Máy nén trục vít 1.1 Nguyên lí làm việc May nén trục vít hoạt động theo nguyên lý nén thê tích, khi động cơ hoạt động máy nén hoạt động hút hơi từ dàn bay hơi đi qua máy nén đến bình dâu
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
ĐẠI HỌC NHA TRANG
BAO CAO CẤU TAO, NGUYEN LY LAM VIEC, PHAM VI SU
DUNG CUA CAC LOAI MAY NEN
Môn học: Kỹ Thuật Lạnh
Giảng viên hướng dẫn: Thầy Lê Như Chính
Sinh viên: Nguyễn Ngọc Điền
MSSV: 64130324
Lớp: 64.CBTS-MP
NHA TRANG, 05 - 2024
Trang 2MỤC LỤC
II /Lì li d:iaddđđaiiiddd 3
IJN 17L han nAẬậạậAd}g 3
1.2 Cu fẠO s5 TT E1 E2 tt ng tre 3 D3 PHI St MUG 66AAẦẬAẦĂAẶĂAĂẬAÂ 4
1.4 Neiapéra Ip DOG ON Lice ccc cece cette cece eects tebe tee steeteeestesstensteetitenees 5 OM ENA) | ce 6 OA MOS (131 [eee 6 PIN 2.06 nh nh hố ne 6
PA Ns na 7
PP Nư a acc an e 8
PIN N nga g nốố.e 9
V0 Nu h hổ 7a II 2.2.4 + 186 6 an nhe 12
VN |} 13
PIN G 1606 n 7n ốố Sa 13
1s nan 13
VỆ Nv h.i.‹X 14
PIN n5 gốc nố ố 15
3 Máy nén roto lan (may nén kín) Q0 221112221111 121 1111211111511 11 1111112512151 1 c5 15 SA 166 nh an ốe 15
BD CAUIO Loc cccccccccccccssescesseesssessesessecevssessessessesussissessussiseussisivsiesisssinsesivsnsensnsseen 16 SiS Playa vi Sit MUG ooo saẢ 16
SA ) N 6 ng 6 Ẻ.LVVHAA 16
4 Máy nén KOA OC ccccccceccsccsecsesseescesessesecssvsvssissessusstserseesessessevsnssisetsstssnsevsnseversesees 17 TA LL 2 rr errs 17 42 Cấu COOL cocci cic cece keene eee een EEE EEL 10111 kg TH kg 1k kg 17 oO dT a1 cr ce cece ee 18 4.4 NeiayOre Up DOGO ốố 19
Trang 31 Máy nén trục vít
1.1 Nguyên lí làm việc
May nén trục vít hoạt động theo nguyên lý nén thê tích, khi động cơ hoạt động máy nén hoạt động hút hơi từ dàn bay hơi đi qua máy nén đến bình dâu, bình dầu có
bộ phận tách dầu nên dầu và khí sẽ được tách riêng, khí được tách riêng sẽ vào dàn ngưng tụ, một phần dầu có đạng sương sẽ đi theo đường hồi đầu về đầu nén trục vit, còn phần dầu có đạng lõng sẽ được làm mát sau đó đi qua van hằng nhiệt, qua lọc dầu
rồi đi vào lại máy nén
Rotary Screw Compressor
a
valve oilheatedby_ compression | ¡AI R V M
1.2 Cấu tạo
trục chính va | trụ phụ Trụ chính 4 răng lồi là trục
chủ động, trục phụ có 6 răng lõm (truc cai)
Hai trục này ăn khớp với nhau và thân máy
khi trục quây tạo thành khoang hút và khoang
day Dé lam kín khoang người ta bố trí lỗ phun
dầu trên thân máy
Trang 41.3 Pham vi sir dung
May nén khí trục vít được sử đụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực công nghiệp và đời sống nhờ khả năng cung cấp khí nén với lưu lượng lớn, áp suất cao và hoạt động
êm ái, bền bỉ Dưới đây là một số ví dụ cụ thê về phạm vi sử đụng của máy nén trục vit:
s* Công nghiệp:
- Sản xuất: Máy nén khí trục vít được sử dụng để cung cấp khí nén cho các dụng cụ khí nén như súng bắn đính, máy khoan, máy chà nhám, máy sơn trong các ngành công nghiệp sản xuất ô tô, máy móc, đồ điện tử, đồ gỗ, đệt may
-_ Xử lý nước thải: Máy nén khí trục vít được sử dụng dé cung cap khi nén cho các hệ thống sục khí trong các nhà máy xử lý nước thải, tăng hiệu quả xử lý nước thải
- Năng lượng: Máy nén khí trục vít được sử dụng trong các nhà máy điện để cung cấp khí nén cho các hệ thống tua bin khí, giúp tăng hiệu quả sản xuất điện
