-Gây thiệt hại nặng nề nhất vì những thiệt hại do cuộc khủng hoảng đưa đến là không thể tính được .Cuộc khủng hoảng diễn ra trên tất cả các mặt của nền kinh tế thế giới.Đặc biệt hậu quả [r]
(1)ĐỀ SỬ HKI-K8
Câu 1: (3 điểm) Trình bày ý nghĩa lịch sử cách mạng tư sản Pháp cuối kỷ XVIII? Chứng minh : cách mạng tư sản pháp cách mạng tư sản triệt để nhất?(VD)
Câu 2: (2,5 điểm) Nêu nét tình hình kinh tế nước Anh cuối kỷ XIX đầu kỷ XX? Vì Lê-nin gọi chủ nghĩa đế quốc Anh là: “Chủ nghĩa đế quốc thực dân”? (TH)
Câu 3: (3,5 điểm) Trình bày nét q trình phân chia, xâu xé Trung Quốc nước đế quốc? Giải thích sao: khủng hoảng nhau, đứng trước nguy xâm lược Trung Quốc bị xâm lược cịn Nhật Bản lại khơng bị xâm lược? (TH)
Đ Á P Á N – B I Ể U Đ I Ể M
*Ý nghĩa lịch sử cách mạng tư sản Pháp cuối kỷ XIX: -Lật đổ chế độ phong kiến, đưa giai cấp tư sản lên nắm quyền -Mở đường cho CNTB phát triển
*Cách mạng tư sản pháp cách mạng tư sản triệt để vì:
- CMTS Pháp lật đổ quân chủ chuyên chế phong kiến thối nát, xây dựng chế độ xã hội châu Âu với cấu tổ chức quyền tự dân chủ
- Đập tan quan hệ ruộng đất phong kiến, giải phóng nông dân khỏi áp phong kiến , mở đường cho kinh tế tư chủ nghĩa phát triển mạnh mẽ
- Cách mạng phát triển từ thấp đến cao theo chiều hướng lên mà chun Giacơbanh đỉnh cao
- Nó hồn thành đầy đủ nhiệm vụ dân tộc, dân chủ cách mạng tư sản, đánh bại âm mưu can thiệp vũ trang liên minh nước đế quốc, bảo vệ đất nước, cho đời tuyên ngôn bất hủ quyền người, đáp ứng phần quyền dân chủ cho dân
(2)2
*Những nét tình hình kinh tế nước Anh cuối kỷ XIX đầu kỷ XX
- Sau 1870 Anh dần vị trí đứng đầu giới sản xuất công nghiệp tụt xuống hàng thứ giới (sau Mĩ, Đức)
-Đứng đầu giới xuất tư bản, thương mại, thuộc địa
-Nhiều công ti độc quyền công nghiệp, tài đời , chi phối tồn kinh tế
*Lê-nin gọi CNĐQ Anh là: “Chủ nghĩa đế quốc thực dân” vì:
- Anh ưu tiên , đẩy mạnh xâm lược thuộc địa
- Anh có hệ thống thuộc địa lớn với diện tích 33 triệu km2 gấp 50 lần diện tích nước Anh
1 đ 0.5 đ 0.5 đ 0.2 5 đ 0.2 5 đ
*Quá trình phân chia, xâu xé Trung Quốc nước đế quốc - 1840-1842 chiến tranh thuốc phiện Anh mở đầu trình xâm lược Trung Quốc
- Cuối kỷ XIX, nước đế quốc chia xâu xé Trung Quốc:
+ Đức chiếm Sơn Đông
+ Anh chiếm vùng châu thổ sông Dương Tử + Pháp chiếm Vân Nam, Quảng Đông, Quảng Tây + Nga, Nhật chiếm Đông Bắc
*Cùng khủng hoảng nhau, đứng trước nguy xâm lược Trung Quốc bị xâm lược cịn Nhật Bản lại khơng bị xâm lược vì:
-Trung quốc:
+ Rộng lớn, đông dân, giàu tài nguyên mục tiêu mà nước đế quốc nhịm ngó
+Chế độ phong kiến tình trạng mục nát , dân tình ốn thán
+Trước nguy xâm lược, triều đình Mãn Thanh tỏ bất lực , yếu hèn, không gắn kết chặt chẽ với dân chống giặc, khơng có biện pháp làm cho đất nước giàu mạnh
-Nhật Bản:
+Chế độ phong kiến lâm vào tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng bị nước phương Tây đe dọa +1868Thiên hoàng Minh Trị cải cách mạnh mẽ, toàn diện
(3)làm cho nhật Bản phát triển nhanh chóng đường
TBCN , đánh thắng Trung Quốc(1894-1895), Nga(1904-1905)nâng cao uy Nhật trường quốc tế
0.5 đ
Câu 1: (3 điểm) Vì cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đánh giá sự kiện vĩ đại lịch sử nhân loại kỷ XX? (3đ) (VD)
Câu Nội dung cần đạt Điểm (3đ) * Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đánh giá
kiện vĩ đại lịch sử nhân loại kỷ XX
- Cách mạng tháng Mười Nga đưa đến việc thành lập Nhà nước XHCN giới có ý nghĩa to lớn nước Nga giới
+ Đới với nước Nga: Sự đời nhà nước XHCN đưa nhân dân lao động lên nắm quyền nước chiếm 1/6 diện tích giới
+ Đối với giới: Có ảnh hưởng đến phong trào cách mạng giới đặc biệt phong trào đấu tranh giành độc lập nước thuộc địa phụ thuộc
1,0
1,0
1,0
Câu 2: (4 điểm) Trình bày nội dung tác dụng Chính sách Ph Rudơven? (4đ) (TH)
(4đ) * Nội dung tác dụng Chính sách Ph Rudơven: Nội dung
- Chính sách bao gồm biện pháp nhằm giải nạn thất nghiệp, phục hồi phát triển ngành kinh tế - tài - Ban hành đạo luật phục hưng công nghiệp, nông nghiệp ngân hàng với quy định chặt chẽ đặt kiểm soát nhà nước
- Nhà nước tư sản tăng cường vai trò việc cải tổ hệ thống ngân hàng, tổ chức lại sản xuất, cứu trợ người thất nghiệp,
1,0
(4)ổn định xã hội Tác dụng:
Chính sách góp phần giải khó khăn kinh tế, đưa nước Mỹ thoát dần khỏi khủng hoảng
1,0
1,0
Câu 3: (3 điểm) Em có nhận xét suy nghĩ hậu chiến tranh giới thứ II (1939-1945)? (VD)
(3đ) * Em có nhận xét suy nghỉ hậu chiến tranh giới thứ II?
- Đây chiến tranh lớn nhất, khốc liệt tàn phá nặng nề lịchsử loài người.(0,75đ)
- Toàn nhân loại phải hứng chịu hậu thảm khốc người chiến tranh gây (0,75đ)
- Chúng ta phải ngăn chặn chiến tranh, bảo vệ hịa bình trách nhiệm người, quốc gia toàn thể nhân loại
1,0 1,0 1,0
Câu 4: Hãy cho biết tình hình Nhật Bản kỉ XIX- đầu kỉ XX có điểm bật ? Tình hình đặt cho Nhật Bản lựa chọn ? Hãy liên hệ với tình hình chung nước khu vực (Châu Á) Việt Nam thời kì lịch sử này ? (4đ) (NB)
TL
-Tình hình Nhật Bản kỉ XIX- đầu kỉ XX: Chế độ phong kiến lâm vào tình trạng khủng hoảng, bế tắc Các nước tư Phương Tây tăng cường can thiệp vào Nhật Bản, âm mưu xâm lược nước này.
