồ thể cña nghÜa tõ ng÷ mçi nhãm tõ? cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ Y phôc theo yªu cÇu -> HS kh¸c lµm vë -> nhËn xÐt, bæ sung QuÇn ¸o - GV chÊm, ch÷a Q đùi, q dài ¸o dµi, ¸o s¬ mi - HS xác định yêu cầu bài tập - GV yªu cÇu häc sinh lªn b¶ng lµm, c¸c häc sinh kh¸c nhËn xÐt, HS ho¹t động cá nhân - Gi¸o viªn kÕt luËn - HS đọc và xđ yêu cầu bài tập - Gv tæ chøc nhãm hs (3hs/ nhãm), thi t×m nhanh theo yªu cÇu cña bµi tËp + Nhãm 1: a + Nhãm 2: b + Nhãm 3: c - Gcv nhËn xÐt, kÕt luËn, HDHS vÒ nhµ lµm phÇn d vµ e Lop8.net * Bµi tËp (sgk/11): T×m tõ ng÷ cã nghÜa réng so víi nghÜa cña c¸c tõ ng÷ ë mçi nhãm sau a Chất đốt b NghÖ thuËt c Thøc ¨n d Nh×n e đánh * Bµi tËp (sgk/11) T×m c¸c tõ ng÷ cã nghÜa ®îc bao hµm ph¹m vi nghÜa cña mçi tõ ng÷ sau a) Xe cô: xe đạp, xe máy, ô tô, xích lô b) Kim loại: sắt, thép, đồng, chì, bạc c) Hoa qu¶: buëi, na, cam, quýt d) Hä hµng: c«, d×, chó, b¸c, «ng, bµ e) Mang: v¸c, x¸ch, c¾p, «m, cÇm (10) - HS xác định yêu cầu bài tập - GV yªu cÇu häc sinh lªn b¶ng lµm, c¸c häc sinh kh¸c nhËn xÐt, HS ho¹t động cá nhân - Gi¸o viªn kÕt luËn - HS đọc đoạn trích BT (sgk/11) -> Tìm động từ cùng thuộc phạm vi nghÜa (1 tõ nghÜa réng, tõ nghÜa hÑp h¬n) * Bµi tËp (sgk/11) ChØ nh÷ng tõ ng÷ kh«ng thuéc ph¹m vi nghÜa cña mçi nhãm tõ ng÷ a) thuèc lµo c) bót ®iÖn b) thñ quü d) hoa tai * Bµi tËp (sgk/11) - khãc: nøc në, sôt sïi Cñng cè (3P) - GV hÖ thèng néi dung bµi häc - ThÕ nµo lµ tõ ng÷ cã nghÜa réng, nghÜa hÑp? Cho vÝ dô? Hướng dẫn học bài (2p): - Häc thuéc phÇn ghi nhí - Viết đoạn văn có sử dụng ĐT và DT (trong đó có từ nghĩa rộng và từ nghÜa hÑp) - Chuẩn bị: Tính thống chủ đề + Chủ đề văn + Tính thống chủ đề văn Ngµy so¹n: 15/8/2010 Ngµy gi¶ng:24/8/2010 Bµi TiÕt Tính thống chủ đề văn A môc tiªu KiÕn thøc - Nhận diện và phân tích chủ đề văn - Những thể chủ đề văn KÜ n¨ng - §äc – hiÓu vµ cã kh¶ n¨ng bao qu¸t toµn bé v¨n b¶n - Trình bày văn (nói, viết) thống chủ đề Thái độ - Tích cực viết văn đảm bảo tính thống chủ đề B đồ dùng dạy học - B¶ng phô C- phương pháp - Thuyết trình, vấn đáp, nêu vấn đề, phân tích… D tæ chøc giê häc Lop8.net (11) ổn định tổ chức (1p): KiÓm tra (2p): KT viÖc chuÈn bÞ bµi cña HS Tiênd trình tổ chức hoạt động dạy học Hoạt động thầy – trò T/g 2p * Hoạt động 1: Khởi động Khi viÕt mét bµi v¨n bao giê còng cần phải đảm bảo tính liên kết, mạch l¹c Nhng nÕu chØ nh vËy th× cha đủ mà pahỉ có chủ đề rõ ràng, cụ thể vµ cã tÝnh thèng nhÊt…-> GV dÉn d¾t vµo bµi Néi dung c¬ b¶n *Hoạt động 2: Hình thành kiến thức 10p I Chủ đề văn míi - Môc tiªu: NhËn diÖn vµ ph©n tÝch * Bµi tËp: SGK chủ đề văn bản, tính thống chủ đề văn - §å dïng d¹y häc: B¶ng phô - C¸ch tiÕn hµnh: Qua phần đọc - hiểu văn “Tôi học”-> Giáo viên hướng dẫn học sinh tr¶ lêi c©u hái SGK H: t¸c gi¶ nhí l¹i nh÷ng kØ niÖm s©u s¾c nµo thêi th¬ Êu cu¶ m×nh? - Kỉ niệm ngày đầu đến trường, kỉ niÖm tuæi th¬… H: Sự hồi tưởng gợi lên lòng tác giả ấn tượng gì? - đẹp, bâng khuâng… H: T¸c g¶i viÕt v¨n b¶n nµy nh»m mục đích gì? - §Ó ph¸t biÓu ý kiÕn vµ béc lé c¶m xóc cña m×nh vÒ mét kØ niÖm s©u s¾c từ thưở thiếu thời - Chủ đề văn “Tôi học”: là H: Hãy nêu chủ đề văn “Tôi hồi tưởngvề kỉ niệm sâu sắc, ®i häc”? s¸ng cña nh©n vËt “t«i” ngµy ®Çu ®i häc H: Theo em chủ đề văn là Chủ đề văn là đối tượng và vấn đề g×? chÝnh (chñ yÕu) ®îc t¸c gi¶ nªu lªn, đặt văn (ý đồ, ý kiến, cảm Lop8.net (12) xóc cña t¸c gi¶) H: Tìm chủ đề văn “Mẹ tôi, TiÕng gµ tra”? - MÑ t«i: Qua bøc th, bè nghiªm kh¾c phª ph¸n hµnh vi v« lÔ cña mẹ; cho thấy công lao to lớn và tình thương bao la mẹ hiÒn, khuyªn ph¶i thµnh khÈn xin lçi mÑ - Tiếng gà trưa: T/y gia đình và quê hương dào dạt tâm hồn người lÝnh trÎ trªn ®êng hµnh qu©n trËn thời đánh Mĩ 10p HS đọc yêu cầu bài tập H: C¨n cø vµo ®©u mµ em l¹i biÕt VB “T«i ®i häc” nãi lªn nh÷ng kØ niÖm T/g buổi tựu trường đầu tiên? H: H·y t×m nh÷ng tõ ng÷ chøng tá t©m tr¹ng håi hép, c¶m gi¸c bì ngì cña nh©n vËt “t«i” buæi tùu trường đầu tiên in sâu lòng nh©n vËt “t«i”? - n¸o nøc, m¬n man, tng bõng, rén r· - Giáo viên hướng dẫn học sinh phân tích thay đổi tâm trạng nhân vật tôi buổi tựu trường - Trªn ®êng ®i häc: + ®êng quen ®i l¹i l¾m lÇn đổi khác, lạ + Kh«ng léi qua s«ng th¶ diÒu… -Trên sân trường: +Trường cao ráo, sẽ… khiến t«i ®©m lo sî, vÈn v¬ + C¶m gi¸c bì ngì, lóng tóng xếp hàng vào lớp: đứng nép vào người II Tính thống nhắt chủ đề v¨n b¶n * Bµi tËp - Nhan đề: Tôi học - C¸c tõ ng÷: nh÷ng kØ niÖm m¬n man buổi tựu trường, lần đầu tiên đến trường, học, hai mới… - c¸c c©u: H«m t«i ®i häc, hµng n¨m