- Khai thác mỏ: Máy nén khí trục vít được sử dụng trong các mỏ khai thác dé cung cấp khí nén cho các thiết bị khoan, dao ham, van chuyén quang
“+ Dan dung:
-_ Xây dựng: Máy nén khí trục vít được sử dụng trong các công trình xây dựng
đề cung cấp khí nén cho các đụng cụ khí nén như máy khoan, máy đục phá bê tông -_ Sửa chữa ô tô: Máy nén khí trục vít được sử dụng trong các tiệm sửa chữa ô tô
đề cung cấp khí nén cho các đụng cụ khí nén như súng bắn Ốc, súng siết bu lông
- —Y tế: Máy nén khí trục vít được sử dụng trong các bệnh viện dé cung cap khi nén cho các thiết bị y tế nhu may thé, may gay mé
-_ Nông nghiệp: Máy nén khí trục vít được sử dụng trong ngành nông nghiệp để cung cấp khí nén cho các hệ thống tưới tiêu, phun thuốc trừ sâu
Ngoài ra, máy nén khí trục vít còn được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác như:
- Thực phẩm và đồ uống: Cung cấp khí nén cho các hệ thống đóng gói, chiết rót, vệ sinh,
-_ Dược phẩm: Cung cấp khí nén cho các hệ thống sản xuất thuốc và chiết xuất duoc liéu
- Giấy và bao bì: Cung cấp khí nén cho các hệ thống sản xuất giay, in ấn, -_ Hóa chất: Cung cấp khí nén cho các hệ thống sản xuất hóa, xử lý hóa chất,
Trang 51.4 Nguyên Ìÿ bôi trơn
Hơi được hút từ dàn bay hơi vào máy nén thông qua bộ lọc không khí đầu vào và van áp suất đầu vào > Hơi đi vào khoảng trông của trục vít, đồng thời dầu bôi trơn từ
bề chứa dầu cũng được đưa vào Chúng được nén cùng nhau và cùng nóng lên > Sau khi ra khỏi máy nén, hỗn hợp đi qua van một chiều sang thiết bị tach dau > Tại đây hầu hết đầu được tách ra khỏi hơi được nén và được đưa qua bộ làm mát > Hơi được
khỏi thiết bị làm mát đầu được đưa vào thiết bị lọc tỉnh trước khi đưa à dầu về bê chứa dầu ban đầu Kết thúc một chu trình và bắt đầu một chu trình mới
Bằu lọc khí Buông luít
True vit
Van một chiều
Bình lọc khí
Van một chiểu
Hệ thống làm mát bằng gió Van loc
FBOOKBKMT.COM
Van dau
10 Hệ thống làm mát đâu
LI Van một chiều
12 Lọc dâu
13 Bộ phận cấp dâu eho trục vít
Trang 6
2 Máy nén piston
2.1 Máy nén hở
2.1.7 Nguyên lý làm việc
Hơi mdi chat
Hình 4.14 : Nguyên lí cấu tạœ máy nén hở, 2 xi lanh đứng,
thuận đồng
1 — Than may ; 2 — Truc khuyu ; 3 — Tay biên ; 4 — Xi lanh ;
5 — Nắp xi lanh ¡ 6 — Náp khoang đẩy ¡ 7 — Lò xo ; 8 — Áo nước ;
9 — Clape hút ; 10 — Pittong ; 11 — Bánh đai ; 12 — Đệm kín cổ trục ;
13 — Văn hận đầu đẩy ; 14 — Van chạn đầu hút ; 15 — Van an toàn ;
16 — Van khởi động
Pittông 10 chuyên động được trong xi lanh là nhờ tay biên 3, trục khuỷu 2 và bánh đai LI nhận truyền động từ động cơ Khác với máy nén có con trượt, toàn bộ cơ cầu biến chuyên động quay trục khuýu thành chuyên động tịnh tiến của pittông được
bồ trí trong thân máy I, đồng thời là khoang môi chất Vì vậy đệm kín bồ trí trên đầu trục quay chứ không bố trí trên thanh trượt Hơi môi chất vào ở giữa xi lanh; clapê hút,
bồ trí trên nắp pittông và clapè đây trên nắp trong của xi lanh Các loại máy nén này có công suất trung bình và lớn nên thường có trang bị van an toàn 16 và van khởi động I5 nối giữa đường đấy và đường hút Khi khởi động mở van 15, đóng 2 van 13 và 14 để máy nén làm việc không tải, động cơ khởi đông chỉ làm nhiệm vụ thắng ma sát và quán tính