- Tình hình đặt cho Nhật Bản đứng trước lựa chọn: Hoặc tiếp tục trì chế độ phong kiến mục nát để trở thành miếng mồi cho thực dân Phương Tây canh tân để phát triển đất nước
(5)Câu 5:Tại gọi khủng hoảng kinh tế giới (1929-1933) khủng hoảng kinh tế lớn nhất, kéo dài nhất, gây thiệt hại nặng nề nhất? (3đ) (TH)
-Đây khủng hoảng lớn làm ảnh hưởng lan rộng đến tất nước,dù nước tư phát triển Anh ,Pháp hay nước thuộc địa,phụ thuộc
-Kéo dài khủng hoảng kéo dài năm (1929-1933), dài khủng hoảng trước
-Gây thiệt hại nặng nề thiệt hại khủng hoảng đưa đến khơng thể tính Cuộc khủng hoảng diễn tất mặt kinh tế giới.Đặc biệt hậu trị -xã hội tai hại nạn thất nghiệp,phong trào đấu tranh ngày tăng nhân dân nước,dẫn đến việc chủ nghĩa phát xít lên nắm quyền nhiều nước
Câu 6: Nêu hậu nặng nề mà chiến tranh giới thứ hai gây cho nhân loại ? (3đ) (NB)
Hậu chiến tranh giới thứ hai (1939- 1945) - Chủ nghĩa phát xít thất bại Khối đồng minh chiến thắng
- Là chiến tranh lớn nhất, khốc liệt nhất, tàn phá nặng nề lịch sử loài người : 60 triệu người chết; 90 triệu người bị thương ; thiệt hại vật chất gấp 10 lần chiến tranh giới thứ I, tất chiến tranh 1000 năm trước cộng lại
=>Tình hình giới có biến đổi
Câu 7: ( 1,0 điểm) Kể tên cách mạng tư sản mà em học thế kỉ XVI, XVII, XVIII ? (TH)
1,0điểm
Các cách mạng tư sản học kỉ XVI,XVII,XVIII: - Cách mạng tư sản Hà Lan
- Cách mạng tư sản Anh
- Chiến tranh giành độc lập 13 thuộc địa Anh Bắc Mĩ - Cách mạng tư sản Pháp
0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm
Câu 8: ( 3,0 điểm)
Cơng xã Pa ri ban hành sách gì? Vì nói cơng xã Pa ri nhà nước kiểu mới? (VD)
Những sách công xã Pa-ri:
-Công xã sắc lệnh giải tán quân đội máy cảnh sát tư sản,thành lập lực lượng vũ trang nhân dân
(6)3,0 điểm
- Công xã ban hành sắc lệnh mới:tách nhà thờ khỏi hoạt động nhà nước, qui định tiền lương tối thiểu, thực giáo dục bắt buộc, qui định giá bán bánh mì…
* Tất sách công xã phục vụ quyền lợi cho nhân dân lao động Đây thực nhà nước kiểu
1,0 điểm
1,0 điểm
Câu 9: (3,0 điểm) Trình bày nguyên nhân dẫn đến chiến tranh giới thứ hai? (NB)
3,0 điểm
Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh giới thứ hai: - Sự phát triển không đồng nước tư …
- Mâu thuẫn quyền lợi,thị trường thuộc địa nước đế quốc - Cuộc khủng hoảng kinh tế giới 1929 - 1933 làm cho mâu thuẫn thêm sâu sắc…
- Do sách thỏa hiệp, nhượng khối Anh-Pháp-Mĩ…
0,75 điểm 0,75 điểm 0,75 điểm
0,75 điểm
Câu 10: (3,0 điểm) Vì năm 1917 nước Nga lại có hai cách mạng? (VD)
3,0điểm
Năm 1917 nước Nga có hai cách mạng vì:
- Cách mạng dân chủ tư sản tháng 2/1917 lật đổ chế độ Nga hoàng,lật đổ chế độ phong kiến song nước Nga lại có hai quyền song song tồn tại: Chính phủ lâm thời giai cấp tư sản Xô Viết đại biểu công
nhân,nông dân binh lính
- Để chấm dứt tình trạng hai quyền song song tồn Lê-nin Đảng bơn- sê-vích xác định phải tiếp tục làm cách mạng,dùng bạo lực lật đổ Chính phủ lâm thời.Cách mạng tháng Mười lật đổ Chính phủ lâm thời tư sản đưa người lao động lên nắm quyền
1,5 điểm
1,5 điểm
(7)- Giữa TK XIX, chế độ phong kiến Nhật Bản khủng hoảng -> nước Phương Tây tăng cường can thiệp vào Nhật Bản (0,5điểm)
- Tháng 1/1868, Thiên Hoàng Minh Trị thực loạt cải cách tiến (0,5điểm)
- Kinh tế : thống thị trường tiền tệ, phát triển kinh tế tư chủ nghĩa nông thôn (0,5điểm)
- Chính trị-XH : Bãi bỏ chế độ nơng nơ, thi hành sách giáo dục bắt buộc (0,5điểm)
- Quân : Tổ chức huấn luyện quân đội theo kiểu Phương Tây, phát triển kinh tế quốc phòng (0,5điểm)
- Nhật Bản phát triển thành nước tư công nghiệp (0,5điểm)
Câu 12: Nêu Ý nghĩa lịch sử Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917? (2điểm) (TH) + Đối với nước Nga : (1điểm)
- Làm thay đổi vận mệnh đất nước số phận người
- Đưa nhân dân lao động lên nắm quyền thiết lập nhà nước XHCN giới
+ Đối với giới : (1điểm)
- Để lại nhiều học quý báu cho phong trào đấu tranh giải phóng giai cấp vơ sản, nhân dân lao động dân tộc bị áp
- Tạo điều kiện thuận lợi cho phong trào giải phóng dân tộc giới
Câu 13: Trình bày tình hình nước Mĩ năm 1929-1939? (3,5điểm) (NB) - Cuối tháng 10 /1929, nước Mĩ lâm vào khủng hoảng tài chính, cơng nghiệp
nông nghiệp (0,5điểm)
- Mâu thuẫn xã hội gay gắt dẫn đến biểu tình, tuần hành diễn sôi nước (0,5điểm)
- Để đưa nước Mĩ thoát khỏi khủng hoảng Cuối năm 1932, Tổng thống Ph.Ru-dơ-ven thực sách (1,5điểm)
+ Thực biện pháp giải nạn thất nghiệp + Phục hồi phát triển ngành kinh tế - tài + Nhà nước kiểm sốt kinh tế
- Kết : Giải khó khăn cho người lao động trì chế độ dân chủ tư sản nước Mĩ (1điểm)
Câu 14: Vì gọi khủng hoảng thừa ? (1,5điểm) (VD)
(8)Câu 15( 2.0 điểm): Nêu đặc điểm chủ nghĩa đế quốc nước Anh, Pháp, Đức, Mĩ cuối kỉ XIX đầu kỉ XX? (VD)
- Anh gọi CNĐQ thực dân( 0.5đ) - Pháp gọi CNĐQ cho vay lãi( 0.5đ)
- Đức gọi chủ nghĩa quân phiệt hiếu chiến( 0.5đ) - Mĩ gọi xứ sở ông vua công nghiệp ( 0.5đ)
Câu 16( 2.0 điểm): Trình bày ngun nhân nước Đơng Nam Á cuối kỉ XIX đầu kỉ XX trở thành đối tượng xâm lược thực dân phương Tây? (NB)
- Đông Nam Á khu vực có vị trí địa lí quan trọng , giàu tài nguyên, ( 1.0đ)
- Chế độ PK lại lâm vào khủng hoảng, suy yếu nên không tránh khỏi bị nước phương Tây nhịm ngó, xâm lược ( 1.0đ)
Câu 17( 2.0 điểm): Vì sau cách mạng tháng 02 năm 1917, nước Nga có hai chính quyền song song tồn tại? (TH)
+ Trong lúc phong trào cách mạng diễn nước, Xô viết đại biểu công nhân, nông dân binh lính thành lập đ
+ Cùng lúc, giai cấp tư sản lập Chính phủ lâm thời nhằm giành lại quyền từ Xơ viết Đó tình trạng hai quyền song song tồn với đường lối trị khác 1đ
(9)+ Cách mạng tháng Mười làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh nước Nga Lần đầu tiên, người lao động lên nắm quyền, xây dựng chế độ xã hội - chế độ XHCN đất nước rộng lớn 1đ
