Khái quát về âm nhạc Việt Nam và lịch sử âm nhạc Việt Nam
Âm nhạc Việt Nam - một nền Âm nhạc ra đời sớm
Việt Nam, với vị trí tiếp xúc giữa nhiều hệ thống địa lý và lịch sử phát triển địa chất phức tạp, sở hữu những điều kiện thiên nhiên phong phú, tạo thuận lợi cho sự phát triển của con người Nhiều phát hiện khảo cổ cho thấy Việt Nam có thể là một trong những cái nôi của nền văn minh nhân loại.
Cách đây 250.000 đến 300.000 năm, các dấu vết khảo cổ học tại Cao Lạng, Thanh Hóa, Đồng Nai cho thấy đã có sự hiện diện của con người trên lãnh thổ Việt Nam Qua nhiều giai đoạn phát triển, người nguyên thủy đã tiến hóa qua các thời kỳ như đá giữa, đá mới, và các di tích thuộc hậu kỳ đá mới, như văn hóa Hạ Long, Đồng Hới, Quảng Bình, và vùng núi Tây Bắc, đều ghi nhận sự tồn tại của con người trong thời kỳ này.
Từ thời xa xưa, trên khắp đất nước Việt Nam, nhiều nhóm bộ lạc với nền văn hóa nguyên thủy đa dạng đã sinh sống Họ không chỉ dựa vào kinh tế săn bắn, hái lượm và đánh cá mà còn sớm phát triển sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là trồng lúa Ngoài ra, các bộ lạc này còn có kỹ thuật chế tác đồ đá và đồ gốm khá tinh xảo.
Sự hiện diện của con người với trình độ phát triển cao tại Việt Nam đã tạo điều kiện cho sự ra đời sớm của các loại hình văn hóa nghệ thuật, đặc biệt là âm nhạc Điều này phản ánh di sản văn hóa phong phú của các cư dân cổ, những người đã góp phần hình thành nên các thành phần dân tộc hiện nay trên đất nước ta.
Âm nhạc Việt Nam một nền Âm nhạc đa dân tộc
Âm nhạc Việt Nam - một nền Âm nhạc đa dân tộc
Việt Nam, nằm ở vị trí giao thoa của Châu Á, đã trở thành nơi hội tụ của nhiều chủng tộc và văn hóa từ thời cổ đại Quá trình cộng cư đã tạo ra nhiều loại hình nhân chủng mới, đồng thời các tộc người từ các vùng khác cũng hòa nhập vào đại gia đình các dân tộc Việt Nam, làm cho đất nước trở thành một quốc gia đa dân tộc phong phú.
Theo thống kê chính thức, Việt Nam có 54 thành phần dân tộc thuộc ba dòng ngữ hệ chính: Dòng Nam Á với các ngôn ngữ như Việt, Mường, Tày, Thái, Mèo, Dao, Môn-Khơ-me; Dòng Nam Đảo bao gồm Gia Rai, Ê Đê, Chăm; và Dòng Hán Tạng với các ngôn ngữ như Hoa, Sán Dìu, Hà Nhì, Phù Lá.
Âm nhạc Việt Nam mang tính đa dân tộc và phong phú, phản ánh sự đa dạng của các tộc người trong nước Người Việt, với sự hiện diện ở khắp nơi, đã tạo ra nhiều vùng âm nhạc với sắc thái địa phương đặc trưng Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nghiên cứu và đánh giá âm nhạc Việt Nam không chỉ dựa vào đặc điểm của người Việt mà còn cần xem xét âm nhạc của các tộc ít người khác, nhằm đảm bảo sự đánh giá toàn diện và chính xác.
Bài 2 Âm nhạc Việt Nam cócơ sở là một nền âm nhạc bản địa mang truyền thống Đông Nam Á
Kiến thức: Những cơ sở cho biết nền Âm nhạc Việt Nam mang truyền thống Đông Nam Á
Kỹ năng: Biết được Âm nhạc Việt Nam là một nền Âm nhạc mang truyền thống Đông
1 Vài nét vềĐông Nam Á vàvăn hóa Đông Nam Á
Cư dân Đông Nam Á sở hữu nền văn hóa phong phú, thể hiện qua nền nông nghiệp lúa nước và nền văn minh đồng thau phát triển Nhờ vào điều kiện tự nhiên tương đồng và sự giao lưu giữa các cộng đồng, người dân nơi đây đã hình thành một cộng đồng văn hóa đặc trưng, mang đậm bản sắc truyền thống của văn hóa Đông Nam Á.
Cư dân Đông Nam Á đã phát triển nghề trồng lúa nước kết hợp với chăn nuôi gia súc, làm vườn, đánh cá và đi biển, đồng thời sử dụng mây tre đan một cách rộng rãi Họ cũng duy trì quan niệm vạn vật hữu linh và tục thờ cúng tổ tiên Những yếu tố này đã góp phần tạo nên nền văn hóa Đông Nam Á phong phú, được các nước phương Tây đánh giá cao và sánh ngang với các khu vực khác trên thế giới.
Âm nhạc của cư dân Đông Nam Á chia sẻ nhiều nét tương đồng, tạo ra những đặc trưng riêng biệt so với âm nhạc các khu vực khác ở Châu Á Những đặc điểm này thể hiện rõ ràng qua các lĩnh vực như nhạc khí, thang âm và phương thức diễn tấu.
