Lịch sử nghiên cứu vấn đề và tài liệu nghiên cứu
Quan hệ Mỹ-Ấn Độ đã thu hút sự chú ý lớn từ các học giả nghiên cứu chuyên sâu Nổi bật trong số đó là các công trình của tác giả nước ngoài như David S Chou với cuốn sách “U.S policy toward South Asia in the post-Cold war era”, S Paul Kapur và Ganguly Sumit với tác phẩm “The transformation of US-India relations”, cùng với bài viết của Nicholas Burns.
Mối quan hệ giữa Mỹ và Ấn Độ đã trải qua những chuyển biến đáng kể từ trước và sau năm 1991, đặc biệt là sau sự sụp đổ của Liên bang Xô Viết Sự thay đổi trong tình hình thế giới đã buộc hai cường quốc này phải điều chỉnh chính sách đối ngoại của mình Dưới tác động của các yếu tố toàn cầu và lợi ích quốc gia, quan hệ Mỹ-Ấn đã chuyển từ trạng thái lạnh nhạt trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh sang một mối quan hệ nồng ấm và hiện tại đã trở thành đối tác chiến lược.
Ngoài ra, trong lĩnh vực nghiên cứu tiếng Việt, có nhiều tài liệu tham khảo đáng chú ý, trong đó nổi bật là luận văn của Lại Thị Thanh Mai, tập trung vào "Hiệp định hợp tác hạt nhân dân sự" trong mối quan hệ song phương.
Mỹ-Ấn Độ và những tác động”, hay Lê Thị Thu lại tập trung nghiên cứu
Quan hệ an ninh quốc phòng giữa Mỹ và Ấn Độ ngày càng được củng cố, phản ánh sự hợp tác mạnh mẽ trong lĩnh vực chính trị và ngoại giao Bài viết của Lê Thị Thu mang đến cái nhìn sâu sắc về mối quan hệ chính trị và ngoại giao giữa hai quốc gia, nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hợp tác này trong bối cảnh toàn cầu hiện nay.
Luận văn không chỉ tập trung vào mối quan hệ song phương giữa Mỹ và Ấn Độ, mà còn mở rộng phân tích tới các quốc gia có ảnh hưởng lớn như Trung Quốc, Pakistan và Iran Các tài liệu tham khảo quan trọng như “Quan hệ tam giác Mỹ-Ấn-Trung” và nghiên cứu của tác giả Asif Shuja về mối quan hệ Ấn Độ-Iran-Mỹ cung cấp cái nhìn sâu sắc về bối cảnh địa chính trị phức tạp này.
“India-Iran relations under the shadow of India-US strategic relationship” hay Syed Shahid Hussain Bukhari với “India-United States Strategic
Partnership: Implications for Pakistan” về quan hệ Mỹ-Ấn Độ-Pakistan
Mặc dù có nhiều công trình nghiên cứu, nhưng hầu hết chỉ tập trung vào một khía cạnh nhất định, chưa có tài liệu nào tổng quát về mối quan hệ giữa Mỹ và Ấn Độ, bao gồm nhiều khía cạnh khác nhau trong quan hệ song phương này.
Đối tượng nghiên cứu của khóa luận tập trung vào mối quan hệ giữa Mỹ và Ấn Độ trong các lĩnh vực như kinh tế, chính trị, ngoại giao, năng lượng-quân sự và xóa đói giảm nghèo Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng xem xét ảnh hưởng của quan hệ này đến mối quan hệ song phương của Ấn Độ với các quốc gia khác, bao gồm Trung Quốc, Iran và Pakistan.
Nghiên cứu này tập trung vào quan hệ Mỹ-Ấn Độ từ năm 1991 đến nay, đồng thời cũng sẽ khái quát mối quan hệ giữa hai nước trước thời điểm này để làm rõ bối cảnh lịch sử và sự phát triển của quan hệ song phương.
Luận văn này không chỉ tập trung vào các vấn đề diễn ra giữa hai quốc gia mà còn mở rộng ra khu vực Nam Á và Châu Á-Thái Bình Dương, đặc biệt nhấn mạnh sự ảnh hưởng của Trung Quốc, Pakistan và Iran Trong đó, Trung Quốc nổi bật với sức mạnh kinh tế và quân sự ngày càng gia tăng, tạo ra những tác động đáng kể đến mối quan hệ trong khu vực.
Trong nghiên cứu này, hai phương pháp chính được áp dụng là phương pháp nghiên cứu quan hệ quốc tế và phương pháp phân tích, nhằm giải thích các vấn đề liên quan đến đề tài.
Phương pháp nghiên cứu quan hệ quốc tế giúp xác định các nhân tố quốc tế ảnh hưởng đến quan hệ Mỹ-Ấn Độ từ năm 1991 đến nay Những nhân tố quan trọng bao gồm Trung Quốc, Pakistan, Iran và Liên Xô, đóng vai trò quyết định trong việc hình thành mối quan hệ này Phân tích các yếu tố này cho thấy sự hợp tác, hỗ trợ cũng như căng thẳng giữa Mỹ và Ấn Độ, từ đó làm rõ những mối quan hệ đan xen trong bối cảnh toàn cầu.
Phương pháp phân tích quan hệ Mỹ-Ấn Độ được thực hiện qua ba cấp độ: toàn cầu, khu vực và quốc gia Ở cấp độ toàn cầu, các vấn đề chung đã thúc đẩy sự gần gũi giữa hai nước Tại cấp độ khu vực, các diễn biến tại Nam Á đã ảnh hưởng đến mối quan hệ này Cuối cùng, ở cấp độ quốc gia, các yếu tố nội tại của từng quốc gia đã dẫn đến những bước tiến tích cực trong việc thiết lập quan hệ đối tác chiến lược hiện nay.
Ngoài ra trong luận văn cũng dùng đến phương pháp lịch sử, điểm lại những cột mốc trong quan hệ, những khúc mắc giữa các nước
Ngoài phần Lời nói đầu, Kết luận và Tài liệu tham khảo, nội dung của đề tài bao gồm những phần sau:
Chương 1: Những yếu tố tác động đến quan hệ Mỹ-Ấn Độ từ sau năm
Năm 1991 đánh dấu sự chuyển biến quan trọng trong quan hệ Mỹ-Ấn Độ, đặc biệt là trước và sau Chiến tranh Lạnh Bài viết sẽ khái quát các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ này từ sau năm 1991, làm nổi bật sự thay đổi trong chính sách và hợp tác giữa hai quốc gia.
Chương 2: Quan hệ Mỹ-Ấn Độ trên các lĩnh vực từ sau năm 1991
Chương hai tập trung vào việc phân tích mối quan hệ giữa Mỹ và Ấn Độ trong các lĩnh vực an ninh-chính trị, kinh tế, và đầu tư Ngoài ra, chương cũng đề cập đến sự hợp tác trong lĩnh vực hạt nhân dân sự và các chương trình xóa đói giảm nghèo, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững cho cả hai quốc gia.
Chương 3 phân tích tác động của mối quan hệ Mỹ-Ấn Độ đối với các mối quan hệ ngoại giao khác của Ấn Độ, đồng thời dự báo xu hướng phát triển của quan hệ này trong tương lai Sự hợp tác chiến lược giữa hai quốc gia không chỉ ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của Ấn Độ mà còn định hình các mối quan hệ với các nước trong khu vực và toàn cầu Việc tăng cường liên kết giữa Mỹ và Ấn Độ có thể dẫn đến những thay đổi quan trọng trong cấu trúc địa chính trị, với những tác động sâu rộng đến an ninh và phát triển kinh tế của cả hai quốc gia.