+ Cách mạng tháng Mười dẫn đến thay đổi to lớn giới, cổ vũ mạnh mẽ tạo điều kiện thuận lợi cho đấu tranh giải phóng giai cấp vơ sản dân tộc bị áp toàn giới 1đ
Câu 19 ( 2.0 điểm): Hồn thành bảng so sánh vị trí nước Anh, Pháp, Đức, Mĩ trong sản xuất công nghiệp thời điểm 1870, 1913 theo bảng sau?( điền trực tiếp vào bảng) (VD)
Vị trí
Năm
Thứ Thứ hai Thứ ba Thứ tư
1870
1913
Vị trí
Naêm
Thứ (0.5đ)
Thứ hai (0.5đ)
Thứ ba (0.5đ)
Thứ tư (0.5đ)
1870 Anh Pháp Đức Mĩ
1913 Mĩ Đức Anh Pháp
(10)1 * Hoàn cảnh:
- Giữa kỷ XIX, Nhật lâm vào tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng
- Các nước tư phương Tây, đầu Mĩ sức tìm cách xâm nhập vào nước => Tháng 1- 1868, Thiên hoàng Minh Trị thực loạt cải cách tiến
0,25 0,25
2 * Nội dung:
+ Về kinh tế: Thống tiền tệ, phát triển kinh tế TBCN nông thôn, xây dựng sở hạ tầng, đường xá…
+ Về trị: Xác lập quyền thống trị tầng lớp quý tộc tư sản, ban hành hiến pháp 1889, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến + Về quân sự: Tổ chức huấn luyện theo kiểu phương Tây, thực chế độ nghĩa vụ quân
+ Giáo dục: Thi hành chế độ giáo dục bắt buộc, trọng nội dung KH - KT, cử học sinh ưu tú du học phương Tây
0,25 0,25 0,25 0,25 * Cuộc Duy tân Minh Trị có sức hút nước châu Á noi
theo vì:
- Đưa Nhật từ nước phong kiến lạc hậu trở thành nước tư phát triển
- Nhật Bản khỏi hộ đế quốc phương Tây
0,25 0,25 Câu 21 (3 điểm): Em phân tích nội dung lịch sử giới cận đại? (VD)
* Gồm nội dung chính:
1 Cách mạng tư sản phát triển chủ nghĩa tư
+ Nền sản xuất đời phát triển, mâu thuẫn chế độ phong kiến với tư sản tầng lớp nhân dân gay gắt => CMTS: CMTS Hà Lan kỉ XVI CMTS Anh, Pháp, chiến tranh giành độc lập 13 thuộc địa Anh Bắc Mĩ CMTS Pháp cuối kỷ XVIII triệt để =>Kinh tế nước phát triển chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc
2 Cùng với phát triển CNTB, nước tư phương Tây đẩy mạnh xâm lược phương Đông
- Hậu quả: Cai trị nặng nề nước thuộc địa, phong trào đấu tranh nhân dân thuộc địa diễn nhiều nước
0,50
0,50 0,50
3 Phong trào công nhân nước tư bùng nổ mạnh mẽ => CNXHKH đời, tổ chức quốc tế công nhân thành lập
0,50
(11)đạt thành tựu vượt bậc công nghiệp, nông nghiệp, quân
5 Sự phát triển không đồng chủ nghĩa tư => Chiến tranh giới thứ bùng nổ
0,50
Câu 22 (2 điểm): Sự phát triển khoa học - kỹ thuật nửa đầu kỷ XX mang lại kết tích cực hạn chế cho nhân loại? (VD)
1 - Tích cực:
+ Tạo khối lượng sản phẩm vật chất khổng lồ cho xã hội + Làm thay đổi đời sống vật chất tinh thần nhân loại
0,50 0,50 - Hạn chế:
+ Nhiều phát minh khoa học ứng dụng sản xuất vũ khí phương tiện chiến tranh trở thành phương tiện giết người hàng loạt qua hai chiến tranh giới
+ Nạn ô nhiễm môi trường, …
0,50 0,50 Câu 23: (3 điểm) Trình bày ý nghĩa lịch sử cách mạng tư sản Pháp cuối kỷ XVIII? Chứng minh : cách mạng tư sản pháp cách mạng tư sản triệt để nhất? (VD)
TL:
C â u
Nội dung Điể
(12)1
*Ý nghĩa lịch sử cách mạng tư sản Pháp cuối kỷ XIX:
-Lật đổ chế độ phong kiến, đưa giai cấp tư sản lên nắm quyền.
-Mở đường cho CNTB phát triển.
*Cách mạng tư sản pháp cách mạng tư sản triệt để nhất vì:
- CMTS Pháp lật đổ quân chủ chuyên chế phong kiến thối nát, xây dựng chế độ xã hội châu Âu với cấu tổ chức quyền tự dân chủ.
- Đập tan quan hệ ruộng đất phong kiến, giải phóng nơng dân khỏi áp phong kiến , mở đường cho kinh tế tư chủ nghĩa phát triển mạnh mẽ
- Cách mạng phát triển từ thấp đến cao theo chiều hướng lên mà chun Giacơbanh đỉnh cao nhất
- Nó hồn thành đầy đủ nhiệm vụ dân tộc, dân chủ cách mạng tư sản, đánh bại âm mưu can thiệp vũ trang liên minh nước đế quốc, bảo vệ đất nước, cho đời tuyên ngôn bất hủ quyền con người, đáp ứng phần quyền dân chủ cho dân.
0.5 đ 0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ 0.5 đ
Câu 24: (2,5 điểm) Nêu nét tình hình kinh tế nước Anh cuối kỷ XIX đầu kỷ XX? Vì Lê-nin gọi chủ nghĩa đế quốc Anh là: “Chủ nghĩa đế quốc thực dân”? (TH)
(13)2
*Những nét tình hình kinh tế nước Anh cuối kỷ XIX đầu kỷ XX
- Sau 1870 Anh dần vị trí đứng đầu giới sản xuất công nghiệp tụt xuống hàng thứ giới (sau Mĩ, Đức)
-Đứng đầu giới xuất tư bản, thương mại, thuộc địa
-Nhiều công ti độc quyền cơng nghiệp, tài ra đời , chi phối toàn kinh tế.
*Lê-nin gọi CNĐQ Anh là: “Chủ nghĩa đế quốc thực dân” vì:
- Anh ưu tiên , đẩy mạnh xâm lược thuộc địa. - Anh có hệ thống thuộc địa lớn với diện tích 33 triệu km2 gấp 50 lần diện tích nước Anh.
1 đ 0.5 đ 0.5 đ 0.2 5 đ 0.2 5 đ Câu 25: (3,5 điểm) Trình bày nét trình phân chia, xâu xé Trung Quốc nước đế quốc? Giải thích sao: khủng hoảng nhau, cùng đứng trước nguy xâm lược Trung Quốc bị xâm lược cịn Nhật Bản lại không bị xâm lược? (VD)
TL:
3
*Quá trình phân chia, xâu xé Trung Quốc nước đế quốc.
- 1840-1842 chiến tranh thuốc phiện Anh mở đầu trình xâm lược Trung Quốc.
- Cuối kỷ XIX, nước đế quốc chia xâu xé Trung Quốc:
+ Đức chiếm Sơn Đông
+ Anh chiếm vùng châu thổ sông Dương Tử
+ Pháp chiếm Vân Nam, Quảng Đông, Quảng Tây + Nga, Nhật chiếm Đông Bắc.
*Cùng khủng hoảng nhau, đứng trước nguy xâm lược Trung Quốc bị xâm lược cịn Nhật Bản lại khơng bị xâm lược vì:
-Trung quốc:
+ Rộng lớn, đông dân, giàu tài nguyên mục tiêu
(14)mà nước đế quốc nhịm ngó
+Chế độ phong kiến tình trạng mục nát , dân tình ốn thán.
+Trước nguy xâm lược, triều đình Mãn Thanh tỏ ra bất lực , yếu hèn, không gắn kết chặt chẽ với dân chống giặc, khơng có biện pháp làm cho đất nước giàu mạnh. -Nhật Bản:
+Chế độ phong kiến lâm vào tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng bị nước phương Tây đe dọa
+1868Thiên hoàng Minh Trị cải cách mạnh mẽ, tồn diện làm cho nhật Bản phát triển nhanh chóng đường TBCN , đánh thắng Trung Quốc(1894-1895), Nga(1904-1905)nâng cao uy Nhật trường quốc tế
0.5 đ
0.5 đ
0.5 đ
Câu 26: (3đ) Trình bày kinh tế Đức cuối kỉ XIX, đầu kỉ XX (NB)
_ Cuối kỉ XIX, đầu kỉ XX Đức vươn lên đứng đầu châu Âu vfa đứng thứ hai thê giới (sau nước Mĩ) công nghiệp.