cø vµo cuèi thu… - Trên đường học, trên sân trường, líp häc Lop8.net (13) th©n - Trong líp häc: b©ng khu©ng xa mÑ, nhí nhµ H: NhËn xÐt g× vÒ néi dung vµ h×nh thức việc thể chủ đề văn b¶n? - GV sö dung b¶ng phô: tÝnh thèng chủ đề văn H: ThÕ nµo lµ tÝnh thèng nhÊt vÒ chñ đề văn bản? V¨n b¶n trªn gi÷a tªn VB vµ tõ ng÷, chi tiết, diễn biến liên kết chặt chẽ với nhau, tập trung làm bật chủ đề v¨n b¶n -> VB cã tÝnh thèng nhÊt vª chủ đề - Tính thống chủ đề văn là quán ý đồ, ý kiến, c¶m xóc cña t¸c gi¶ ®îc thÓ hiÖn v¨n b¶n - Phương diện: nội dung và hình thức H: TÝnh thèng nhÊt ®îc thÓ hiÖn ë phương diện nào văn b¶n? H: Làm nào để có thể viết văn đảm bảo tính thống chủ đề? * Hoạt động 3: Ghi nhớ III Ghi nhí (SGK/13) - Môc tiªu: X§ ®îc ®îc néi dung cÇn nhí phÇn ghi nhí - C¸ch tiÕn hµnh: HS đọc ghi nhớ, xác định kiến thức c¬ b¶n cÇn kh¾c s©u * Hoạt động 4: HD luyện tập 15p IV LuyÖn tËp (sgk/13) .- Mục tiêu: Biết xác định đúng yêu cÇu cña c¸c bµi tËp - Gi¶i c¸c bµi tËp sgk - C¸ch tiÕn hµnh: Giáo viên hướng dẫn học sinh làm c¸c bµi tËp SGK HS đọc và xác định yêu cầu bài tập * Bµi tËp 1: Ph©n tÝch tÝnh thèng nhÊt HS thảo luận nhóm nhỏ (3p), đại diện chủ đề văn bản: “Rừng cọ quê b¸o c¸o, GV nhËn xÐt bæ sung t«i” a Đối tượng: rừng cọ - Vấn đề: vẻ đẹp, sức mạnh, tác dụng cây cọ đời sống Lop8.net (14) người b Chủ đề văn bản: VB đã đề cập đến vẻ đẹp, sức mạnh, vai trò cây cọ đời sống người c Chøng minh: (Dùa vµo v¨n b¶n CM) d C¸c tõ ng÷, c¸c c©u tiªu biÓu thÓ chủ đề văn bản: - Rõng cä trËp trïng - HS đọc và xác định yêu cầu HS hoạt động cá nhân - Học sinh thảo luận nhóm nhỏ -> đại diÖn tr×nh bµy kÕt qu¶ -> nhËn xÐt * Bài tập 2: ý làm cho lạc đề: b, d Vì: các ý làm cho bài viết không đảm bảo tính thống chủ đề * Bµi tËp 3: - ý lạc chủ đề: c, g - ý thiếu tập trung vào chủ đề: b,e - Söa l¹i ý b,e: + Con đường đã qua lại nhiều lần tự nhiên thấy lạ, cảnh vật thay đổi + c¶m thÊy gÇn gòi, th©n th ưng lớp học, với người b¹n míi Cñng cè (3p): GV hÖ thèng l¹i néi dung c¬ b¶n cña bµi häc - Thế nào là tình chủ đề văn bản? HDHB (2p): - Năm khái niệm chủ đề, tính thống chủ đề văn b¶n - So¹n: Trong lßng mÑ §äc vµ tãm t¾t t¸c phÈm vµ s¹n theo hÖ thèng c©u hái sgk + Nh©n vËt bµ c« + Nh©n vËt chó bÐ Hång Lop8.net (15) Lop8.net (16)