Nhạc khí Đông Nam Á nổi bật lên có ba loại nhạc khí cơ bản, có lịch sử lâu đời như:
Trống đồng và cồng chiêng là biểu tượng văn hóa quan trọng, thể hiện sự phân bố và sử dụng rộng rãi trong nền văn hóa Đông Nam Á Chúng có thể liên quan đến những sáng tạo cổ xưa của cư dân trong khu vực, đặc biệt gắn liền với nền văn minh đồng thau, với đỉnh cao là nền văn hóa Đông Sơn rực rỡ.
Khèn Bàu là nhạc cụ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa Đông Nam Á, được sáng tạo và phổ biến rộng rãi từ những nguyên liệu thiên nhiên đặc trưng của địa phương Với lịch sử phát triển kéo dài tới 3000 năm, khèn Bàu không chỉ thể hiện nghệ thuật âm nhạc độc đáo mà còn góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa dân tộc.
4000 năm, với những hình ảnh cụ thể đểlại trên nhiều di vật thuộc nền văn hóa Đông Sơn
Nhạc khí gõ; Việc sử dụng phổ biến những dàn nhạc khí gõ có phím định âm, cùng họ với những loại đàn đá có lịch sử lâu đời
Về thang âm, cư dân Đông Nam Á sử dụng rộng rãi các thang 5 âm, đặc biệt là những thang 5 âm chiết từ hai hệ thống đặc sắc;
Hệ thống 7 âm đều trong phạm vi một quãng tám (tức là quãng 8 chia làm 7 phần bằng nhau)
Hệ thống 5 âm đều trong phạm vi một quãng 8 (tức là quãng 8 chia làm 5 phần bằng nhau)
Về phương thức hòa tấu; người Đông Nam Á thiên về hòa tấu hơn độc tấu
2 Âm nhạc Việt Nam trong mối liên hệ với truyền thống âm nhạc Đông Nam Á Ở Việt Nam trong âm nhạc các thành phần dân tộc chúng ta thấy có cả ba loại nhạc khí đặc trưng nói trên.
Thang 7 âm chia đều trong phạm vi một quãng tám được sử dụng trong âm nhạc một số tộc người ở nước ta như âm nhạc của người Khơme ở Nam Bộ Người Việt cũng có sử dụng một số nhạc khí có cấu tạo phím theo hệ thống bảy âm chia đều, điển hình là cây đàn Đáy cổ truyền Ngoài ra âm nhạc người Việt còn sử dụng một số thang hỗn hợp, của nhiều hệ thống khác nhau, trong đó có những âm thuộc bảy âm chia đề
Phương thức hòa tấu vẫn chiếm một vai trò quan trọng trong sinh hoạt âm nhạc công cộng, của nhiều thành phần dân tộc trên đất nước ta
Âm nhạc của một số tộc người ở Việt Nam, đặc biệt là âm nhạc của người Việt, chịu ảnh hưởng sâu sắc từ hoàn cảnh lịch sử và âm nhạc Trung Hoa Điều này khiến người nước ngoài thường có xu hướng phân loại âm nhạc Việt Nam vào truyền thống âm nhạc Đông Á.
Âm nhạc Việt Nam, trong bối cảnh âm nhạc của các dân tộc trong đại gia đình Việt Nam, vừa mang tính đồng đại vừa lịch đại, thể hiện rõ nét nền tảng cổ truyền âm nhạc bản địa Nền âm nhạc này không chỉ mang đậm ảnh hưởng của truyền thống Đông Nam Á mà còn chứa đựng những đặc trưng cơ bản riêng biệt, tạo nên sự phong phú và đa dạng cho văn hóa âm nhạc Việt.
3 Tính nhiều tầng nhiều lớp trong âm nhạc Việt Nam
Sự chênh lệch lớn trong trình độ phát triển xã hội giữa các cư dân, cùng với sự kế thừa liên tục của lịch sử, đã tạo ra sự đồng thời tồn tại của nhiều loại hình âm nhạc với các trình độ phát triển khác nhau.
Tính nhiều tầng ,nhiều lớp trong âm nhạc sẽ tạo ra những thận lợi và khó khăn cho việc tìm hiểu và nghiên cứu âm nhạc việt nam
Thuận lợi là tạo điều kiện để ta tìm hiểu và nghiên cứu âm nhạc trong lịch sử
Âm nhạc dân gian có đặc tính phi văn bản, gây khó khăn trong việc xác định lịch sử phát triển của nó Do đó, chỉ có thể đưa ra những dự đoán tương đối về độ cổ xưa hay hiện đại của các thể loại âm nhạc này.
CHƯƠNG II: ÂM NHẠC VIỆT NAM TRONG BUỔI ĐẦU
DỰNG NƯỚC VÀ GIỮ NƯỚC Bài 1: Âm nhạc thời đại Hùng Vương
Kiến thức: Bối cảnh chung về xã hội và sự phát triển của nền Âm nhạc Việt Nam thời đại Hùng Vương
Kỹ năng: Nắm được bối cảnh chung về xã hội và sự phát triển của nền Âm nhạc Việt Nam thời đại Hùng Vương
Khoảng bốn nghìn năm trước, ở vùng đồng bằng và trung du Bắc Bộ cùng Bắc Trung Bộ, các nhóm tộc người có nguồn gốc, ngôn ngữ và văn hóa gần gũi đã sinh sống thành từng vùng Đây chính là tổ tiên của tộc Việt và các tộc anh em như người Mường, Tày, Thái hiện nay Họ dần hình thành một cộng đồng chặt chẽ, cùng nhau xây dựng nhà nước đầu tiên trên đất nước này, đó là nước Văn Lang dưới triều đại các Vua Hùng.