_Do: +Được pháp bồi thường chiến tranh
+Biết áp dụng khoa học kĩ thuật vào sản xuất
_Cuối kỉ XIX, Đức xuất công ti độc quyền: chi phối kinh tế Đức Câu 27: (3đ) Trình bày trị Đức cuối kỉ XIX, đầu kỉ XX (NB) _Đức theo thể chế Liên Bang
_Đức thực sách đối nội đối ngoại phản động +Bóc lột tàn ác công nhân
+Đề cao chủng tộc Đức +Tuyên truyền bạo lực
(15) Lê-Nin gọi Đức là
“ Chủ nghĩa đế quốc quân phiệt hiếu chiến”
Câu 28: (3đ) Nêu điểm giống đế quốc (VD) _Đều nước công nghiệp
_Cuối kỉ XIX, xuất công ti độc quyền: chi phối kinh tế-chính trị
-Đẩy mạnh bóc lột tàn ác công nhân
Câu 29: 2đ Kể tên cách mạng tư sản mà em biết từ kỉ XVI đến cuối kỉ XVIII?Cuộc cách mạng nài triệt để nhất? (NB)
-CMTS Hà Lan, Anh, Bắc Mĩ, Pháp -CMTS Pháp triệt để nhất
Câu 30: Trình bày ý nghĩa lịch sử CMTS Pháp? )TH) TL:
-Lật đổ chế độ pk, mở đường cho CNTB phát triển
(16)ĐỀ + ĐÁP ÁN SỬ KII-K8
Câu 1: Nguyên nhân, diễn biến, trình thực dân Pháp xâm lược nước ta? (NB) *Nguyên nhân:
- Từ kỉ XIX, nước tư phương Tây đẩy mạnh xâm lược nước phương Đông để mở rộng thị trường, vơ vét nguyên liệu
- Việt Nam đất nước có vị trí địa lí quan trọng - Giàu tài nguyên thiên nhiên
-Chế độ phong kiến mục nát
* Diễn biến: 1/9/1858, Pháp nổ súng mở đầu xâm lược nước ta Đà Nẵng
Quân dân ta huy Nguyễn Tri Phương anh dũng chống trả bước đầu làm thất bại kế hoạch “Đánh nhanh thắng nhanh” thực dân Pháp
Câu 2: Lập niên biểu phản công phái chủ chiến kinh thành Huế (TH) Thời gian Sự kiện
5/7/1885 Tôn Thất Thuyết hạ lệnh cơng Tịa Khâm Sứ đồn Mang Cá 13/7/1885 Vua Hàm Nghi chiếu Cần Vương
1886 Tôn Thất Thuyết sang Trung Quốc cầu viện
11/1888 Vua Hàm Nghi bị bắt đưa sang An-giê-ri ( châu Phi ) 1886-1887 Khởi ngĩa Ba Đình
1883-1892 Khởi nghĩa Bãi Sậy 1885-1896 Khởi nghĩa Hương Khê 28/12/1895 Phan Đình Phùng
(17)-Quy mô, địa bàn hoạt động rộng lớn, gồm tỉnh bắc Trung kì: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình
- Trình độ tổ chức quy cũ, gồm 15 quân thứ tướng lĩnh tài ba huy - Thời gian tồn dài khởi nghĩa phong trào Cần Vương
- Khởi nghĩa thất bại đánh dấu mộc kết thúc phong trào đấu tranh chống Pháp cờ Cần Vương
- Thành phần lãnh đạo: Phan Đình Phùng - thủ lĩnh uy tín p/t Nghệ Tĩnh & nhiều thủ lĩnh tài ba khác, tiêu biểu Cao Thắng
- Phương thức tác chiến: đánh du kích vận động chiến; có huy phối hợp thống tương đối chặt chẽ nhờ dựa vào vùng rừng núi hiểm trở; biết sử dụng phương thức tác chiến linh hoạt, phong phú, biết phát huy tính chủ động, sáng tạo giáp trận với đối phương
- Được đông đảo tần lớp tham gia: công nhân nông dân lực lượng phong kiến văn nhân sĩ phu yêu nước
- Có trình độ tổ chức cao phong trào chiền đấu bền bỉ
Câu 4: Hoàn cảnh nội dung, kết cục trào lưu cải cách tân nước ta vào cuối thế kỉ XIX (TH)
* Hồn cảnh:
-Về trị: Triều đình thực sách nội trị ngoại giao lỗi thời -Về kinh tế: Nơng-cơng-thương nghiệp bị đình trệ, tài cạn kiệt
-Về xã hội: Mâu thuẫn giai cấp mâu thuẫn dân tộc ngày gay gắt
* Nội dung:
- Chính trị-giáo dục: Cải tạo quan lại, cải cách chế độ giáo dục, phải học chữ, công thương ngoại ngữ; du học
- Kinh tế:
+ Nông nghiệp: phải áp dụng khoa học-kĩ thuật thủy lợi, bảo vệ rừng
+ Công nghiệp: Cần khai thác mỏ quy mô, hợp tác với tư nước ngồi có vốn kinh doanh
(18)Qn sự: Phải xây dựng quân đội vững mạnh, trang bị đầy đủ kiến thức vũ khí quân
+ Ngoại giao: Nên giao hảo với nhiều nước tư khác Câu 5: Những chuyển biến xã hội VN (NB)
* Các vùng nông thôn
Giai cấp địa chủ phong kiến
- Phần lớn đầu hang làm tay sai cho Pháp - Một phận nhỏ có tinh thần yêu nước Giai cấp nông dân
- Bị bần hóa, cực khổ trăm bề
- Là lực lượng đông đảo hăng hái đấu tranh
* Đô thị phát triển, xuất giai cấp, tầng lớp mới
Tầng lớp tư sản: Bị thực dân Pháp chèn ép, thái độ trị rõ rang Tiểu tư sản: Cuộc sống bấp bênh, có tinh thần hăng hái đấu tranh Cơng nhân: Bóc lột nặng nề, có tinh thần đấu tranh mạnh mẽ
Câu 6: Trình bày tình hình kinh tế nước ta (NB)
- Trong nông nghiệp, Pháp đẩy mạnh việc cướp đoạt ruộng đất, lập đồn điền, bóc lột cách phát canh, thu tơ
- Trong công nghiệp, Pháp tập trung khai thác than kim loại Ngoài ra, Pháp đầu tư vào số ngành khác xi măng, điện, chế biến gỗ xây dựng hệ thống giao thông vận tải đường bộ, đường sắt để tăng cường bóc lột kinh tế phục vụ mục đích quân - Về thương nghiệp, Pháp độc chiếm thị trường Việt Nam, hàng hóa Pháp nhập vào Việt Nam bị đánh thuế nhẹ miễn thuế, đánh thuế cao hàng hóa nước khác Pháp cịn đề thứ thuế bên cạnh loại thuế cũ, nặng thuế muối, thuế rượu, thuế thuốc phiện
(19)Bắc Kì (Thống sứ)
Trung Kì (Khâm sứ)
Nam Kì
(Thống đốc) (Khâm sứ)Lào Cam-pu-chia(Khâm sứ)
Bộ máy quyền cấp Kì (Pháp)
Bộ máy quyền cấp Tỉnh, Huyện (Pháp + Bản xứ)
Bộ máy quyền cấp Xã, Thơn (Bản xứ) Tồn quyền Đơng Dương
Câu 7: Vẽ sơ đồ máy nhà nước Pháp Đông Dương (TH)
Nhận xét:
+ Hệ thống tổ chức máy quyền chặt chẽ, với tay xuống tận vùng nông thôn + Kết hợp nhà nước thực dân quan lại phong kiến
Mục đích:
+ Chia rẽ dân tộc Đơng Dương thống giả tạo + Tăng cường ách áp bức, kìm kẹp, làm giàu cho tư Pháp
(20)Câu 8: Phong trào Cần Vương bùng nổ lan rộng nào? Trình bày phong trào tiêu biểu học? Tại nói khởi nghĩa Hương Khê khởi nghĩa tiêu biểu phong trào Cần Vương? (TH)
*Sự bùng nổ phát triển phong trào Cần Vương:
- Khi công thất bại, Tôn Thất Thuyết phải đưa vua chạy Tân Sở (Quảng Trị) Tại đây, ngày 13/7/1885, ông nhân danh vua Hàm Nghi “ Chiếu Cần Vương ”, nhằm kêu gọi văn thân nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước Từ đó, phong trào yêu nước chống quân xâm lược dâng lên sôi nổi, kéo dài đến cuối kỉ XIX gọi phong trào Cần Vương
- Được chia làm hai giai đoạn:
