⁃ Khác với âm tiết trong ngôn ngữ Ấn – Âu, âm tiết tiếng Việt đều có thanh điệu và có cấu trúc ổn định.. Trong tiếng Việt, mỗi âm tiết được viết tách ra chứ không viết liền nhau như tiế
Trang 1Thành viên nhóm
Trang 2I Tính đơn lập của âm tiết TV
từ phương diện ngữ âm
II Lược đồ âm tiết tiếng Việt
Trang 3I Tính đơn lập của âm tiết TV từ phương diện ngữ
âm
Trang 41.Âm tiết tiếng Việt có tính độc lập cao
⁃ Khi nói, người Việt phát âm các âm tiết tách bạch nhau rõ ràng và ngất ra
thành trong khục đoạn riêng biệt Tiếng Việt không có hiện tượng nói âm Các âm tiết không bao giờ bị biến dạng trong lời nói.
⁃ Ví dụ: im ắng, không nói i mắng, các anh không nó cá canh.
⁃ Khác với âm tiết trong ngôn ngữ Ấn – Âu, âm tiết tiếng Việt đều có thanh
điệu và có cấu trúc ổn định Việc vạch ranh giới giữa các âm tiết trong
tiếng Việt dễ dàng hơn nhiều so với phân chia ranh giới âm tiết trong ngôn ngữ Ấn - Âu Trong tiếng Việt, mỗi âm tiết được viết tách ra chứ không viết liền nhau như tiếng Anh, tiếng Nga Ta không thấy có trường hợp một bộ phận của âm tiết được tách ra để kết hợp với âm tiết sau như
trường hợp đọc nổi ở tiếng Anh, tiếng Pháp.
Ví du: This is an apple.
Trang 5
⁃ Ở tiếng Việt có một vài trường hợp có hiện tượng nhập âm tiết đi liền
nhau
⁃ VD: hai mươi mốt -> hăm mốt,
⁃ Trong trường hợp này, tính cố định của âm tiết bị phá vỡ, một số yếu tố
của âm tiết kết hợp với nhau, bỏ mất một số yếu tố khác Âm tiết mới này
có đầy đủ đặc điểm đơn lập như tất cả các âm tiết khác
⁃ Như vậy cách đọc nối âm của tiếng Anh tiếng Pháp vẫn khác hiện
tượng nhập của tiếng Việt Ở tiếng Anh, tiếng Pháp hai âm tiết móc nối nhau nhưng vẫn là hai âm tiết, còn, ở Tiếng Việt chỉ còn một âm tiết.
⁃ Khi viết, các nhóm chữ cái ghi lại từng âm tiết tiếng Việt cũng được viết
tách rời khỏi nhau, mặc dù đó có thể là các âm tiết của một từ phức
⁃ Mỗi âm tiết tiếng Việt mang một thanh điệu nhất định (trong hệ thống 6
thanh điệu) Nhờ có thanh điệu gắn theo cách phát âm của mỗi âm tiết,
mà sự thể hiện của từng âm tiết trong lời nói trở nên rõ ràng hơn.
Trang 6Lược đồ âm tiết tiếng Việt
II
Trang 7Bố cục
Lược đồ âm tiết
Thảo luận về lược
đồ âm tiết 01
02
Trang 8Lược đồ
âm tiết
01
Trang 9Theo thành phần cấu tạo âm tiết và các bậc trong cấu trúc âm tiết ta có thể vạch ra một lược đồ sau đây:
VD: Nuôi gồm: âm đầu n, âm đệm /u/, âm chính /o/, âm cuối /i/, thanh 1
⁃ Âm tiết Tiếng Việt có 5 thành phần: thanh điệu, âm đầu, âm đệm, âm chính, âm cuối; được xếp thành 2 bậc.