Khi khởi động xong, người ta mới mở van 13 và sau đó mở từ từ van 14 Nếu áp suất đầu đây quá cao, van an toàn sẽ mở xả hơi nến về đường hút Bánh đà 11 không
chỉ làm nhiệm vụ truyền chuyển động cho 16 trục khuỷu mà còn làm nhiệm vụ của
một bánh đà giúp pittông vượt qua các điểm chết
Trang 72.1.2 Cấu tạo
Hoi mdi chat
Hình 4.14 : Nguyên lí cấu tạo máy nén hở, 2 xi lanh đứng,
thuận đồng
1 — Thân máy ; 2 — Trục khuyu ; 3 — Tay biên ; 4 — Xi lanh ;
5 — Nắp xi lanh ; 6— Náp khoang đẩy ; 7 — Lò xo ; 8 — Áo nước ;
9 — Clapé hut ; 10 — Pittong ; 11 — Bánh đai ; 12 — Đệm kín cổ trục ;
13 — Van chặn đầu đẩy ; 14 — Wan chan ddu hit ; 15 — an an toàn ;
16 — an khởi động
Máy nén được cầu thành bởi các chỉ tiết và cụm chỉ tiết giữ vị trí, vai trò vả nhiệm vụ khác nhau, chúng không thể thiếu vắng trong quá trình hoạt động Bao gồm: -_ Khung máy: Có chức năng làm giá đỡ cho các bộ phận khác của máy Khung máy được làm bằng thép hoặc gang, có độ cứng và độ bên cao
- XI lanh: Là bộ phận hình trụ, nơi diễn ra quá trình nén khí Xi lanh được làm bằng gang hoặc thép, có đường kính và chiều dài khác nhau tùy theo công suất của may
- Piston: La b6 phan hinh dia, duoc lap dat bén trong xi lanh Piston có nhiệm
vụ đi chuyên lên xuống để nén khí Piston được làm bằng gang hoặc thép, có các vòng
đệm đề đảm bảo độ kín khít với xi lanh
-_ Thanh truyền: Nối piston với tay quay trục khuỷu Thanh truyền có nhiệm vụ truyền lực từ piston sang trục khuỷu Thanh truyền được làm bằng thép, có độ bền cao Irục khuỷu: Là bộ phận chính của máy, có nhiệm vụ biến chuyền chuyên động tịnh tiễn của piston thành chuyển động quay Trục khuỷu được làm bằng thép, có
độ cứng và độ bền cao
- Tay quay: Nối trục khuỷu với động cơ Tay quay có nhiệm vụ truyền lực từ động cơ sang trục khuýu Tay quay được làm bằng thép, có độ bền cao
- Van nap: Cho phép khí vào xi lanh Van nạp thường được làm bằng lá thép mỏng, có thé đóng mở tự động nhờ sự chênh lệch áp suất
Trang 8- Van xả: Cho phép khí nén thoát ra khỏi xi lanh Van xả cũng thường được làm bằng lá thép mỏng, có thê đóng mở tự động nhờ sự chênh lệch áp suất
- Hệ thống làm mát: Có nhiệm vụ làm mắt khí nén sau khi nén Hệ thống làm mát có thê sử dụng nước, gió hoặc dầu
Bình chứa khí nén: Chứa khí nén sau khi được làm mát Bình chứa khí nén được làm bằng thép, có dung tích khác nhau tùy theo nhu cầu sử đụng
-_ Ngoài ra, máy nén piston hở còn có thế có thêm một số bộ phận khác như bộ
lọc khí, bộ điều chỉnh áp suất, van an toàn
2.1.3 Phạm vị sử dụng
Máy nén piston hở là loại máy nén khí phô biến nhất hiện nay, được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau nhờ cấu tạo đơn giản, để sử dụng, giá thành rẻ
và hiệu quả hoạt động cao Dưới đây là một số ví dụ cụ thể về phạm vi sử dụng của máy nén piston hở
s* Công nghiệp:
- Sửa chữa và bảo trì ô tô, xe máy: Cung cấp khí nén cho các dụng cụ khí nén như súng bắn ốc, súng siết bu lông, máy bơm hơi lốp,
-_ Sản xuất: Cung cấp khí nén cho các dây chuyền sản xuất như dệt may, da giày, chế biến thực phẩm
- Xây dựng: Cung cấp khí nén cho các dụng cụ khí nén như máy khoan, máy đục, máy phun sơn,