+ Giai đoạn (1885 – 1888): phong trào lan rộng diễn vô mạnh mẽ khắp nước
+ Giai đoạn (1888 – 1892): phong trào quy tụ khởi nghĩa lớn tập trung tỉnh Bắc Kì Trung Kì
*Một số phong trào tiêu biểu như: k/n Hương Khê, k/n Bãi Sậy, k/n Ba Đình…
*Cuộc k/n Hương Khê xem tiêu biểu phong trào Cần Vương vì: quy mơ, địa bàn hoạt động rộng lớn; trình độ tổ chức cao, quy cũ; tự chế tạo súng trường; phương thức tác chiến linh hoạt, phong phú; chiến đấu bền bỉ kéo dài 10 năm… Câu 9:Nêu nguyên nhân, diễn biến phản công phái chủ chiến kinh thành Huế T7-1885? (NB)
*Nguyên nhân: -Sau hiệp ước 1883 1884 phe chủ chiến Tôn Thất Thuyết cầm đầu muốn giành lại chủ quyền từ tay Pháp -Pháp lo sợ, tìm cách bóc người cầm đầu
*Diễn biến: Đêm mồng rạng sáng mồng 5/7/1885, Tôn Thất Thuyết hạ lệnh cơng Pháp Tịa Khâm sứ đồn Mang Cá bị thất bại Pháp chiếm kinh thành Huế
Câu 10: Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nào? Tại quân triều đình đơng mà khơng thắng Pháp? (TH)
- Lợi dụng triều đình Huế nhờ Pháp đem tàu vùng biển Hạ Long để đánh dẹp bọn cướp biển Ngày 20/11/1873 quân Pháp nổ súng đánh chiếm thành Hà Nội Quân Pháp nhanh chóng chiếm tỉnh: Hải Dương, Hưng Yên, Ninh Bình, Nam Định -Qn triều đình đơng mà khơng thắng Pháp vì:
+Do vũ khí qn triều đình thiếu lạc hậu
+Do đường lối kháng chiến khơng đắn triều đình nhà Nguyễn: khơng phát động tồn dân kháng chiến, khơng kiên đánh giặc, không chủ động công giặc, sách qn bảo thủ, nặng phịng thủ, đối phó
(21)Câu11: Thực dân Pháp thi hành sách kinh tế, trị, văn hóa, giáo dục Việt Nam?Tác động sách kinh tế, xã hội Việt Nam nào? (NB)
*Về nông nghiệp:
-Đẩy mạnh việc cướp đoạt ruộng đất, lập đồn điền -Bóc lột nơng dân theo kiểu phát canh thu tô
Thu lợi nhuận tối đa; nông dân phụ thuộc vào chủ *Về công nghiệp:
-Tập trung khai thác mỏ than kim loại -Sản xuất xi măng, gạch, ngói, điện, nước…
*Về GTVT: tăng cường xây dựng hệ thống giao thông tăng cường bóc lột kinh tế phuc vụ mục đích quân đàn áp phong trào khởi nghĩa nhân dân
*Về thương nghiệp:-Nắm độc quyền thị trường; đánh thuế nặng vào mặt hàng, đặc biệt thuốc phiện, muối rượu Bóc lột lợi nhuận tối đa độc chiếm thị trường Việt Nam
*Về văn hóa, giáo dục:
-Đến năm 1919, Pháp trì chế độ giáo dục thời phong kiến
-Về sau Pháp mở lớp học nhằm đào tạo lớp người tay sai cho Pháp đồng thời Pháp mở số sở y tế, văn hóa để thực sách mị dân
Câu 12: Tác động sách kinh tế, xã hội Việt Nam thế nào? (TH)
Tác động sách đến:
* Về kinh tế :- Tích cực : Cuộc khai thác Pháp làm xuất công nghiệp thuộc địa mang yếu tố thực dân ; thành thị theo hướng đại đời ; bước đầu làm xuất kinh tế hàng hố, tính chất tự cung tự cấp kinh tế cũ bị phá vỡ
- Tiêu cực : Một mục tiêu công khai thác thuộc địa vơ vét sức người, sức nhân dân Đông Dương Do : +Tài nguyên thiên nhiên bị khai thác kiệt;
+Nông nghiệp dậm chân chỗ;
+Công nghiệp phát triển nhỏ giọt, thiếu hẳn công nghiệp nặng => Nền kinh tế Việt Nam sản xuất nhỏ Lạc hậu phụ thuộc
* Về xã hội : Bên cạnh giai cấp cũ khơng ngừng bị phân hố, xã hội Việt Nam xuất thêm giai cấp, tầng lớp :
- Giai cấp địa chủ phong kiến đầu hàng, làm chỗ dựa, tay sai cho thực dân Pháp Tuy nhiên, có phận địa chủ vừa nhỏ có tinh thần yêu nước
- Giai cấp nông dân, số lượng đông đảo, bị áp bóc lột nặng nề nhất, họ sẵn sàng hưởng ứng, tham gia đấu tranh giành độc lập dân tộc Một phận nhỏ ruộng đất vào làm việc hầm mỏ, đồn điền
- Tầng lớp tư sản xuất hiện, có nguồn gốc từ nhà thầu khốn, chủ xí nghiệp, xưởng thủ cơng, chủ hãng bn… bị kìm hãm, chèn ép Vì lực kinh tế nhỏ bé, lệ thuộc nên họ không dám mạnh dạn đấu tranh, mong muốn có thay đổi nhỏ để dễ bề làm ăn sinh sống
(22)- Công nhân phần lớn xuất thân từ nông dân, làm việc đồn điền, hầm mỏ, nhà máy, xí nghiệp, lương thấp nên đời sống khổ cực, có tinh thần đấu tranh mạnh mẽ chống giới chủ nhằm cải thiện đời sống
Câu 13: Nêu hoạt động Nguyễn Tất Thành sau tìm đường cứu nước? (NB)
*Hồn cảnh:Bác sinh hoàn cảnh đất nước bị Pháp thống trị, phong trào yêu nước chống Pháp bị thất bại
*Những hoạt động:+ Ngày – – l 911 ; từ cảng Nhà Rồng, Người tìm đường cứu nước
+ Năm l9l7, Người từ Anh trở Pháp, tham gia hoạt động Hội người Việt Nam yêu nước Pa-ri
+ Người tích cực tham gia hoạt động phong trào công nhân Pháp tiếp nhận ảnh hưởng Cách mạng tháng Mười Nga
*Ý nghĩa: Những hoạt động yêu nước người bắt đầu, điều kiện quan trọng để Người xác định đường cứu nước đắn cho dân tộc Việt Nam
Câu 14 (3 điểm) Nguyên nhân Pháp xâm lược nước ta ? Vì thực dân Pháp xâm lược nước ta cửa biển Đà Nẵng ? (NB)
(3 đ)
- Giữa kỷ XIX nước phương Tây đẩy mạnh xâm lược thuộc địa - Việt Nam có vị trí chiến lược quan trọng, giàu tài nguyên thiên nhiên - Chế độ phong kiến suy yếu, mục nát
Pháp xâm lược nước ta Đà Nẵng vì:
- Đà Nẵng có cảng biển sâu, tàu chiến Pháp dễ dàng vào hoạt động
- Phía Nam Đà Nẵng vùng Quảng Nam rộng lớn, giàu có, trù phú chờ giúp đỡ giáo dân vùng
- Đà Nẵng cách Huế 100 km, sau chiếm Đà Nẵng dùng Đà Nẵng làm bàn đạp cơng triều đình Huế
0,5 0,5 0,5
0,5 0,5 0,5
Câu 15 (3,5 điểm) Kể tên, thời gian, lãnh đạo, địa bàn hoạt động khởi nghĩa lớn phong trào Cần Vương ? Cuộc khởi nghĩa tiêu biểu ? Vì sao ? (TH)
(3,5
Cuộc khởi
nghĩa Thời gian Lãnh đạo Địa bàn
(23)đ)
và
Phạm Bành
(Thanh Hóa)
K.N Bãi sậy 1883-1892
Đinh Gia Quế Và Nguyễn Thiện Thuật Hưng Yên, Hải Dương 0,5 K.N Hương Khê 1885-1895 Phan Đình Phùng Cao Thắng
Thanh Hố,
Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình
0,5
Cuộc khởi nghĩa Hương Khê tiêu biểu vì: - Thời gian kéo dài nhất: 10 năm từ (1885-1895)
- Địa bàn hoạt động rộng lớn (Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình)
- Tính chất ác liệt : vừa chống Pháp vừa chống phong kiến - Trong cách đánh có nhiều sáng tạo