+ Trong năm thành phần cấu tạo âm tiết thành phần thứ nhất do một trong sáu thanh điệu tạm nghiệm và mọi âm tiết đều có thanh điệu
VD: chui gồm: âm đầu ch, âm chính /u/, âm cuối /i/
+ Âm đầu cho các âm vị phụ âm đảm nhiệm
Ví dụ: /m/, /n/, /p/, /v/
+ Âm chính do các âm vị nguyên âm đặc nhiệm
Ví dụ: /a/, /ă/, /i/, /u/,
+ Âm cuối là các công vị phụ âm bán nguyên âm hoặc một âm vị / zêrô/
Trang 10Thảo luận về
lược đồ âm tiết
02
Trang 112.1 Theo những nhà ngôn ngữ Ấn Âu
⁃ Âm tiết tiếng Việt được miêu tả như một tổ hợp các phụ âm và
nguyên âm Trong đó nhất thiết phải có 1 nguyên âm Thanh điệu thường không được tính đến
- Lược đồ âm tiết mà Emeneau đi đến cũng là tổ hợp âm đoạn gồm
"Phụ âm + Nguyên Âm + Phụ Âm" 2.2
2.2.Theo nhà nghiên cứu N.D.Andreev:
- Tính cố định về vị trí của các âm vị tạo thành âm tiết Những thuật
ngữ âm đầu, âm chính, âm cuối đã nêu rõ được vị trí chức năng của các âm vị trong âm tiết
+ Yếu tố cơ bản là yếu tố có thể đơn độc mang trong mình nó tất cả
hoạt động của thanh điệu Ví dụ: a, ý, ở Vì vậy chúng ta gọi nó là
âm chính
Trang 12+ Yếu tố tiếp theo sau âm chính là yếu tố cùng với âm chính tham
gia vào vần thơ nhưng có thể không tham gia vào phần mang thanh điệu của âm tiết, chúng ta gọi nó là âm cuối Ví dụ: âm cuối /a/ trong âm tiết hoa
+ Yếu tố phụ âm đầu không tham gia cả vào phần mang thanh
điệu của âm tiết lẫn vần thơ, chúng ta gọi nó là âm đầu Ví dụ: /t/, /b/, /h/
+ Yếu tố đứng trước âm chính và đứng tiếp theo âm đầu là yếu tố
có tham gia vào phần mang Thanh điệu của âm tiết và không nhất định tham gia vào vần thơ chúng ta gọi nó là âm trước
=) Như vậy, lược đồ âm tiết mà Andreev cung cấp sẽ là: âm
đầu+âm trước+âm chính+âm cuối
Trang 132.3 Theo M.V Gordina
Các yếu tố cấu thành âm tiết tiếng Việt được tổ chức theo một tôn ti riêng
Gordina quan niệm âm tiết tiếng Việt là một cấu trúc có hai bậc: bậc nhất là phụ
âm đầu vào phần vần, bậc thứ hai là những thành tố của phần vần
- Tuy nhiên, trong cấu trúc âm tiết của Gordina còn 1 số điều làm ta không thoả mãn
+ Gordina không coi thanh điệu là một yếu tố nằm trong cấu trúc âm tiết
+ Gordina cho rằng âm đệm chỉ có âm đệm u Chịu ảnh hưởng từ ý kiến
Gordina đưa ra là Giáo trình tiếng Việt hiện đại và lược đồ mà giáo trình đưa ra:
Trang 142.3.4 Cách miêu tả tiếng Việt như một cấu trúc hai bậc là cách miêu tả
phù hợp với ý thức ngôn ngữ của người Việt
- Cách đánh vần hiện nay ở các lớp vỡ lòng là cách ghép âm theo trình tự : + Lập vần
+ Ghép vần với âm đầu và thanh điệu
+ VD : a + nhờ = anh , thờ + anh = thanh a + mờ = am , lờ + am = lam +
huyền = làm
- Các em nhỏ chưa đến tuổi học vần , chỉ cần nghe các anh chị đánh vần
một vài lần có thể thuộc và còn có khả năng tự đánh vần lấy những âm tiết mới , chưa từng được nghe
- Việc phân âm tiết ra các bộ phận : vần , âm đầu , thanh điệu là 1 điều rất
tự nhiên
+ VD : trò chơi nói lái của người Việt cũng biểu thị thái độ nói trên “ Đơn
giản như đang đan rổ “ hay “ Hiện đại mà không hề hại điện “
Trang 152.3.5 Tính độc lập của 3 thành tố trực tiếp của âm tiết được phân xuất thành những đường ranh giới có ý nghĩa
hình thái học.
- Trước hết nói về âm vị trong các ngôn ngữ không thể
quên khả năng ngữ nghĩa hoá của chúng Chúng có
thể là vỏ của hình vị
- Một âm vị được tự do về mặt trật tự trước sau Nó có
thể khi ở vị trí này khi ở vị trí khác , và trật tự ấy có ý nghĩa ngôn ngữ học , nói khác đi nó tham gia sự đối
lập về trật tự tuyến tính
Trang 16Thank you!