-_ Nông nghiệp: Cung cấp khí nén cho các máy móc nông nghiệp như máy phun thuốc trừ sâu, máy tưới nước
“+ Dan dung:
- Son nha: Cung cap khi nén cho may phun son
- Don dep nha ctra: Cung cap khi nén cho may hut bui, may thdi 1a
- Sửa chữa đồ dùng gia đình: Cung cấp khí nén cho các dụng cụ khí nén như súng băn đinh, súng băn ghim
- Bom hoi: Bom hoi cho xe dap, xe may, bong da
Ngoài ra, máy nén piston hở còn được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác như y
tê, khai thác khoảng sản, xử lý nước thải,
Trang 92.1.4 Nguyên lý bôi trơn
y nén rôto lăn kiểu kín
Phần nén
a Š § >Thânmáy | Xilanh re
VY > ay
Khoang làm việc Bánh lệch tâm
Trục roto
Máy nén pIston hở sử dụng hai phương pháp bôi trơn chính:
- B6i tron tét:
+ Dau nhớt được phun trực tiếp vào các bộ phận chuyên động của máy nén thông qua các vòi phun
+ Phương pháp này đơn giản, dễ thực hiện và hiệu quả bôi trơn cao
Tuy nhiên, phương pháp này có thế gây lãng phí dầu nhớt và tạo ra sương mù dầu trong môi trường làm việc
-_ Bôi trơn tuần hoàn:
+ Dầu nhớt được chứa trong một bê chứa và được bơm tuần hoàn đến các bộ phận chuyên động của máy nén thông qua các đường ống
+ Phương pháp này tiết kiệm dầu nhớt hơn và không tạo ra sương mù dầu
Tuy nhiên, phương pháp này sẽ phức tạp và đắt tiền hơn phương pháp bôi trơn tét
2.2 May nén ban kin
2.2.1 Nguyên lý làm việc
Máy nén hở hoạt động theo nguyên lí nén thể
tích, khi động cơ hoạt động làm xoay trục khuýu trục
khuỷu xoay làm cho piston đi chuyến tịnh tiến lên
xuống Khi piston di chuyển xuống làm cho thê tích
tăng áp suất giảm làm hút hơi từ dàn bay hơi vào máy
Trang 10
nén Khi piston đi chuyên lên thê tích giảm áp suất tăng làm đây hơi hút từ dàn bay hơi vào dàn ngưng tụ
2.2.2 Cấu tạo
Hình 4.16a : Nguyên lí cấu tạo máy nến nửa kín
1 — Trục khuỷu ; 2 — Khối vỏ xi lanh đúc liền ; 3 = Tay biên ; 4 — Pittông ; 5 = Nắp trong ;
6 ~ Clapê hút ; 7 ~.Clape đầy ; 8 — Rôto ; 9 — Stato ; 10 — Cửa hút ; 11 — Nắp bình động cơ ;
12 — Cuộn dây ; 13 ~ Nấp trên ; 14 — Đệm kín
%* Khối động cơ:
-_ Trục khuỷu: Chuyên động quay của động cơ điện được truyền đến truc khuyu thông qua khớp nối Trục khuỷu có nhiệm vụ biến chuyên động quay thành chuyên động tịnh tiến lên xuống của piston
-_ Thân máy: Là bộ phận chính chứa các bộ phận khác của máy nén Thân máy được làm từ gang đúc hoặc thép có độ bền cao đề chịu được lực nén lớn
-_ Thanh truyền: Nối piston với trục khuỷu, giúp truyền lực từ piston sang trục khuyu và ngược lại
-_ Piston: Chuyến động tịnh tiến lên xuống trong xi lanh dưới tác đụng của lực nén khí Piston được làm từ vật liệu có độ bền cao, khả năng chịu nhiệt tốt và chống mài mòn tốt
- _ Van nạp và van xả: Điều khiên lưu lượng khí vào và ra khỏi xi lanh Van nạp
mở ra khi piston di chuyên xuống, cho phép khí vào xi lanh Van xả mở ra khi piston
di chuyên lên, đây khí nén ra ngoài
+ Khối nén:
-_ Xi lanh: Nơi dién ra quá trình nén khí XI lanh được làm từ vật liệu có độ bền cao, khả năng chịu nhiệt tốt và chống mài mòn tốt
- Phot: Git kín khe hở giữa pIston và xI lanh, ngăn chặn khí nén rò rỉ ra ngoài Phớt được làm từ vật liệu có độ đàn hồi cao, chịu được nhiệt độ và áp suat cao