- Tổ chức hoạt động nghĩa quân tương đối chặt chẽ - Lập nhiều chiến công: Chế tạo súng trường theo mẫu Pháp
0,5 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
Câu 16 (3,5 điểm) Dưới sách khai thác thuộc địa lần thứ thực dân Pháp (1897-1914), xã hội Việt Nam có chuyển biến ? (VD)
(3,5 đ)
Giai cấp địa chủ: Đầu hàng làm tay sai cho Pháp, phận địa chủ vừa nhỏ có tinh thần yêu nước
Giai cấp nông dân: Bị áp bức, bốc lột nặng nề, căm thù đế quốc, phong kiến, sẵn sàng đứng dậy đấu tranh
Là lực lượng đông đảo cách mạng
Tầng lớp tư sản: Có nguồn gốc từ nhà thầu khốn, chủ xí nghiệp, Bị quyền thực dân kìm hãm, tư Pháp chèn ép Chưa dám tỏ thái độ hưởng ứng hay tham gia vận động giải phóng dân tộc đầu kỷ XX
0,5
0,75
(24)Tầng lớp tiểu tư sản: Họ người làm công ăn lương, buôn bán nhỏ Đời sống sống bấp bênh, có ý thức dân tộc, tích cực tham gia vào vận động cứu nước đầu kỷ XX
Giai cấp công nhân: Xuất thân từ nông dân, làm việc hầm mỏ, nhà máy, xí nghiệp, đời sống khổ cực
Kiên đấu tranh chống đế quốc, chống phong kiến
0,75
0,75
Lịch sử Việt Nam từ năm 1858 đến năm 1918:
Câu 17 Tại thực dân Pháp xâm lược nước ta? ( Nguyên nhân thực dân Pháp xâm lược nước ta?) (NB)
Thực dân Pháp xâm lược nước ta do:
- Bản chất hiếu chiến tàn bạo CNTB: vơ vét tài nguyên thiên nhiên, sức lao động - Lấy cớ bảo vệ đạo Gia Tô=> Pháp xâm lược Việt Nam
Câu 18 Nội dung hiệp ước Nhâm Tuất 1862? (NB)
- Triều đình thừa nhận quyền cai quản nước Pháp ba tỉnh miền Đơng Nam Kì ( Gia Định, Định Tường, Biên Hịa) đảo Cơn lôn
- Mở ba cửa biển: Đà Nẵng, Ba Lạt, Quảng Yên cho Pháp vào buôn bán cho phép người Pháp Tây Ban Nha tự truyền đạo Gia Tô, bãi bỏ lệnh cấm đạo trước
- Bồi thường cho Pháp khoản chiến phí tương đương 288 vạn lạng bạc
- Pháp trả lại thành Vĩnh Long cho triều đình chừng triều đình buộc dân chúng ngừng kháng chiến
Câu 19 Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nào? (NB) * Nguyên nhân:
- Lợi dụng việc triều đình Huế nhờ đem tàu vùng biển Hạ Long đánh dẹp cướp biển - Lấy cớ giải vụ Đuy- puy
=> Hơn 200 quân Pháp Gác-ni-ê huy từ Sài Gòn kéo Bắc * Diễn biến:
(25)- 7000 quân triều đình huy Nguyễn Tri Phương cố gắng cản địch thất bại Buổi trưa thành Nguyễn tri Phương bị thương sau ơng bị giặc bắt * Kết quả:- Qn Pháp chiếm thành Hà Nội
- Tỏa quân chiếm Hải Dương, Hưng n, Phủ Lí, Ninh Bình, Nam Định Câu 20.Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai (TH) * Bối cảnh:
-Hiệp ước Giáp Tuất (1874) gây nên sóng phản đối mạnh mẽ dân chúng nước
- Nền kinh tế đát nước ngày kiệt quệ, nhân dân đói khổ, giặc cướp lên khắp nơi - Các đề nghị cải cách Duy tân bị khước từ, tình hình rối loạn cực độ
- Tư Pháp cần tài ngun khống sản Bắc Kì nên chúng tâm xâm lược *Diễn biến:
- Lấy cớ triều đình Huế vi phạm h/ư 1874 ngày 3/4/1882 quân Pháp Ri-vi-e huy đổ lên Hà Nội
- 25/4/1882 Ri-vi-e gửi tối hậu thư cho Tổng đốc Hồng Diệu địi nộp khí giới giao thành không điều kện
Không đợi trả lời quân Pháp nổ súng công
- Quân ta anh dũng chống trả cầm cự buổi sáng.Đến trưa thành Hoàng Diệu tự
- Triều đình Huế cầu cứu quân Thanh cử người thương thuyết với Pháp đồng thời lệnh cho quân ta rút lên mạn ngược
* Kết quả:Qn Pháp thắng, nhanh chóng tỏa chiếm Hịn Gai, Nam Định tỉnh khác thuộc đồng Bắc Kì
Câu 21 Trình bày Chiến thắng Cầu Giấy lần thứ 1? (TH) *Diễn biến
- 21/12/1873 quân Pháp đánh Cầu Giấy chúng bị đội quân Hoàng Tá Viêm phối hợp với quân cờ đen Lưu Vĩnh Phúc phục kích, Gác-ni-ê nhiều sĩ quan thực dân binh lính bị giết trận
(26)Câu 22 Trình bày Chiến thắng Cầu Giấy lần 2? (TH) * Diễn biến
- Ngày 19/5/1883 500 tên địch kéo Cầu Giấy lọt vào trận địa mai phục quân ta Quân cờ đen lại phối hợp với quân Hoàng Tá Viêm đổ đánh Nhiều sĩ quan lính Pháp bị giết tronhg có Ri-vi-e
*Ý nghĩa :Làm cho quân Pháp hoang mang dao động, cổ vũ tinh thần đấu tranh nhân dân ta Nhân dân phấn khởi , tâm tiêu diệt giặc
Câu 23.Trình bày Nội dung h/ư Hác-măng 1883 (NB)
- Triều đình Huế thức thừa nhận bảo hộ Pháp Bắc Kì Trung Kì, cắt tỉnh Bình Thuận khỏi Trung Kì để nhập vào đất Nam Kì thuộc Pháp
- Ba tỉnh Thanh-Nghệ-Tĩnh sáp nhập vào Bắc Kì
- Triều đình cai quản vùng đất trung kì việc phải thơng qua viên khâm sứ Pháp Huế
- Cơng sứ Pháp tỉnh Bắc Kì thường xun kiểm sốt cơng việc quan lại triều đình, nắm quyền trị an nội vụ
- Mọi việc giao thiệp với nước ( kể với Trung Quốc ) Pháp nắm - Triều đình Huế phải rút quân đội từ Bắc Kì Trung Kì
Trình bày H/ư Pa-tơ-nốt:
Có nội dung giống H/ư Hác-măng, sửa đổi đôi chút ranh giới khu vực trung kì nhằm xoa dịu dư luận lấy lòng vua quan phong kiến bù nhìn
* Ý nghĩa :Chấm dứt tồn triều đại phong kiến nhà Nguyễn với tơ cách quốc gia độc lập, thay vào chế độ thuộc địa nửa phong kiến kéo dài đến cách mạng Tháng Tám năm 1945
Câu 24 Trình bày phản cơng phái chủ chiến kinh thành Huế (TH) * Nguyên nhân:
- Phái chủ chiến nuôi hi vọng giành lại chủ quyền từ tay Pháp có điều kiện - Thực dân Pháp lo sợ tìm cách tiêu diệt phái chủ chiến
* Diễn biến:
- Đêm rạng sáng 5/7/1885, Tôn Thất Thuyết hạ lệnh công quân Pháp tòa Khâm sứ đồn Mang Cá
(27)- Sau củng cố tinh thần chúng mở phản cơng chiếm Hồng thành
- Trên đường chúng xả súng tàn sát, cướp bóc dã man Hàng trăm người dân vơ tội bị thất bại
* Kết quả:- Cuộc phản công phái chủ chiến thất bại * Ý nghĩa: Phản ánh ý chí giữ nước phái chủ chiến Câu 25 Phong trào Cần Vương: (NB)
- 13/7/1885 Tôn Thất Thuyết nhân danh vua Hàm Nghi chiếu Cần Vương - Nội dung: Kêu gọi văn thân nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước - Diễn biến phong trào Cần Vương chia làm hai giai đoạn ;
+ 1885-1888
+ 1888-1896- Ở giai đoạn 1885-1888 phong trào bùng nổ khắp nước, sơi động tỉnh Trung Kì Bắc Kì
Câu 26: Khởi nghĩa Ba Đình: (NB)
* Căn cứ Ba Đình thuộc huyện Nga Sơn tỉnh Thanh Hóa * Người lãnh đạo: Phạm Bành, Đinh Cơng Tráng
* Thành phần nghĩa quân bao gồm người Kinh, người Mường người Thái tham gia *Diễn biến:
- Cuộc chiến đấu bắt đầu liệt từ tháng 12/1886 đến 1/1887
- Khi giặc Pháp mở công quy mô vào , nghĩa quân anh dũng cầm cự suốt 34 ngày đêm đẩy lùi nhiều công giặc
- Cuối để kết thúc vây hãm quân giặc liều chết xông vào chúng phun dầu, thiêu trụi lũy tre , triệt hạ xóa tên ba làng đồ hành
*Kết quả:
Nghĩa quân phải mở đường máu rút lên Mã Cao thuộc Miền Tây Thanh Hóa, tiếp tục chiến đấu thêm thời gian tan rã
Khởi nghĩa Bãi Sậy:
(28)* Địa bàn: Dựa vào vùng lau sậy um tùm đầm lầy thuộc huyện Van Lâm, Văn Giang, Khoái Châu, Yên Mĩ nghĩa quân xây dựng kháng chiến triệt để áp dụng chiến thuật du kích đánh địch
* Diễn biến :
-Trong năm 1885-1889 TDP phối hợp với lực lượng tay sai Hồng Cao Khải cầm đầu mở cơng quy mô vào nhằm tiêu diệt nghĩa quân
-Sau trận chống càn liên tiếp, lực lượng nghĩa quân bị suy giảm rơi vào tình bị bao vây, cô lập
- Cuối năm 1889, Nguyễn Thiện thuật sang Trung Quốc, phomg trào tieps tục thời gian tn rã
* Kết quả:Cuộc khởi nghĩa bị thất bại Khởi nghĩa Hương Khê
* Lãnh đạo: Phan Đình Phùng Cao Thắng
*Căn cứ: Ngàn Trươi ( xã Vụ Quang, Huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh)
* Hoạt động địa bàn rộng gồm tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình * Diễn biến: Hai giai đoạn
+ Từ năm 1885-1888 nghĩa quân lo tổ chức, huấn luyện, xây dựng cơng sự, rèn đúc vũ khí tích trữ lương thảo Lực lượng nghĩa quân chia thành 15 quân thứ Mỗi quân thứ có từ 100 đến 500 người Họ tự chế tạo súng trường theo mẫu súng Pháp
+ Từ năm 1888 đến 1895 thời kì chiến đấu nghĩa quân Dựa vào vùng rừng núi hiểm trở có huy thống phối hợp tương đối chặt chẽ, nghĩa quân đẩy lui nhiều
Hánh quân càn quét giặc
Để đối phó TDP tập trung binh lực xây dựng hệ thống đồn, bốt dày đặc nhằm bao vây , cô lập nghĩa quân Đồng thời chúng mở nhiều tấ công quy mô vào Ngàn Trươi
Nghĩa quân phải chiến đấu điều kiện ngày gian khổ hơn, lực lượng suy yếu dần
Sau chủ tướng Phan Đình Phùng hi sinh, khởi nghĩa trì thêm thời gian dài tan rã
(29)Câu 27.Khởi nghĩa Yên Thế (VD) * Nguyên nhân.
Khi TDP mở rộng phạm vi chiếm đóng Bắc Kì, n Thế trở thành mục tiêu bình định chúng Để bảo vệ sống nơng dân n Thế đứng lên đấu tranh * Diên biến: giai đoạn
+Trong giai đoạn 1884-1892, nhiều toán nghĩa quân hoạt động riêng rẽ, chưa có huy thống thủ lĩnh có uy tín lúc Đề Nắm
+ Trong giai đoạn 1893-1908, người lãnh đạo Đề Thám
Thời kì nghĩa quân vừa chiến đấu vừa xây dựng sở Nhận thấy tương quan lực lượng ta địch chênh lệch Đề thám phải giảng hòa với quân Pháp.Thời gian giảng hịa khơng kéo dài từ đầu địch riết lập đồn bốt mở công trở lại
Lực lượng Đề Thám bị tổn thất suy yếu nhanh chóng
Đề Thám phải chủ động xin giảng hòa lần thứ hai Thực dân Pháp chấp nhận đưa điều kiện ngặt nghèo, buộc nghĩa quân phải thực
Từ năm 1897-1908 tranh thủ thời gian hịa hỗn , Đề Thám cho khẩn đồn điền Phồn Xương, tích lũy lương thực xây dựng quân đôị tinh nhuệ sãn sàng chiến đấu
+ Giai đoạn 1909-1913: sau vụ đầu độc lính Pháp Hà Nội , phát hienj thấy có dính líu Đề Thám, TDP tập trung lực lượng, mở công quy mô lên Yên Thế Trải qua nhiều trận càn liên tiếp địch , lực lượng nghĩa quân hao mòn dần Đến ngày 10/2/1913khi thủ lĩnh Đề Thám bị sát hại phong trào tan rã
* Kết quả: Cuộc khởi nghĩa bị thất bại
* Nguyên nhân thất bại:- Lực lượng ta địch chênh lệch
- Phong trào mang tính tự phát, chưa có liên kết với phong trào Cần Vương *Ý NGHĨA Chứng tỏ khả lớn lao nông dân lịch sử đấu tranh dân tộc Câu 28: Kể tên phong trào chống Pháp đồng bào miền núi cuối kỉ 19? Em cónhận xét gì? (VD)
* Các phong trào
-Ở Nam Kì người Thượng, Khơ-me, Xtieng sát cánh người Kinh đánh Pháp từ kỉ 19
(30)- Ở Tây Nguyên tù trưởng Nơ-trang Gư, Ama Con, Ama Giơ-hao kêu gọi nhân dân rào làng chiến đấu từ 1889-1905
-Ở Tây Bắc đồng bào dân tộc Thái, Mường , Mông tợp hợp cờ Nguyễn Quang Bích, Nguyễn Văn Giáp lập kháng Pháp Lai Châu, Sơn La hoạt động mạnh mẽ lưu vực sông Đà
-Trong năm từ 1884-1896, xuấ toán quân người Thái huy Đèo Văn Trì, Nông văn Quang, Cầm Văn Thanh, Cầm Văn Hoan
- Đồng bào Thái Sơn La, Yên Bái Đèo Chính lục, Đặng Phúc Thành cầm đầu phục kích quân Pháp nhiều nơi
- Đồng bào Mông Hà Giang Hà QuốcThượng đứng đầu dậy chống Pháp từ 1894-1896
-Tại vùng Đông Bắc Kì, bùng nổ phong trào người Dao, người Hoa tiêu biểu đội quân Lưu Kì
* Nhận xét:
Vùng Trung Du Miền Núi nơi TDP tiến hành bình định muộn nên phong trào kháng Pháp nổ bùng nổ muộn so với đồng lại tồn bền bỉ kéo dài
Phong trào chống Pháp Miền núi nổ kịp thời, phát triển mạnh mẽ trực tiếp góp phần làm chậm q trình xâm lược bình định thực dân Pháp
Câu 29:Tình hình VN nửa cuối kỉ 19.(Các trào lưu cải cách Duy Tân đời trong bốicảnh nào?) (VD)
- Triều đình Huế thực sách nội trị, ngoại giao lỗi thời, lạc hậu - Xã hội Việt Nam khủng hoảng nghiêm trọng
- Bộ máy quyền từ TW đến địa phương mục ruỗng
- Nông nghiệp, thủ công nghiệp thương nghiệp đình trệ; tài cạn kiệt, đời sống nhân dân vơ khó khăn
- Mâu thuẫn dân tộc ngày thêm gay gắt
- Nhiều khởi nghĩa nông dân bùng nổ dội
=> Trong bối cảnh trào lưu cải cách Duy Tân đời
Câu 30: Những đề nghị cải cách Việt Nam vào nửa cuối kỉ 19 (VD) .* Cơ sở :-Đất nước ngày nguy khốn
(31)* Nội dung :
-Yêu cầu đổi công việc nội trị, ngoại giao, kinh tế, văn hóa nhà nước phong kiến * Các đề nghị cải cách:
- Năm 1868 Trần Đình Túc Nguyễ Huy Tế xin mở cửa biển Trà Lí (Nam Định) - Năm 1872, Viện Thương bạc xin mở cửa biển Miền Bắc Miền Trung để thông thương với bên
- Từ 1863-1871 Nguyễn Trường Tộ kiên trì gửi lên triều đình 30 điều trần đề cập đến loạt vấn đề chấn chỉnh máy quan lại , phát triển công thương nghiệp tài
- Năm 1877 1882 Nguyễn Lộ Trạch dâng dâng hai "thời vụ sách " lên vua Tự Đức đề nghị chấn hưng hưng trí, khai thơng dân trí
Câu 31: Kết cục, hạn chế, ý nghĩa đề nghị cải cách (VD) - Các đề nghị cải cách không thực
* Nguyên nhân ( hạn chế)
- đề nghị cải cách mang tính chất lẻ tẻ, rời rạc, chưa xuất phát từ sở bên , chưa giải mâu thuẫn chủ yếu xã hội Việt Nam lúc
- Triều đình bất lực , bảo thủ từ chối thực đề nghị, cải cách * Ý nghĩa
- Gây tiếng vang lớn, công vào tư tưởng bảo thủ
- Phản ánh trình độ nhận thức người Việt Nam hiểu biết, thức thời - Chuẩn bị cho đời phong trào Duy Tân Việt Nam vào đầu kỉ XX Câu 32: Những chuyển biến xã hội Việt Nam (VD)
* Các vùng nông thôn.:
Số lượng giai cấp địa chủ, phong kiến ngày đông thêm
Một phận câu kết với đế quốc để để áp bóc lột nhân dân Một số địa chủ vừa nhỏ cịn có tinh thần u nước
- Cuộc sống nông dân cực trăm bề: bị tước đoạt ruộng đất, chịu nhiều thứ thuế, bị phá sản
(32)* Đô thị phát triển, xuất giai cấp tầng lớp mới
- Cuối kỉ 19 đầu kỉ 20 đô thị Việt Nam đời phát triển ngày nhiều: Hà Nội, Hải Phòng, Sài Gòn- Chợ Lớn, Nam Định, Hịn Gai, Vinh -Cùng với phát triển thị số giai cấp, tầng lớp đời:
+ Tầng lớp tư sản: Là nhà thầu khốn, đại lí, chủ xưởng bị tư Pháp chèn ép, bị lệ thuộc vào kinh tế Họ chưa tỏ rõ thái độ với vận động cách mạng, giải phóng dân tộc
+ Tiểu tư sản thành thị: Là chủ xưởng thủ công nhỏ, viên chức cấp thấp nhà giáo, thư kí, học sinh có ý thức dân tộc ,Tích cực tham gia vào vận động cứu nước đầu kỉ 20
+ Công nhân: Phần lớn xuất thân từ nông dân, họ bị thực dân phong kiến tư sản bóc lột
Nên có tinh thần đấu tranh mạnh mẽ chống bọn chủ đòi cải thiện điều kiện làm việc sinh hoạt
Câu 33: Xu hướng vận động giải phóng dân tộc (VD) * Bối cảnh:
- Các tư tưởng dân chủ tư sản Châu Âu truyền bá vào nước ta - Nhiều nhà yêu nước muốn noi theo đường cứu nước Nhật Bản =.> Cuộc vận động cứu nước theo đường dân chủ tư sản
Câu 34: Kể tên phong trào yêu nước trước chiến tranh giới thứ nhất (VD) - Phong trào Đông Du (1905-1909)
- Đông Kinh nghĩa thục (1907)
-Cuộc vận động Duy tân phong trào chống thuế Trung Kì.(1908) * Những nét phong trào trên
1 Phong trào Đơng Du (1905-1907) * Hồn cảnh
- Đầu kỉ 20 số nhà yêu nước muốn noi gương Nhật Bản để Duy Tân tự cường * Diễn biến:
- 1904 thành lập hội Duy tân
(33)- Hoạt động hội phong trào Đông Du
- Phong trào Đông Du thực từ 1905 đến 9- 1908 * Kết
10/1908 phong trào tan rã
2 Phong trào Đơng kinh nghĩa thục. * Hồn cảnh thành lập
- đầu thé kỉ 20 Bắc Kì có vận động cải cách văn hóa, xã hội, theo lối tư sản -3/1907 Đông Kinh nghĩa thục thành lập Hà Nội
* Các hoạt động chính:
- Mở trường học mơn: Địa lí, lịch sử, khoa học thường thức - Tổ chức bình văn
- Truyền bá tri thức nếp sống
- Lúc đầu hoạt động chủ yếu Hà Nội sau lan rộng tỉnh Bắc Kì , lôi hàng ngàn người tham gia
* tác dụng
- Thức tỉnh lòng yêu nước
-Bước đầu tán công vào hệ thống phong kiến
- Mở đường cho phát triển hệ thống tư tưởng tư sản Việt Nam 3 Cuộc Vận động Duy tân phong trào chống thuế Trung Kì (1908) * Cuộc vận động Duy tân.
- Lãnh đạo: Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng - Hình thức phong phú:
+ mở trường dạy học theo lối + Vận động lối sống văn minh + Đả kích hủ tục phong kiến
+ vận động mở mang công thương nghiệp
(34)Câu 35: Trình bày nét lớn hai khởi nghĩa binh lính Huế Thái Nguyên (VD)
- Ở Huế:
* Nguyên nhân:
- Pháp riết bắt lính đưa sang Châu âu - Binh lính căm phẫn
=> Quyết tâm đứng lên đấu tranh. * Diễn biến:
- Quân khởi nghĩa dợ kiến đêm mồng rạng sangs/5/1916 dậy - Kế hoạch bị bại lộ
*Kết ; Cuộc khởi nghĩa thất bại nhanh chóng -Ở Thái Nguyên
*Nguyên nhân
- Binh lính Thái Nguyên căm phẫn với chế độ
- Họ tâm khởi nghĩa lãnh đạo Đội Cấn, Lương Ngọc Quyến * Diễn biến
- Nghĩa quân giết chết tên giám binh Pháp - Chiếm trại lính, phá nhà lao trả thù tù trị - Khởi nghĩa kéo dài tháng bị đàn áp
Câu 36:Vì Nguyễn Tất Thành tìm đường cứu nước? (VD)
- Nguyễn Tất Thành sinh ngày 19/5/1890 gia đình trí thức u nước xã Kim Liên, huyện Nam Đàn tỉnh Nghệ An
-Do Người sinh lớn lên hoàn cảnh nước nhà rơi vào tay thực dân Pháp
- Nhiều khởi nghĩa phong trào cách mạng nổ liên tục song không đén thắng lợi
- Tuy khâm phục Phan Đình Phùng, Hồng Hoa Thám, Phan bội Châu, Phan Châu Trinh, Nguyễn Tất Thành không tán thành đường lối hoạt động họ nên định tìm đường cứu nước cho dân tộc
(35)*Nông nghiệp:
- TDP đẩy mạnh việc cướp đoạt ruộng đát - Bóc lột nông dân theo kiểu phát canh thu tô * Công nghiệp:
- Tập trung vào khai thác than kim loại
- Xây dựng số sở cơng nghiệp xi măng, gạch, ngói, điện, nước * Giao thông vận tải:
- Xây dựng hệ thống giao thơng vận tải để tăng cường bóc lột kinh tế đàn áp phong trào đấu tranh nhân dân
*Thương nghiệp
- Nắm giữ độc quyền thị trường
- Tăng thêm loại thuế đánh thuế nặng +=>Mục đích:
Vơ vét, bóc lột sức người, sức của nhân dân Việt Nam để làm giàu cho tư Pháp Câu 38: Chính sách văn hóa, giáo dục (VD)
- Giai đoạn đầu Pháp trì neèn giáo dục thời phong kiến - Về sau Pháp mở trường học số sở văn hóa, y tế - Hệ thống giáo dục phổ thông gồm ba bậc: Ấu học,Tiểu học, trung học => Mục đích: Đào tạo lớp người xứ phục vụ cho công việc cai trị Câu 39: Chính sách TDP Đơng Dương thời chiến (VD) - Ra sức vơ vét sức người, sức dốc vào chiến tranh
-Tăng cường bắt lính - Mua cơng trái
_ Nơng nghiệp : Trồng loại công nghiệp phục vụ chiến tranh => Đời sống nhân dân cực khổ
(36)(37)